عادی وانمود کردن شرایط غیرعادی افغانستان
به گزارش رویترز، حکومت مورد نظر طالبان، یک حکومت شامل سران شناخته شده این گروه و به ویژه افرادی است که در طول دو سال گذشته با امریکا در قطر مذاکره کردهاند. طی روزهای گذشته در شهرهای بزرگ افغانستان، طالبان دیوار نوشتههای و بیلبوردهایی را به زبانهای پشتون و دری برای تبریک به شهروندان افغانستان به مناسبت خروج نظامیان خارجی نصب کرده است. روی برخی از این بیلبوردها به زبان فارسی با پسزمینه پرچم «امارت اسلامی افغانستان (دولت ادعایی طالبان) » نوشته شده است: «هموطن آزادیات مبارک». اما خبرها و تصاویری که از افغانستان به جهان مخابره میشود، چندان با تصویری که طالبان قصد ساختن آن را دارد، مطابق نیست. در میان شهروندان افغانستان گروههایی هستند که احساس میکنند پایان اشغال نظامی خارجی کشورشان، مصادف شده است با درآمدن در بند سلطه دیگری. زنان در شهرهایی مانند هرات و کابل در اعتراض به محدودیتهای طالبان برای حضورشان در محل کار، اقدام به برگزاری تجمعهای اعتراضی میکنند، در کابل زنان با برگزاری تجمعی خواستار حضور زنان در پستهای ارشد مدیریتی کشور از جمله وزارت شدند. در پنجشیر مخالفان سلطه طالبان بر کشور، مقاومت مسلحانه تشکیل دادهاند و تاکنون در دفع حملات سنگین طالبان برای تصرف این آخرین ولایت مصون مانده از سلطه طالبان توفیق داشتهاند. مخالفان طالبان مدعی هستند که در ولایات دیگر هم توانستهاند پیشرویهایی داشته باشند و شهرهایی را از سلطه طالبان خارج کنند. به نوشته رویترز ملاعبدالغنی برادر آخوند، معاون تشکیلات گروه شبهنظامی طالبان رییس حکومت معرفی شده و قرار است ملا هیبتالله آخوندزاده، مسوولیت رهبری معنوی و مذهبی را بر عهده گیرد. بلومبرگ، دو روز پیش به نقل از بلال کریمی، عضو کمیته فرهنگی جنبش طالبان گزارش داد: هیبتالله آخوندزاده رهبر عالی طالبان رهبر عالی هر گونه شورای حکومتی خواهد بود. کریمی اضافه کرد: ملاعبدالغنی برادر، رییس دفتر سیاسی طالبان و یکی از سه معاونان آخوندزاده احتمالا مسوولیت فعالیت روزانه دولت را برعهده بگیرد. وی ادامه داد: رایزنیها پیرامون تشکیل دولت فراگیر افغان شامل رهبران امارت اسلامی، رهبران دولت سابق و رهبران دیگر بانفوذ به شکل رسمی خاتمه یافته و همچنین مذاکرات لازم برای کابینه دولت اسلامی انجام شده که ما به زودی اعلام میکنیم، نمونهای برای ملت خواهد بود. اعلام حکومت از سوی طالبان در حالی انجام میشود که این گروه شبهنظامی همچنان با مقاومتهایی در نقاط مختلف کشور مواجه است.
