روزهای وحشت افکنی در داستان برجام
بر پایه پروتکل الحاقی پیمان منع گسترش سلاح هستهای معروف به «انپیتی» که ایران در توافق هستهای اجرای داوطلبانه آن را پذیرفته است، بازرسان آژانس مجاز خواهند بود هر زمان که لازم میدانند سرزده از تأسیسات هستهای ایران بازرسی کنند.اما مجلس ایران در مصوبه ۱۱ آذر امسال خود که به تایید شورای نگهبان نیز رسید، دولت را ملزم کرد که اگر تا سوم اسفند، تحریمهای مالی، بانکی و نفت حذف نشود، بازرسان آژانس از کشور اخراج شوند و ایران اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کند.هایکو ماس با اشاره به این تحولات گفت که مذاکره «در شرایط کنونی به شکل قابل ملاحظهای پیچیده شده است چرا که ایران آشکارا در پی تنشزدایی نیست، بلکه میخواهد به تنشها دامن بزند و این امر در حکم بازی با آتش است».آلمان پیش از این در مورد اخراج بازرسان آژانس به ایران هشدار داده و آن را «کاملا غیرقابل قبول» خوانده بود. یک دیپلمات آلمانی به خبرگزاری رویترز گفته است: «ما از ایران میخواهیم که از این اقدام صرفنظر کند».
همچنین آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، در مکالمهای با رئیسجمهوری ایران خواستار «ارسال علائم مثبت برای ایجاد اعتماد و افزایش شانس برای حل دیپلماتیک مناقشه هستهای» شده است.مقامات جمهوری اسلامی میگویند که اگر تحریمها برداشته شود ایران هم «بهطور کامل» تعهدات خود را در قالب برجام انجام خواهد داد.با این حال آمریکا در واکنش به نامه ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفته است که «ایران در مسیر اشتباهی قرار دارد، اگرچه هنوز راه دیپلماسی باز است».دولت دونالد ترامپ در اردیبهشت سال ۹۷ از توافق هستهای شش قدرت جهانی با ایران خارج شد و تحریمهای شدید علیه تهران وضع کرد. ایران یکسال بعد در واکنش به این اقدام، به صورت مرحله به مرحله از تعهدات هستهایش عدول کرده است.
این در حالی است که حسن روحانی، رئیسجمهور ایران، ابراز امیدواری کرده است دولت جو بایدن با چرخش از سیاستهای آمریکا در زمان دونالد ترامپ "به قانون برگردد" و ایران بتواند مناسبات تجاری خود را گسترش دهد.روحانی گفت: "این تبلیغاتی که میشود که ایران اقداماتی انجام داده تا آمریکا را تحت فشار قرار دهد، نادرست است. ما که نمی خواهیم به آمریکا بگوییم در برابر فشار ما غیرقانونی عمل کند آنچه ما میخواهیم قانون است."او خطاب به دولت آمریکا گفت: "تسلیم در برابر قانون عیب نیست و از اجرای قانون خجالت نکشیم."ایران میگوید در صورت رفع تحریمها حاضر به بازگشت به محدودیتهای برجام است اما در غیر این صورت از ۵ اسفند، یعنی تنها پنج روز دیگر، اجرای پروتکل الحاقی را، به عنوان مبنای نظارت بیشتر بازرسان بر فعالیتهای هستهای متوقف میکند.
دولت جو بایدن که از بیستم ژانویه در آمریکا بر سر کار آمده است میگوید که ایالات متحده آماده بازگشت به برجام است مشروط به اینکه ایران به تعهداتش پایبند باشد. تهران میگوید که اول آمریکا باید به برجام برگردد.
