خودروسازی باز هم لوکوموتیو رشد صنعتی شد
آمار 250 شرکت
بیش از 250 شرکت صنعتی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار و فرابورس که به صورت ماهانه گزارش تولید خود را منتشر می کنند بیش از نیمی از تولید کشور را در اختیار دارند. لذا با توجه به بررسی آمار این شرکت ها می توان وضعیت تغییرات تولید صنعت کشور را رصد کرد. بر اساس برآوردهای صورت گرفته از شهریور 97 تا خرداد ماه 1400، رشد تولید صنعتی بعد از اعمال دور جدید تحریم ها علیه ایران در سال 97 منفی شد و این رشد منفی تا فصل سوم 1398 ادامه داشت.
بعد از تجربه کاهش قابل توجه تولید در این بخش از فصل چهارم 1398، رشد تولید بخش صنعت مثبت شد که این رشد مثبت تا انتهای سال گذشته ادامه داشت و در انتهای سال 99 به 5.4 رسید. در سال 1400 تولید صنعتی کماکان رشد مثبت خود را ادامه داد و در اردیبهشت ماه به نرخ رشد به 6.8 درصد و در خردادماه به رشد 7.6 درصد رسیده است. همچنین شاخص تولید صنعتی شرکت های بورسی )سال پایه 1395) در خرداد امسال به 104.2درصد رسیده است. در این میان اگرچه شاخص خردادماه نسبت به شاخص تولید در انتهای سال 1396 که 110 بوده، حدود 5 درصد کمتر است، اما بیشترین عدد شاخص از اردیبهشت 1397 تا کنون بوده است.مقایسه شاخص تولید شرکت های بورسی در خرداد 1400 و خرداد 1397 نشان می دهد که صنایع خودروسازی و قطعات، دستگاه های برقی و محصولات غذایی از صنایع شاخصی هستند که میزان تولید آنها در خرداد ماه 1400 به طور قابل توجهی کمتر از میزان تولید در خرداد 1397 بوده است. از طرف دیگر صنایع کانی های غیرفلزی، صنایع دارویی، ماشین الات و تجهیزات و لاستیک و پلاستیک از صنایعی هستند که میزان تولید آنها نسبت به خرداد ماه 1397 افزایش بیش از 10 درصدی داشته است.در این رابطه نکات مهمی که از بررسی آمار رشد صنایع در خرداد ماه امسال استخراج می شود عبارتند از:
1- صنعت خودروسازی مانند ماه های گذشته مهمترین عامل رشد بالای ۵ درصد شاخص کل بوده است. این صنعت در خردادماه رشد 16.3 درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرده است که در مقایسه با همین نرخ رشد در اردیبهشت حدود ۱ واحد درصد بیشتر است. لازم به ذکر است که شاخص تولید این صنعت در خرداد ماه 1400 بیش از 23 درصد پایین تر از شاخص خردادماه 1397 است.
2- در حالی که صنعت محصولات شیمیایی از مردادماه سال گذشته تا فروردین ماه سال جاری رشد مثبتی داشته است، در اردیبهشت ماه و خرداد ماه رشد تولید منفی را ثبت کرد. البته در خرداد ماه از این رشد منفی کاسته شده است.
3-صنعت فلزات اساسی بعد از رشد قابل توجه حدود 8 درصدی که در اردیبهشت ماه داشت در خردادماه رشد
مثبت 3.5 درصد را نسبت به مدت مشابه سال گذشته تجربه کرد.
4-صنایع دارویی و ماشین الات و تجهیزات که رشد تولید آنها در اردیبهشت ماه نسبت به مدت مشابه منفی بود در خردادماه به رشد مثبت رسیدند.
5-صنایع غذایی، ماشین الات و تجهیزات و فرآورده های نفتی در کنار صنعت خودروسازی از مهمترین صنایع با رشد بالاتر از رشد شاخص کل در ماه خردادماه بوده اند که در افزایش رشد تولید در خردادماه نقش داشته اند.
