برگشت برجام روی ریل آشتی ؛ نشانه ها ودلایل
همین که روزنامه سرسخت کیهان دربرابرهرگونه نرمش ایران دربرابر غرب برای رسیدن به نقطه آرامش ،تیتر یک روز 15 فروردین خود را به "چاره گرانی در پاستور است نه در وین" اختصاص داده است و سایر رسانه های ضد دولت در همین مسیر حرکت می کند نشان می دهد، ورق برجام برگشته و روی ریل آشتی پیش می رود. از دیگر نشانه های این رخداد ، داستان روز سه شنبه در وین است که بالاترین نقطه در فرایند چانه زنی های روزمره ایران و امریکا درباره برجام در 75 روز گذشته است . یک سایت ضد آمریکایی که از سوی باقی مانده های حزب توده اداره می شود بازگشت نیروهای آمریکایی از مراکز نظامی در عربستان به ویژه برگرداندن تجهیزات نظامی دفاعی از این کشور را به مثابه نوعی اطمینان از کاهش احتمالی نظامی به آمریکایی ها در منطقه می داند و آن را به گفت وگوهای برجامی نسبت می دهد. از سوی دیگر روند منوقف شده افزایش قیمت دلار در بازار ارزایران ونیز کاهش قیمت آن نیز از نشانه های افتادن قطار برجام روی ریل آشتی به حساب می آید.
اما چرا ورق برگشت و گفت وگوهای در مسیر حل مساله هسته ای به روزهای خوب در مقایسه با روزهای بحرانی و مبهم رسید؟ به نظر می رسد بیشترین تحول در دولت آمریکا رخ داده است. در حالی که دونالد ترامپ برای تشکیل کابینه خود در 2017 وقت زیادی گذاشت و چند پارچگی را به کاخ سفید برد اما جوبایدن توانسته است با سرعت مناسب گروه یاران خود را در دولت جای دهد و بیشترین کسانی که در آفرینش برجام نقش داشتند حالا در دولت تازه مقامهای مهمی گرفته اند و دولت بایدن دست کم درباره ایران به نتیجه ای واحد در درون دولت خود دست یافته است. با توجه به اینکه حزب دموکرات کنگره ونیز سنا را در اختیار دارد با آسودگی تصمیم می گیرد و تصمیم به حذف احتمالی تحریم های ایران در این چارچوب معنی دارد. اما درایران نیز برخی واقعیت های سرسخت در زندگی و کسب وکار ایرانیان و ترس از پیامدهای ناشناس در صورت ادامه بدتر شدن کار و معیشت مردم و اینکه شهروندان دست یا نادرست این بدتر شدن را به آشتی نکردن در برجام نسبت دهند در نرم شدن ایران نقش داشته است. از سوی دیگر متحدان ایران به ویژه چین و روسیه نیز به ایران توصیه کرده اند نباید از برجام خارج شده و میزان تعهدات برجامی را بیش از این کاهش دهد و به این ترتیب خود را در منطقه خطرهای فزاینده قرادهد تیز در برگشت ورق برجام بی تاثیر نبوده است. واقعیت این است که ایران با سرسختی بیشتر و با توجه به اینکه برداشتن گامهای دیگر در مسیر اجرا نکردن تعهدات برجامی بازی را به نفع امریکا خواهد کرد در وضعیت تازه قرار گرفت. آمریکایی ها گونه ای بازی می کردند که توپ آشتی ناپذیری به زمین ایران افتاده بود و ایران حالا می تواند با حضور در یک نشست و نشان دادن انعطاف از این تله رهایی یابد. ایران می تواند به گفت وگوها ادامه دهد و حرف خود را بزند و کاری هم انجام ندهد و این همان چیزی است که به نظر می رسد دنبال می شود.
