ریخت و پاش جنونآمیز آمریکاییها در جشن هالووین
چگونه روز تعطیلی که در اصل راهی برای گرامیداشت مردگان بوده، به مراسم دیگری برای سنگ تمام گذاشتن آمریکاییان در مصرف گرایی تبدیل شده است؟ به عنوان یک شخص نسبتا مقتصد که سال هاست از عمل کردن به این رسم و رسوم هالوین امتناع کرده، از نظر من ۸۶ دلار رقم تکان دهندهای است، ولی به سختی میتوان گفت که من اولین اقتصاددانی هستم که از مصرف گرایی لجام گسیخته به فغان آمده ام.
روز انحطاط
پیدایش هالوین به زمانی بازمی گردد که به عنوان یک روز کاتولیک و در گرامیداشت مردگان انتخاب شد. سپس کلیسای کاتولیک این روز را به عنوان زمانی برای زنده کرده یاد و خاطره قدیسها به کارگرفت. یک جزوه تحقیقی هالوین را به عنوان یک «رسم مصرف گرای آمریکایی درحال تکامل» توصیف میکند، اما توصیف بهتر برای آن میتواند مراسمی برای سنگ تمام گذاشتن در هزینه کردن باشد.
با در ذهن داشتن ۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلاری که خرج هالوین میشود، به این فکر کنید که کل بودجه خدمات پارکهای ملی فقط ۴ میلیون دلار است. یا ایالات متحده کمتر از ۲ میلیارد دلار در زمینه واکسنهای آنفلونزا هزینه میکند.
رقم میانگین ۸۶ دلارشاید شناخت دقیقی را از هزینههایی که هر شخص صرف این روز میکند به دست ندهد. تنها حدود دو سوم پاسخگویان به پیمایش سالانه «فدراسیون خرده فروشی ملی» در مورد هزینههای هالوین میگویند که آنها این تعطیلات را جشن گرفته اند و هرچند برخی هیچ هزینهای نمیکنند، اما دیگران برای این روز سنگ تمام میگذارند.
فقط به عنوان یک مثال محله پالو آلتو که محل زندگی ستارگان فناوری سیلیکون، ولی است منظرهای است که نشان میدهد سلاطین محلی میکوشند در خرج کردن برای تزئینات هالوین، آبنبات و دستههای موسیقی از یکدیگر سبقت بگیرند.
چرا مردم چنین دیوانه وار خرج میکنند؟
در اواخر دهه ۱۸۹۰ اقتصاددانی به نام تورستین وبلن با بررسی هزینههایی که در اجتماع میشود کتاب تاثیرگذاری نوشت به نام «فرضیه طبقه اوقات فراغت» و در آن توضیح میدهد که مردم به چه دلایلی پول خود را خرج میکنند. در این کتاب این ایده مطرح میشود که برخی کالاها و خدمات صرفا برای مصرف گرایی به منظور توی چشم بودن است که خریداری میشوند.
مصرف گرایی برای توی چشم بودن طراحی شده تا فرد به دیگران نشان دهد که آدم ثروتمند، باهوش یا مهمی است. از نظر وبلن مصرف گرایی برای توی چشم بودن به معنای خرج کردن پول بیشتر برای خرید اقلامی است که واقعا ارزش دارند. مثلا وبلن اشاره کرده است که مردم خانههایی را با اتاقهایی میخرند که به ندرت از آنها استفاده میکنند، فقط برای نشان دادن اینکه صاحب آن خانه فرد ثروتمندی است.
اگر وبلن درباره دنیای امروز مینوشت، احتمالا فقط روی املاک و مستغلات تمرکز نمیکرد. بلکه احتمالا برای مثال به کسانی اشاره میکرد که میکوشند با پوشاندن لباسهای گران قیمت به تن حیوانات خانگی شان توجه دیگران را در اینستاگرام به خود جلب کنند.
درک نحوه خرج کردن مردم در تعطیلاتی، چون هالوین و فعالیتهای دیگر مهم است، به این دلیل که نشان میدهد جامعه به چه چیزهایی بها میدهد؛ و ظاهرا ما به چیزهایی بها میدهیم که دیگران بتوانند ببینند توانایی مصرف آنها را داریم.