جنگ روانی در میدان پنجشیر
با خروج نظامیان خارجی از افغانستان و واگذاری قدرت از سوی امریکا و اشرف غنی رییسجمهور پیشین به طالبان آنچه از جنگ در افغانستان باقی مانده، درگیری مسلحانه افغان با افغان است. بسمالله خان محمدی، وزیر دفاع دولت پیشین روز گذشته در پیامی مدعی شد که نیروهای مقاومت در ولایتهای تخار، پروان، کاپیسا، بغلان و بدخشان در حال پیشروی هستند و صدمات سنگینی به نیروهای طالبان وارد کردهاند. در برابر طالبان نیز مدعی شده است که در حملات هفته گذشتهشان به ولایت پنجشیر، این تنها ولایت باقیمانده خارج از حوزه قدرت آنها، امرالله صالح، معاون اول رییسجمهور پیشین افغانستان زخمی شده است. امرالله صالح، پس از خروج اشرف غنی از کشور اعلام کرد که بر اساس قانون اساسی افغانستان او جانشین رییسجمهور است. وی که شخصیتی جنجالی در افغانستان محسوب میشود و به اظهارات تحریکآمیز و تند مشهور است، در طول هفتههای گذشته به جریان مقاومت در برابر طالبان تحت رهبری احمد مسعود، پیوسته است. یکی از منابع نزدیک به طالبان، خبر داده که امرالله صالح در درگیری با نیروهای طالبان در بازار تاواخ ولایت پنجشیر زخمی شده است. اما منابع جبهه مقاومت با رد این خبر، میگویند که در ظرف چهار روز گذشته ۳۵۰ طالب کشته و ۲۹۰ تن آنها زخمی شدهاند. روز پنجشنبه طالبان حمله گستردهای را از جهات مختلف به سمت ولایت پنجشیر آغاز کرد. اما منابع مقاومت میگویند که این حملات با شکست سنگینی مواجه شده است. عبداللطیف پدرام، از منابع نیروهای مستقر در پنجشیر گفته است: «شب گذشته قویترین حملات دشمن بر پنجشیر، شکست خورده است. تهاجم وسیع طالبان بر مناطق خاواک، انجمن، دربند و شُتل با استفاده از هزاران نیروی کمکی از سراسر افغانستان و حمایت تروریستان خارجی با برجاگذاشتن دهها کشته، زخمی و اسیر یکبار دیگر ناکام شد. همزمان طالبان خط برق وارداتی بر پنجشیر را قطع و یک آنتن شبکه مخابراتی را در نزدیکیهای جبهه دربند آتش زد. نیروهای مقاومت ملی از ظرفیت و انگیزه فوقالعاده بلند برخوردارند و به درستی توانستهاند دشمن را زمینگیر کنند.» خبرگزاری تاس روسیه هم در گزارشی به نقل از منابع خود، این ادعای نیروهای مقاومت علیه طالبان را تایید کرده است. در برابر این اظهارات، طالبان هم روایت خودشان را از درگیریهای پنجشیر دارند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان جمعه به خبرگزاری اسپوتنیک گفت: این جنبش توانسته چند منطقه و چهار ایست بازرسی را در استان پنجشیر تصرف کند. ذبیحالله مجاهد سخنگوی طالبان همچنین اضافه کرد: دستکم در جریان درگیریهای اخیر مربوط به استان پنجشیر ۳۱ تن از نیروهای مقاومت در این استان از جمله سه فرمانده کشته شدند. حامد کرزی، رییسجمهوری پیشین کشور از آغاز درگیریها میان نیروهای جبهه مقاومت مردمی و طالبان در پنجشیر ابراز نگرانی کرده و از دو طرف خواست تا از طریق گفتوگو مشکلاتشان را حل کنند. آقای کرزی در اعلامیهای که در صفحه فیسبوک خود منتشر کرده، از دو طرف خواسته است که مشکلات موجود را از راه مذاکره حل کنند تا «مردم از صلح و خوشحالی کامل» برخوردار شوند.
