زنگنه: خارجیها حاضر به سرمایهگذاری درایران نیستند
شتاب در غرب کارون با خروج طرف چینی
یکی از مناطق حساس و البته پر از نعمت نفت و گاز، غرب کارون است. میدان آزادگان جنوبی نیز در این منطقه و در مجاورت مرز ایران و عراق در 80 کیلومتری اهواز قرار دارد. توسعه این میدان تاکنون حواشی زیادی داشته؛ از حضور شرکت ژاپنی اینپکس در سال 2001 تا اخراج شرکت ملی نفت چین توسط زنگنه در سال 93 به دلیل اهمال چند ساله و پیشرفت بسیار ناچیز برنامههای توسعهای. پس از کش و قوسهای فراوان و با وجود شدت توسعه قسمت دیگر این میدان در عراق توسط رویال داچشل، توسعه این میدان نفتی به شرکت پتروپارس محول شد. آمارها نشان میدهد از 185 حلقه چاهی که قرار بود در مدت 7 سال توسط شرکت چینی حفر شود تنها 7 حلقه چاه تا زمان حضور 4 ساله CNPC حفر شد که با ورود شرکتهای ایرانی 105 حلقه چاه فعال است و تولید میکند.
ساخت بزرگترین مرکز فرآورش نفت و گاز کشور تا 1402
بر اساس آنچه در آیین امضای قرارداد روز گذشته ساختمان خیابان حافظ به ثبت رسید، قرار است بزرگترین کارخانه فرآورش مرکزی کشور با ظرفیت فرآورش روزانه 320 هزار بشکه نفت در روز را دارد اگر بر اساس زمانبندیها پیش رود تا سال 1402 ساخته میشود. بر اساس برنامه وزارت نفت مبنی بر افزایش ظرفیت تولید نفت در میدان نفتی آزادگان، این کارخانه به کمک واحد بهرهبرداری و نمکزدایی غرب کارون و واحد فرآورش سیار میآید تا نفت بیشتری تولید و در صورت امکان صادر شود.
مجلس پوست من را میکند
بیژن زنگنه، وزیر نفت در آیین امضای قرارداد روز گذشته ضمن ابراز خرسندی از بستن قراردادی به ارزش 1.3 میلیارد دلار توسط شرکتهای داخلی خاطرنشان کرد:«میدان نفتی مشترک آزادگان در شرایط بدی تحویل طرف ایرانی داده شد با این حال تمام تلاش خود را برای افزایش ظرفیت تولید در منطقه غرب کارون به کار گرفتیم. به گونهای که تولید از 70 هزار بشکه به حدود 400 هزار بشکه در روز رسیده است. او حساسیتش بر میدان نفتی مشترک آزادگان را این گونه تصریح کرد:«این میدان ذخیره درجای 27 میلیارد بشکهای دارد که با تکنولوژی در حال حاضر کشور به کمتر از یکونیم میلیارد بشکه آن دسترسی داشته، داریم. البته نمیتوان تمام ذخایر درجا یک میدان نفتی را استخراج کرد چراکه شرایط فیزیکی و محیطی متفاوت است. اما در صورت دسترسی به همان یک میلیارد و 500 هزار بشکه نفت نیز بالغ بر هزار میلیارد دلار به ثروت مردم ایران اضافه خواهد شد».
توسعه میدان فرزاد که بین ایران و عربستان مشترک است بر اساس شنیدهها یک شرکت هندی وظیفه توسعه این میدان مشترک گازی را بر عهده گرفت که روز گذشته زنگنه ادعای امضای قرارداد با شرکتی هندی را به کلی رد کرد. به گفته او «قراردادی با هندیها در این زمینه امضا نشده است بلکه تنها یک تفاهمنامه بوده که از نظر قانونی امکان تبدیل شدن به قرارداد را بدون طی مراحل لازم ندارد. این در حالی است که من قراردادهای IPC را امضا میکنم، سختگیریهای زیادی متوجه آن است. اگر قرارداد مشارکت در تولید امضا میکردم همین مجلس پوست مرا میکند.» به گفته او به زودی شرکتی ایرانی وظیفه توسعه این میدان گازی را بر عهده میگیرد.
او ادامه داد: قرارداد توسعه میدان فرزاد با هندیها نخواهد بود و با شرکتهای داخلی است. اکنون هیچ کشور خارجی حاضر به قرارداد با ما در هیچ موضوعی نیست. قراردادهای موجود را ادامه نمیدهند و ما نیز متکی به نیرو و ظرفیتهای داخلی خودمان هستیم.
