چین تلافی کرد یا از امریکا ترسید و از پارس جنوبی رفت ؟
رسانه های اروپایی به ویژه رسانه های انگلیس و آلمان این داستان را درکانون توجه قرار داده اند. بی بی سی فارسی تحلیل کرده است: " بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران از کنارهگیری شرکت شرکت ملی نفت چین (سیانپیسی) از طرح توسعه فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی خبر داده است.قرار است شرکت پتروپارس به تنهایی این فاز را توسعه دهد.در حال حاضر تمامی سهام شرکت پتروپارس متعلق به شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) از شرکت های وابسته به شرکت ملی نفت ایران است. آقای زنگنه امروز (یکشنبه، ۱۴ مهرماه) به خبرنگاران گفته: "این فاز تعیین تکلیف شده است و پتروپارس به تنهایی توسعه این فاز را ادامه خواهد داد و تا پایان امسال نخستین جکت این فاز برای استقرار سکویی با ظرفیت برداشت روزانه ۵۰۰ میلیون فوت مکعب نصب خواهد شد." او در پاسخ به این سئوال که چرا از روز اول این پروژه به شرکت پتروپارس سپرده نشد، گفته: "میخواستیم برای طرح توسعه این فاز سرمایه خارجی جذب کنیم، ضمن اینکه سکوی فشارافزایی نیز برای ما مهم بوده است و پتروپارس قرار بود در کنار این شرکتها کار یاد بگیرد."این اولین باری نیست که شرکت ملی نفت چین انصراف خود را از مشارکت در توسعه فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی اعلام میکند.در اواخر سال گذشته میلادی (دسامبر ۲۰۱۸) اعلام شد "سی ان پی سی" از سرمایهگذاری در میدان گازی پارس جنوبی ایران خارج شده است که دلیل آنگفتگوهای تجاری میان چین و آمریکا و فشار واشنگتن اعلام شد؛ این در حالی بود که یک ماه پیشتر (نوامبر) ایران اعلام کرده بود که شرکت ملی نفت چین، جای توتال را در فاز ۱۱ پارس جنوبی میگیرد.توتال بعد با بازگشت تحریمهای آمریکا علیه ایران، قرارداد خود را با ایران لغو کرده بود. ایران در گذشته هم برای توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی قراردادی با شرکت ملی نفت چین امضا کرده بود که همزمانی آن با سختتر شدن تحریمهای بینالمللی علیه ایران باعث بیرغبتی چینیها شد و سرانجام ایران پس از ۵۰ ماه معطلی قرارداد با این کشور را لغو کرد.قرارداد توسعه فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی بزرگترین قرارداد انرژی بعد از برداشتن تحریمهای بینالمللی علیه ایران بود که در تیر ماه ۱۳۹۶ بر اساس الگوی جدید قراردادهای نفتی امضا شد.بنابر اعلام وزیر نفت ایران قرار است شرکت پتروپارس به تنهایی فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی را توسعه دهد . این قرارداد بین ایران و کنسرسیومی متشکل از شرکتهای توتال، سیانپیسی چین و پتروپارس ایران به امضا رسید و ارزش این قرارداد نزدیک به ۵ میلیارد دلار اعلام شد.در این الگو هر شرکت نفتی خارجی ملزم بود یک شریک ایرانی داشته باشد و به همین دلیل شرکت پتروپارس هم به این کنسرسیوم پیوست و حالا با ترک توتال و شرکت ملی نفت چین باید به تنهایی این پروژه را جلو ببرد.شرکت توتال فرانسه پس از اعمال مجدد تحریمهای آمریکا علیه ایران به دنبال کسب معافیت از وزارت خزانهداری ایالات متحده بود و در نهایت پس از عدم موفقیت، قرارداد توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی را ترک کرد.این در حالی بود که پاتریک پویانه، مدیر عامل شرکت توتال پیشتر گفته بود: "با توجه به بازار بزرگ ایران، یک میلیارد دلار ارزش خطر کردن را دارد. ما از بعضی خطرهای احتمالی آگاهی کامل داریم."
واکنش آمریکا
دویچه وله فارسی نیز نوشته است: " پس از آنکه وزیر نفت ایران اعلام کرد که چین از مشارکت در توسعه میدان گازی پارس جنوبی انصراف داده است، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا این تصمیم را عاقلانه خواند و گفت معامله با ایران ارزش مورد تحریم آمریکا بودن را ندارد.سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در واکنش به خبر کنارهگیری شرکت ملی نفت چین از مشارکت در توسعه میدان گازی پارس جنوبی در توییتی نوشته است که تصمیم شرکت چینی و بیش از ۱۰۰ کمپانی دیگر برای متوقف کردن معامله با ایران را تصمیمی عاقلانه میداند. مورگان اورتاگوس در توییت خود همچنین گفته است که "این معامله ارزش آن را ندارد که داراییهایتان هدف تحریمهای آمریکا قرار بگیرد".سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در توییت یادشده گزارشی را نیز از "واشنگتن پست" به مشارکت گذاشته است. این گزارش به سخنان بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت ایران، میپردازد که یکشنبه ۱۴ مهر (ششم اکتبر) خبر مربوط به انصراف شرکت ملی نفت چین (CNPC) از مشارکت در توسعه فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی را اعلام کرد.وزیر نفت ایران همچنین گفت که شرکت پتروپارس کار توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی را به طور کامل انجام خواهد داد.در سال ۱۳۹۶ قرارداد توسعه فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی با ظرفیت تولید روزانه ۵۶ میلیون متر مکعب میان ایران و شرکتهای توتال فرانسه، سیانپیسی چین و پتروپارس ایران به امضا رسید. ارزش این قرارداد چهار میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار اعلام شده است.اما پس از خروج آمریکا از برجام و تهدید شرکتهای مختلف به روبرو شدن با تحریمهای آمریکا، شرکت توتال از قرارداد یاد شده کنارهگیری کرد.به این ترتیب با کنار کشیدن چین نیز از این قرارداد، شرکت پتروپارس که در ابتدا تنها ۲۰ درصد در این پروژه سهیم بود، باید تمامی چهار میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار سرمایه مورد نیاز پروژه را تامین کند."