صادرات
رشد تولید در برخی صنایع به شدت به بازار صادراتی وابسته است. از این رو تغییرات فرآیندها و رویه های صادراتی و گسترده یا محدود شدن بازار صادراتی یکی از عواملی است که بخشی از تغییرات در تولید را توضیح می دهد.آمارها نشان می دهد رشد تولید این دو از ابتدای سال 1398 که روند رو به افزایشی رشد تولید صنعتی شروع شد تا مهرماه سال گذشته، همواره رشد شرکت های صادراتی از شرکت های غیرصادراتی بیشتر بوده است و در واقع به نوعی محرک افزایش رشد در این بازه زمانی را می توان صادرات و شرکت های صادرات محور دانست. از آبان ماه 99 تا خرداد امسال نیز برخلاف دوره قبلی، رشد تولید صنایع صادرات محور از رشد تولید سایر صنایع پایین تر بوده است و این اختلاف در خردادماه افزایش داشته است.
واردات
چون درجه وابستگی به واردات در بین صنایع و حتی شرکت های مختلف، متفاوت است، بدیهی است که مشکلی مانند تحریم که واردات را مختل می کند بر روی صنایع وابسته تر اثر بیشتری دارد.بر اساس برآوردهای صورت گرفته در ماه های گذشته تفاوت رشد شرکت های واردات محور با سایر شرکت ها قابل ملاحظه بوده و کاهش رشد تولید صنعتی در ماه های قبل عمدتا ناشی از کاهش رشد تولید شرکت های واردات محور بوده است. به گونه ای که در شهریور ماه شرکت های واردات محور رشد منفی 12.4 درصدی داشته و شرکت های غیرواردات محور تنها منفی 1.5 درصد بوده است. اما در مهرماه این شکاف رشد کاهش یافته و رشد شرکت های واردات محور در این ماه به طور متوسط تنها 5.5 درصد کمتر از سایر شرکت ها بوده است و این اختلاف در دی ماه به 1.5 درصد رسیده است و در بهمن ماه بعد از بیش از یک سال و نیم رشد تولید شرکت های واردات محور از رشد تولید شرکت های دیگر بیشتر شده است. از این رو می توان گفت که شرکت ها توانسته اند خود را با محدودیتهای ناشی از تحریم ها وفق دهند و تولیدات بر پایه واردات روند مثبتی داشته باشد. از این رو میتوان گفت که در ماه های اخیر محدودیت های وارداتی مانع اصلی برای رشد تولید صنعتی نبوده است و متوسط رشد دو گروه شرکت با وابستگی شدید به واردات و سایر شرکتها در زمستان 98 کمتر از 2 درصد بوده است.
از سوی دیگر در تمام ماه های سال گذشته رشد تولید شرکت های واردات محور از رشد تولید شرکت هایی که وابستگی کمتری به واردات دارند یا وابستگی ندارند بیشتر بوده است. در اسفندماه این اختلاف بیشتر نیز شده است و در حالی که شرکت های کمتر وابسته به واردات روند رشد با ثباتی داشته اند، شرکت های واردات محور روند رشد صعودی را تجربه کرده اند. در حالی که در اردیبهشت ماه امسال تفاوت قابل ملاحظه ای بین رشد این دو گروه وجود نداشت اما در خرداد ماه مجددا رشد تولیدات واردات محور از سایر محصولات پیشی گرفت و رشد شرکتهای واردات محور بیش از دو واحد درصد بیشتر از گروه دیگر شده است.
سودآوری
مقایسه رشد سود اسمی در بازه شش ماهه، نه ماهه و دوازده ماهه 1399 نسبت به مدت مشابه نشان می دهد که در طول زمان رشد سود اسمی در بین شرکت ها افزایش داشته است. در حالی که در شش ماه 1399 رشد سود اسمی شرکت ها 68 درصد بوده است، رشد سود اسمی شرکت های بورسی در نه ماهه 1399 نسبت به مدت مشابه سال گذشته به حدود ۱3۱ درصد رسیده و این نرخ رشد برای بازه دوازده ماهه به 133درصد افزایش داشته است.