توضیحات زنگنه در خصوص قرارداد ایران و چین
بخش دیگری از صحبتهای زنگنه به حواشی سند همکاری 25 ساله ایران و چین اختصاص داشت. وزیر نفت معتقد است، مواردی که اخیرا از این سند منتشر شده یک موافقتنامه کلی است و در حوزه نفت نه چینیها از کشور امتیازی خواستهاند و نه ما به آنها امتیازی میدهیم. او در ادامه گفت:«موضوع سند چین، همکاریهای درازمدت در بخشهای مختلف اعم از توسعه میدانها، پالایش، پتروشیمی و... است. در واقع هر کشور دیگری به جز اسراییل میتواند با ایران چنین همکاریهایی داشته باشد. حتی شرکتهای امریکایی هم در این شرایط از فعالیت به عنوان پیمانکار یا سرمایهگذار در پروژههای ما منع نشدهاند. آنها خودشان خود را محدود و ممنوع کردهاند. من نمیدانم چه جنجالی است که در خارج از کشور راه انداختهاند و عدهای هم در داخل پیروی کردهاند.»
هدفگذاریهای دست بالا در میدان آزادگان جنوبی
مسعود کرباسیان، مدیرعامل شرکت ملی نفت در خصوص تعیین تکلیف میادین مشترک تا پایان دولت دوازدهم و تسریع در روند توسعه آنها گفت:«با امضای قرارداد، ظرفیت تولید آزادگان جنوبی به ۳۲۰ هزار بشکه در روز میرسد که برای افزایش ظرفیت تولید این میدان تا ۶۰۰ هزار بشکه در مرحله بعد باز هم مشارکتهایی با شرکتهای اکتشاف و تولید ایرانی خواهیم داشت.» کرباسیان معتقد است، میتوان با تکمیل توسعه میدان آزادگان جنوبی، ظرفیت این میدان را به 320 هزار بشکه نفت در روز رساند.
پایان همکاری با طرف چینی اقدام هوشمندانهای بود
تورج دهقانی، مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت از دیگران سخنرانان آیین امضای قرارداد روز گذشته بود. او در ابتدای سخنانش با اشاره به اینکه آزادگان جنوبی فراز و فرودهای بسیاری را پشت سر گذاشته، گفت:«به دنبال بیش از 4 سال تعلل پیمانکار خارجی توسعه این میدان، وزارت نفت تصمیم گرفت به همکاری با این شرکت در میدان آزادگان جنوبی خاتمه دهد و ادامه کار را از طریق شرکتهای ایرانی دنبال کند.» به گفته او پس از قطع همکاری پیمانکار خارجی برای توسعه این میدان نفتی، انتقادات فراوانی از مجموعه وزارت نفت شد. دهقانی در ادامه افزود:«سال ۸۸، سه قرارداد نفتی برای توسعه میدانهای آزادگان شمالی، آزادگان جنوبی و یادآوران با شرکتهای چینی امضا شد که نتیجه عملکرد در دو میدان آزدگان شمالی و یادآوران مطلوب بود اما در آزادگان جنوبی که عمده ذخایر نفتی ما قرار دارد، عملکرد خوبی حاصل نشد. پرسش کلیدی این است که چرا این اتفاق افتاد و پاسخ آن هم روشن است.
در غرب کارون هر چه به سمت شمال میرویم، لایه سروک که لایه سنگینی است، قرار دارد. فشار مخزن در این بخش کم، سنگ مخزن عمدتا هتروژن و ریسک حفاری چاه و تولید در آن زیاد است.» به اعتقاد او اگر در سال ۹۳ همکاری با شرکت چینی را در این میدان متوقف نمیشد همچنان در حال مذاکره بودیم و در بهترین حالت مجبور میشدیم، قرارداد را به نفع چینیها تعدیل کنیم بنابراین تصمیم وزارت نفت برای پایان همکاری با طرف چینی در آن زمان اقدام هوشمندانهای بود. دهقانی درباره هزینهکرد توسعه آزادگان جنوبی با اتکا به ظرفیتهای ایرانی هم گفت: بررسیها نشان میدهد، هزینه یک واحد ظرفیت تولید این میدانگاه یکسوم هزینه در میدانهای مشابه است و در این طرح هم از لحاظ هزینه و هم از لحاظ زمانبندی اجرا، رکوردهای بسیار خوبی به ثبت رسیده است. به گفته او پس از آغاز توسعه آزادگان جنوبی با اتکا به ظرفیتهای داخلی بعضا تعداد دکلهای فعال در این میدان به ۲۰ دستگاه رسید و در مقاطعی تعداد حلقه چاههای حفاری شده در یک سال به بیش از ۳۵ حلقه چاه میرسید. به گفته او امروزه حدود 105 حلقه چاه تولیدی در این میدان وجود دارد.
