ساعت 24 -در نیمه نخست سال 1383 بود که منوچهر منطقی به نمایندگی از سوی اسحاق جهانگیری وزیر وقت صنایع و معادن و مهدی هاشمی از سوی بیژن زنگنه وزیر وقت نفت در دولت اصلاحات قراردادی را امضاکردند که مطابق ان وزارت نفت 310 میلیون دلار به ایران خودرو داد تا تولید پیکان را متوقف کند.
dir="RTL" style="margin-right:35.4pt">اگر قیمت هردلار را 15 هزار تومان لحاظ کنیم ارزش روز برند پیکان که زاد و رشد یافته در کارخانه ایران ناسیونال برادران خیامی است برابر با 4650 میلیاردتومان خواهدشد. این میراث دونفر از بورژواهایی است که در دهه 1340 و 1350 با استفاده از فضای سیاسی و سیاستهای اقتصادی آن روزها توانستند یکی از نامدارترین کالاهای ایرانی که در یاد ایرانیان باقی می ماند را پدیدار سازند. اما انقلابیون و تکنوکراتهای ایرانی در دو مقطع به برادران خیامی ستم کردند. بارنخست در همان نیمه نخست سال 1357 بود که به بهانه بدهکار بودن یا همکاری خیامی با دولت های قبل از انقلاب اسلامی کارخانه انها را مصادره کردند. یکی از انقلابیون مشهور آن سالها با اصرار براینکه مگر خیامی چه کرده است جز اینکه به مونتاژروی آورده است ارزش کاری که خیامی ها کرده بودند را پایین آورد . باردیگر و در در دوره اصلاحات نیز به جای نگهداشتن برند پیکان و ارتقای کیفیت ان و روز امد کردنش در صنعت خودرو با غفلت آن را از روزگار محو کردند. واقعیت این است که علینقی عالیخانی وزیر بازرگانی، صنایع و معادن ایران در پیش از انقلاب که این روزها همه اقتصاددانان از رفتاروی در سیاستگذاری صنعتی دهه 1340 به نیکی یاد می کنند گفته است: از من انتقاد می شد که به بخش خصوصی پر و بال داده و آنها را لوس کرده ام.... این وزیر اقتصاددهه 1340 بنیانگذار ایران ناسیونال (ایران خودرو فعلی) را فردی سختکوش معرفی می کند که شم اقتصادی قوی داشته و توانسته است پله های ترقی را یک به یک طی کند و به بالا برسد. عالیخانی و چند نفر دیگر از مردان سیاسی - اقتصادی رژیم شاه خیامی را مردی می دانند که اگر سرمایه او به صفر تنزل داده می شد، راه رسیدن به درآمد را بلد بود.
حالا برادران خیامی دستشان از دنیا کوتاه شده است و برای اینکه بتوانند در صنعت اتومبیل سازی ایران کاری کنند دیگر دیر شده است . اما کاش مدیران صنعت اتومبیل سازی ایران و مدیران صنایع پس از انقلاب و یا بزرگان صنعت ایران چند کلمه ای و یا چند جمله ای درباره یکی از بزرگترین صنعتگران ایرانی چیزی می گفتند و یا چیزی می نوشتند. به نظر می رسد این روزها ویروس کرونا به جان و ذهن همه کسانی که می توانستند دراین باره روشنگری کنند افتاده و این حداقل را نیز از او دریغ کرده اند.
دراین نوشته کوتاه با قدردانی از محسن جلالپور که به یاد این صنعتگر قدیمی ایران نوشت ، متن کوتاه اورا از صفحه تلگرامی اش می اوریم:
متأسفم،خیلی متأسفم
محمود آقا خیامی آرزو داشت پس از درگذشت، در بارگاه امام رضا دفنش کنند. خیلی پیگیری کرد و خیلیها پیگیری کردند؛ اما نشد.
متأسفانه با خبر شدم که ساعاتی پیش دار فانی را وداع گفته و به برادرش احمد آقا پیوسته است.
دو برادر به اتفاق، کارخانه ایران ناسیونال-ایران خودرو- را در اوایل دهه 40 راه اندازی کردند و تا اوایل انقلاب در ایران ماندند اما پس از آن مهاجرت کردند.احمد آقا سال 1379 و در سن 77 سالگی درگذشت و محمود آقا نیز 90 سال از خدا عمر گرفت.محمود آقا که برادر کوچکتر احمدآقا بود، در سالهای گذشته با بیماری آلزایمر دست و پنجه نرم میکرد اما نهادها و بنیادهای خیریهاش همچنان کار میکنند.به گمانم بیش از 100 مدرسه و هنرستان در روستاها و شهرهای کوچک خراسان ساخت.
روحش شاد و یادش گرامی.
نظرات کاربران
نظر شما
ساعت 24 از انتشار نظرات حاوی توهین، افترا، لینک، تبلیغات و نوشتهشده با حروف لاتین معذور است.
