نفت وگاز ایران زیرضرب عربستان وقطر
- تولید نفت؛
- مصرف نفت؛
- ظرفیت پالایش؛
- ولید گاز؛
- مصرف گاز.
کشورهای لحاظ شده در این تحلیل و در این مناطق شامل کشورهای الجزایر، بحرین، مصر، ایران، عراق، اردن، کویت، لبنان، لیبی، عمان، قطر، عربستان سعودی، سوریه، تونس، امارات متحده عرب و یمن هستند.
تولید نفت در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا
به طور کلی منطقه خاورمیانه پیشتاز روند افزایش تولید نفت در جهان در سالهای آتی خواهد بود. توسعه برخی پروژه های مهم در هر دو بخش نفت و گاز رو به پیشرفت خواهد بود که برخی از آنها
عبارتند از:
یکم - عربستان سعودی در حال صرف هزینه برای افزودن ظرفیت تولید نفت خام است تا سطح تولید را روی 12میلیون بشکه در روز حفظ کند.
دوم - کویت قصد دارد بر روی میدان های شمالی خود سرمایه گذاری کند تا به این وسیله میزان برداشت نفت را به حداکثر برساند. این کشور قصد دارد ظرفیت تولید خود را تا سال 2020به رقم 4 میلیون بشکه در روز برساند.
سوم - امارات نیز قصد دارد از طریق سرمایه گذاری در پروژه های توسعه میادین نفتی و روش های ازدیاد برداشت، میزان تولید نفت خام خود را افزایش دهد. با توجه به قراردادهایی که امارات متحده عربی در زمینه توسعه میادین نفتی در خشکی منعقد کرده است، ظرفیت تولید نفت این کشور از رقم 1.6 میلیون بشکه در روز به رقم 1.8 میلیون بشکه در روز افزایش پیدا خواهد کرد . این در حالی است که پروژه های میادین نفتی در دریا از پتانسیل رشد بیشتری برخوردارند و اجرای این پروژه ها باعث خواهد شد ظرفیت تولید نفت امارات تا پایان سال 2018به رقم 3/5میلیون بشکه در روز برسد.
چهارم - عراق نیز مایل است تولید نفت خود را تا سال 2020از 5/5میلیون بشکه در روز به 6میلیون بشکه در روز افزایش دهد که برداشت نفت بر اساس مقادیر ثابت و توافق شده از بزرگترین میادان های نفتی این کشور، از این هدف پشتیبانی میکند.
کارشناسان پیش بینی می کنند در بازه زمانی 2018تا سال 2027میزان تولید نفت خام، میعانات گازی و مایعات نفتی در کشورهای مورد بررسی منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا با رشد 2/6درصدی از 34.3 میلیون بشکه در روز به رقم 36.9 میلیون بشکه در روز برسد. عامل این افزایش تولید در وهله اول عربستان سعودی، عراق، کویت، سپس لیبی و امارات متحده عربی خواهد بود.
مصرف سوختهای پالایش شده
بسیاری از کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا از فرصت کاهش قیمت نفت استفاده کردند تا اصلاحات یارانه حاملهای انرژی را به اجرا درآورند و قیمتهای داخلی را به سطح قیمت بازارهای جهانی برسانند. درنتیجه این موضوع، تمامی بازارهای مهم منطقه از اواسط سال 2015شاهد افزایش قیمت حاملهای انرژی بوده اند که در بیشتر موارد، این افزایش قیمت باعث شده در سالهای 2016و 2017 روند رشد تقاضا کاهش یابد یا حتی رشد تقاضا در مقایسه با سال قبلی منفی شود. با این وجود، تقاضا به تدریج روند عادی را از سر میگیرد و انتظار می رود در سال جاری رشد تقاضا بهبود یابد. منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا از جمعیت جوانی برخوردار است. همچنین چشم انداز فروش وسایل نقلیه در این منطقه روشن است. این دو عامل همچنان باعث افزایش مصرف سوخت در این منطقه خواهند شد. علاوه بر این، توسعه پالایشگاهها، پتروشیمی ها و سایر صنایع پرمصرف انرژی موجب به وجود آمدن تقاضای جدید برای مایعات هیدروکربنی خواهد شد. افزایش قیمت نفت که انتظار می رود
موجب افزایش مخارج دولتها و افزایش تولید صنعتی شود، باعث خواهد شد مصرف سوخت در منطقه در سالهای آتی افزایش یابد. با این وجود، افزایش قیمت حاملهای انرژی و روند ملایم رشد اقتصادی تا حدودی مانع از رشد تقاضا در سالهای آینده خواهد شد. به اعتقاد کارشناسان، در طول ده سال آتی مصرف فرآوردههای پالایشگاهی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا به میزان روزانه 2/1میلیون بشکه افزایش یافته و تا سال 2027به رقم 10/6میلیون بشکه در
تولید گاز طبیعی در خاورمیانه و شمال آفریقا
برآوردها حاکی از آن است تولید گاز در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا رشد قابل ملاحظه ای راتجربه کند، چنانکه طی دوره ده ساله پیش بینی، یعنی تا سال 2027میزان تولید گاز در این منطقه 129میلیارد مترمکعب افزایش یافته و به رقم 960میلیارد مترمکعب برسد. این موضوع، نشان دهنده یک تغییر راهبردی به سوی گاز در بسیاری از بازارهای اصلی است، چراکه دولتها درصدد ایجاد تنوع در ترکیب انرژی و اتکای کمتر به نفت هستند تا حجم بیشتری از نفت خام را به صادرات اختصاص دهند. بیشترین میزان افزایش تولید از سوی ایران، عربستان سعودی و مصر و به میزان کمتر، از سوی عراق خواهد بود. ضمن آنکه پتانسیل رشد بیشتر تولید در ایران به توان جذب سرمایه گذاری خارجی در این کشور بستگی دارد که البته اعمال دوباره تحریمها علیه ایران طی سالهای آتی از سرعت پیشرفت در این مسیر خواهد کاست. همچنین قطر در حال کار کردن بر روی طرحهایی برای توسعه بخش ال.ان.جی است. در صورتی که این طرحها تأیید و اجرا شوند، حدود 30میلیارد مترمکعب به ظرفیت تولید گاز این کشور افزوده خواهد شد.
بیشتر گاز خاورمیانه به صورت همراه در میادین نفتی است و حجم تولید به دلیل روند افزایش تقاضابرای تزریق مجدد، تحت فشار است. عامل اصلی رشد تولید، توسعه میادان های جدید گازی و استخراج گازغیرهمراه است. با توجه به وجود منابع عظیم، ظرفیت برای رشد بیشتر تولید در منطقه وجود دارد. با این حال، چند عامل ازجمله قیمت پایین تعیین شده از سوی دولت برای گاز، فقدان مشارکت خارجی ومحدودیت های زیربنایی، موانع پیشرفت در این عرصه در بسیاری از بازارهای منطقه خواهند بود.
منبع : سازمان برنامه و بودجه
.
