قراین مثبت مهم در دور اخیر مذاکرات هستهای
وحیدرضا نعیمی
حضور این دو نفر از اهمیت شایانی برخوردار است، زیرا به نظر میرسد مذاکرات از سطح سیاسی فراتر رفته و اکنون وارد جزئیات فنی شده است که چکشکاری موارد مورد نظر، نیازمند افراد خبره حوزه هستهای است. از قضای روزگار، بررسی سوابق مونیتس و صالحی نشان میدهد که این دو نفر در سالهای دهه ۱۹۷۰ در یک دانشگاه بودهاند. مونیتس در سال ۱۹۷۳ در ۲۹ سالگی با مدرک دکتری فیزیک نظری به هیئت علمی دانشگاه ام آی تی پیوست. ۴ سال بعد، علی اکبر صالحی در ۲۸ سالگی از همین دانشگاه با مدرک مهندسی هستهای فارغالتحصیل شد. دست روزگار این بار این دو را دور یک میز در برابر هم قرار داد تا به حل و فصل یکی از اولویتهای مهم روابط بینالملل در چند دهه گذشته کمک کنند.
با توجه به آنکه حدود یک ماه تا بخش اول ضربالاجل دو طرف برای حصول به توافق باقی است، گ حاضر در مذاکره فوریت بیشتری را برای سرعت بخشیدن به آهنگ مذاکره احساس میکنند. حضومونیتس و صالحی در همین راستا قابل تفسیر است. به نظر میرسد حضور این دو برای تصمیمگیری در محل مذاکره درباره برخی نکات ثمربخش بوده است، به طوری که مقامات آمریکایی از جمله کری از پیشرفت در مذاکره سخن گفتند. تصمیم دو طرف برای برگشتن به ژنو و ادامه مذاکره از دوشنبه هفته آینده، موید سرعت گرفتن آهنگ مذاکره و پیشرفت با تکیه بر توافقهای به دست آمده در برخی موضوعهاست.
از سوی دیگر تحولاتی حین یک هفته گذشته رخ داده است که بر روشن شدن چشمانداز مذاکرات صحه میگذارد. هفته گذشته، برخی خبرگزاریهای بینالمللی گزارش کردند سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در سالهای گذشته اطلاعات غلطی را در اختیار آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داده بود که در تدوین برخی گزارشهای آژانس به آن استناد شده بود. اسوشیتد پرس از قول دو دیپلمات غربی نوشت احتمالا آژانس در محتوای این گزارشها بازنگری خواهد کرد. به نظر میرسد تغییر محتوای این گزارشها در هفتههای آینده نه فقط محصول پیشرفتهای اخیر در مذاکرات است، بلکه چه بسا راه را برای نرم شدن لحن آژانس و توجیهپذیر شدن گامهای مثبت بعدی در مسیرتوافق و لغو تدریجی تحریمها هموار کند. مسلما تضعیف شدن استدلال نادرست فنی درباره ادعای تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای میتواند زمینهساز سست شدن فشار سیاسی و اقتصادی بر ایران باشد. این تلقی مانی قوت مییابد که اسناد جدید منتشرشده در روزنامه گاردین را نیز در نظر بگیریم. این روزنامه انگلیسی اسنادی را منتشر کرده است که نشان میدهد ادعای بنیامین نتانیاهو در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 2012 دایر بر نزدیک بودن ایران به آستانه ساخت سلاح هستهای دروغی بیش نبوده و کاملا بر مبتنی بر تغییر دادن حقایق بوده است. به نظر میرسد در روزهای آینده باید منتظر بر ملا شدن دروغهای دیگری باشیم که در سالهای اخیر دستاویز اعمال فشارهای اقتصادی و سیاسی بزرگی علیه کشور شد.
خشم روزافزون بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی و بلند شدن صدای اعتراض وی، یکی دیگر از قراینی است که باعث امیدواری در زمینه مذکرات است. وی قرار است هفته آینده به رغم اعتراض بسیاری از محافل در آمریکا در کنگره این کشور سخنرانی کند. نتانیاهو هفته آینده قرار است برای شرکت کردن در نشست سالیانه لابی معروف ایپک به واشنگتن برود و پس از آن به دعوت جان بینر رئیس مجلس نمایندگان در کنگره سخنرانی کند که انتظار میرود تکرار همان ادعاهای بیپایه همیشگی وی درباره هدف برنامه هستهای ایران باشد. به رغم نفوذ ایپک در کنگره، این سخنرانی که به شکل بیسابقهای به دعوت مقامات کنگره و نه کاخ سفید صورت میگیرد، مورد اعتراض بسیاری از چهرههای سیاسی آمریکا به خصوص از حزب دموکرات قرار گرفته است که تلاش نتانیاهو را برای خارج کردن مذاکره بین ایران و آمریکا از مسیر جاری، دخالت آشکار در امور سیاسی این کشور قلمداد میکنند.
