روش های پنهان دستکاری قیمت ها در بورس
دستکاری قیمتها
این کارشناس بازار سرمایه با توضیح اینکه دستکاری قیمتها به چه نحوی صورت میگیرد، بیان میکند: وقتی شما تقاضای کاذب به وجود میآورید به این معناست که قیمتها را دستکاری کردهاید. اگر به افرادی که در بازار سرمایه هستند وام اضافه بدهید یا مثلا به کارگزاریها ابلاغ کنید که به مشتریان خود تسهیلات دهند در این صورت تقاضای کاذب ایجاد کردهاید. مثل کاری که آمریکا قبل از ۲۰۰۸ انجام داد تا مردم مثلا مسکن بخرند؛ تقاضای کاذب ایجاد کرد و قیمت مسکن را آنقدر افزایش داد که مردم دیگر توان بازپرداخت هم نداشتند. در اینجا هم همین حالت است. سلامی میافزاید: یا اینکه گفته میشود شرکتها ورود کنند و سهام خودشان را بخرند. یعنی دوباره یک تقاضای کاذب ایجاد کردهاید. به این معنا که بدون اینکه دلیلی برای این کار داشته باشند، سهام بخرند که قیمت را بالا ببرند. این دستکاری قیمت است دیگر! یا اینکه گفته شود از پول صندوق توسعه ملی بردارید و به بازار سرمایه وارد کنید و سهام بخرید تا قیمت سهام افزایش پیدا کند. این غیر از دستکاری قیمت چیست؟ یعنی قیمت این نیست اما شما تقاضا را به صورت تصنعی افزایش دهید تا قیمت را بالا ببرید. او تاکید میکند: هر کدام از این تصمیمهایی که به این شکل گرفته میشود به نوعی دستکاری قیمت را به ذهن متبادر میکند. این کارشناس اقتصادی همچنین ابراز میکند: یک سری شایعهسازی یا حتی تصمیمات واقعی هم هست که به نفع عدهای و به ضرر عدهای دیگر انجام میشود. مانند اینکه گفته میشود خودرو باید در بورس فروخته شود. یعنی مثلا اگر در حال حاضر دناپلاس ۶۰۰ و ۷۰۰ میلیون تومان است تمام سود آن به شرکت بازگردد. این در واقع یک نوع ترغیب برای کسانی است که میخواهند سهام خودرو را بخرند. در واقع به این صورت محاسبه میکنند که مثلا در خودرویی که قیمت تمام شده آن ۲۰۰ یا ۳۰۰ میلیون تومان است ۴۰۰ میلیون تومان سود را دولت یا مجلس به این شرکت میرساند. در واردات هم که بسته است و قیمت هم که تضمینی نیست در همین حد چند صد میلیون تومان باقی بماند و ممکن است میلیاردی هم بشود زیرا تقاضا در حال حاضر افزون بر عرضه است. در نتیجه تقاضا و قیمت سهام خودروییها افزایش مییابد. سلامی ادامه میدهد: یا اینکه اعلام کنند خوراک پتروشیمیها یا پالایشگاهها را رایگان تامین میکنیم. این هم نوعی دستکاری قیمت سهام این شرکتهاست. یا اینکه دولت اجازه میدهد قیمت کالای انحصاری را بالا ببرند. این هم همانگونه است. این کارشناس اقتصادی تاکید میکند: قیمتهای کالا در بازار و قیمت سهامی که متکی به این تولیدات است باید به طور خودکار و وابسته به مکانیسم و ساز و کار بازار بالا برود و نه لیدر میخواهد نه بازارساز. او تصریح میکند: بازارساز در واقع کسی نیست که برای بالا بردن قیمت سهم در بازار تلاش کند بلکه کسی است که خرید و فروش میکند و در میان قیمت خرید و فروش هم یک مارجین میگیرد. آنقدر هم تخصص آنها بالاست که میتوانند از نظر علمی بازار را راهنمایی کنند. سلامی میافزاید: اگر فقط خریدار یا فقط فروشنده بودند این شائبه ایجاد میشد که ممکن است بخواهند سود نامتعارفی کسب کنند اما وقتی در هر دو سوی خرید و فروش قرار دارند دستکاری بازار برای آنها ریسک بالایی دارد. این کارشناس اقتصادی در پایان تاکید میکند: متاسفانه همه مسائل در ایران دست به دست هم داده تا در حال حاضر چنین وضعیتی برای بازار ایجاد شود.
