احتمال شورش کور در مناطق حاشیه نشین
اگر به جمعیت این مناطق دقت کنیم میبینیم که سهم آن به نسبت کل جمعیت کشور زیاد است. در مناطق حاشیه شهرهای ایران چیزی بیش از 10 میلیون نفر سکونت دارند. علاوه بر آن در بافت فرسوده چیزی حدود 9 میلیون نفر ساکنند. سرجمع آنها بیش از 6 میلیون خانوار را تشکیل میدهند . ابتدا باید تصوری از این اندازه این سکونتگاهها داشته باشیم که بزرگ است. درست است که صفت غالب این سکونتگاهها فقر است اما با همه فقر موجود آنها، اندازه اقتصاد جاری در آنها نیز بسیار بزرگ است. ارقام اقتصادی میلیاردی است. همین داراییهای کوچک این مناطق حجم بزرگی از اقتصاد را شکل میدهند. صنایع و اشتغال موجود در این مناطق گردش اقتصادی بسیار بالایی دارد. در حال حاضر بخش عمدهای از صنایع بزرگ را تولیداتی در همین مناطق پشتیبانی میکنند. در نتیجه اساسا نمی توان این مناطق را، چه به لحاظ اقتصادی چه به لحاظ اجتماعی، نادیده گرفت. مشکل بزرگی که در کشور ما وجود دارد این است که در درون حاکمیت درک درستی از این مناطق وجود ندارد. اغلب این مناطق را به عنوان زائده تلقی میکنند و تصورشان این است که امکان اینکه همه این مسکنها و مناطق و... کوبیده و نابود شوند و از نو مناطق جدیدی ساخته شوند و یا اینکه ساکنان پر تعداد این مناطق به مبدا اولیه خود برگردند، وجود دارد. این دیدگاه و تصور غیرِ واقعی و وحشتناک است ولی متاسفانه موجود دارد. تصور کنید که راهبرد اجرایی یک سیاست این باشد که 10 میلیون نفر را به سکونتگاه قبلی خود که چند دهه پیش از آنجا مهاجرت کردهاند بازگرداند. آشکار است که فرسنگها با واقعیتّ فاصله دارد. پس بزرگترین مشکل در وضعیّت فعلی این است که سیاستگذار درک روشنی از اندازه مساله و ماهیّت آن ندارد. تصوّرش این است که میتوان این افراد را برگرداند که تصور صد در صد نادرستی است. به دلیل همین دیدگاه نادرست این مناطق مورد توجه حاکمیت نیست و آنها را حاشیه میداند.اگر قرار باشد مشکل این مناطق حل شود اول واقعیّت و اندازهی آن راپذیرفت. 19میلیون نفر ساکن این مناطق بیش از 35 درصد جمعیت شهری ایران است. باید آن را دید و به رسمیت شناخت. اگر قرار باشد در این مناطق سرمایه گذاری انجام شود اولین مساله رسمیت یافتن حقوق مالکیّت در آنهاست. بسیاری از زمین های این مناطق مشکل سند دارد و به طریق اولی ساختمانها پایداری و پایان کار ندارند. سیستم کسب وکار رسمی نیست. حتی یادم است وقتی مسائل شیرآباد زاهدان را پیگیری می کردم اولین اقدام این بود که برای بسیاری از ساکنان و کودکان شناسنامه صادر کنیم. بسیاری از آنان فاقد شناسنامه بودند. پس راهکار ابتدایی شناسایی رسمی است. بعد از آن است که می توان حمایت فنی و بانکی و اجتماعی و.. به عمل اورد.