وزرای خارجه ایران و آمریکا میکوشند سطح توقعها را درباره نتیجه مذاکره پایین نگه دارند. این امر میتواند هم ابزار چانهزنی دو طرف باشد و هم مانع از تحریک مخالفان بینالمللی و داخلی دو طرف باشد. اما بالا رفتن سطح مذاکره و افزایش آهنگ آن نشانهای از جدیت اراده دو طرف برای حصول توافق در ظرف زمانی معین است.
با توجه به آنکه حدود یک ماه تا بخش اول ضربالاجل دو طرف برای حصول به توافق باقی است، گ حاضر در مذاکره فوریت بیشتری را برای سرعت بخشیدن به آهنگ مذاکره احساس میکنند. حضومونیتس و صالحی در همین راستا قابل تفسیر است. به نظر میرسد حضور این دو برای تصمیمگیری در محل مذاکره درباره برخی نکات ثمربخش بوده است، به طوری که مقامات آمریکایی از جمله کری از پیشرفت در مذاکره سخن گفتند. تصمیم دو طرف برای برگشتن به ژنو و ادامه مذاکره از دوشنبه هفته آینده، موید سرعت گرفتن آهنگ مذاکره و پیشرفت با تکیه بر توافقهای به دست آمده در برخی موضوعهاست.
از سوی دیگر تحولاتی حین یک هفته گذشته رخ داده است که بر روشن شدن چشمانداز مذاکرات صحه میگذارد. هفته گذشته، برخی خبرگزاریهای بینالمللی گزارش کردند سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در سالهای گذشته اطلاعات غلطی را در اختیار آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داده بود که در تدوین برخی گزارشهای آژانس به آن استناد شده بود. اسوشیتد پرس از قول دو دیپلمات غربی نوشت احتمالا آژانس در محتوای این گزارشها بازنگری خواهد کرد. به نظر میرسد تغییر محتوای این گزارشها در هفتههای آینده نه فقط محصول پیشرفتهای اخیر در مذاکرات است، بلکه چه بسا راه را برای نرم شدن لحن آژانس و توجیهپذیر شدن گامهای مثبت بعدی در مسیرتوافق و لغو تدریجی تحریمها هموار کند. مسلما تضعیف شدن استدلال نادرست فنی درباره ادعای تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای میتواند زمینهساز سست شدن فشار سیاسی و اقتصادی بر ایران باشد. این تلقی مانی قوت مییابد که اسناد جدید منتشرشده در روزنامه گاردین را نیز در نظر بگیریم. این روزنامه انگلیسی اسنادی را منتشر کرده است که نشان میدهد ادعای بنیامین نتانیاهو در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 2012 دایر بر نزدیک بودن ایران به آستانه ساخت سلاح هستهای دروغی بیش نبوده و کاملا بر مبتنی بر تغییر دادن حقایق بوده است. به نظر میرسد در روزهای آینده باید منتظر بر ملا شدن دروغهای دیگری باشیم که در سالهای اخیر دستاویز اعمال فشارهای اقتصادی و سیاسی بزرگی علیه کشور شد.
خشم روزافزون بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی و بلند شدن صدای اعتراض وی، یکی دیگر از قراینی است که باعث امیدواری در زمینه مذکرات است. وی قرار است هفته آینده به رغم اعتراض بسیاری از محافل در آمریکا در کنگره این کشور سخنرانی کند. نتانیاهو هفته آینده قرار است برای شرکت کردن در نشست سالیانه لابی معروف ایپک به واشنگتن برود و پس از آن به دعوت جان بینر رئیس مجلس نمایندگان در کنگره سخنرانی کند که انتظار میرود تکرار همان ادعاهای بیپایه همیشگی وی درباره هدف برنامه هستهای ایران باشد. به رغم نفوذ ایپک در کنگره، این سخنرانی که به شکل بیسابقهای به دعوت مقامات کنگره و نه کاخ سفید صورت میگیرد، مورد اعتراض بسیاری از چهرههای سیاسی آمریکا به خصوص از حزب دموکرات قرار گرفته است که تلاش نتانیاهو را برای خارج کردن مذاکره بین ایران و آمریکا از مسیر جاری، دخالت آشکار در امور سیاسی این کشور قلمداد میکنند.
وزرای خارجه ایران و آمریکا میکوشند سطح توقعها را درباره نتیجه مذاکره پایین نگه دارند. این امر میتواند هم ابزار چانهزنی دو طرف باشد و هم مانع از تحریک مخالفان بینالمللی و داخلی دو طرف باشد. اما بالا رفتن سطح مذاکره و افزایش آهنگ آن نشانهای از جدیت اراده دو طرف برای حصول توافق در ظرف زمانی معین است.