بازگشایی نصفه نیمه فرودگاه کابل
طالبان در طول هفته گذشته مذاکره با قطر و ترکیه را با چراغ سبز امریکا برای کمک به عملیاتی کردن مجدد فرودگاه کابل ادامه داده است. عملیات فرودگاه کابل برای ارتباط افغانستان با جهان خارج ضروری است، آن هم در شرایطی که نهادهای بینالمللی از احتمال قحطی و مشکلات شدید اقتصادی قریبالوقوع در این کشور خبر میدهند. دبیرکل سازمان ملل متحد روز پنجشنبه در توییترش نوشت: «با خشکسالی شدید و نزدیک شدن زمستان، سازماندهی تحویل غذا، سرپناه و دارو به افغانستان ضروری است.» سازمان ملل متحد بارها خواستار کمکهای فوری بشردوستانه به افغانستان شده است. این سازمان جهانی به ضرورت بازسازی کار فرودگاه کابل برای این امر اشاره کرد. سازمان ملل متحد همچنین خاطرنشان کرد که درگیریهای مسلحانه در ولایت پنجشیر بین طالبان و نیروهای مقاومت احمد مسعود مانع فعالیتهای بشردوستانه میشود. گوترش قصد دارد هفته آینده طرحی را برای ارایه کمکهای فوری به افغانستان ارایه بدهد. سخنگوی گروه شبهنظامی طالبان میگوید که ترکیه و قطر کمکی ۲۰ میلیون دلاری برای ازسرگیری عملیات در این فرودگاه ارایه کردهاند. مشخص نیست آیا قطر و ترکیه مستقیما نیروی فنی برای اداره فرودگاه به کابل اعزام میکنند یا نه. دیروز نخستین پرواز خارجی بعد از خروج نظامیان امریکایی از افغانستان در فرودگاه کابل به زمین نشست. این پرواز از امارات متحده عربی، یک محموله کمکهای بشردوستانه شامل غذا و دارو برای مردم افغانستان ارسال کرده بود. مشخص نیست پروازهای عادی خارجی از فرودگاه کابل چه زمانی از سر گرفته خواهد شد و مدیریت فنی و امنیت این فرودگاه در اختیار چه کسی خواهد بود. هر چند ترکیه قبلا برای تامین امنیت فرودگاه با استقرار نیروی نظامی در آن موافقت کرده بود، اما طالبان گفتهاند که قصد ندارند امنیت را به نیروی خارجی واگذار کنند و فقط به کمک فنی برای عملیاتی کردن این فرودگاه نیاز دارند.
پوتین: امریکا در افغانستان فاجعه به بار آورد
«ولادیمیر پوتین»، رییسجمهور روسیه روز جمعه وضعیت افغانستان پس از خروج نیروهای تحت رهبری امریکا از این کشور را «فاجعه» توصیف کرد و افزود: دموکراسی را نمیتوان با زور تحمیل کرد. پوتین که در کنفرانس مجمع اقتصادی شرق سخن میگفت، افزود: اگر مردم به دموکراسی احتیاج داشته باشند، به شکل طبیعی به آنها میرسد. رییسجمهور روسیه در ادامه گفت که سازمان ملل متحد و شورای امنیت آن، از جمله پنج عضو دایمی، باید مسوول نظم در جهان باشند. وی با این حال اظهار داشت که سیاست کشورهایی که استانداردهایی را از خارج اعمال میکنند هنوز در سایر نقاط جهان ادامه دارد. به نوشته خبرگزاری «اسپوتنیک»، پوتین که قبلا گفته بود حضور ۲۰ ساله امریکا در افغانستان فقط منجر به «فجایع» شده است، استدلال کرد که روسیه علاقهای به تجزیه این کشور جنوب آسیا ندارد، زیرا دیگر طرفی نیست که مسکو با آن صحبت کند. وی در ادامه گفت بسیاری از گروههای افراطی که در حال حاضر در افغانستان فعالیت میکنند، تهدیدی برای همسایگان و متحدان روسیه هستند. رییسجمهور روسیه اظهار داشت: گروه طالبان یکدست نیست، اگرچه بیشتر از قبایل پشتون تشکیل شده، نمایندگان بسیاری از گروههای دیگر، از جمله داعش در افغانستان حضور دارند. بسیاری از مردم از جمله افراد تندرو از زندان آزاد شدند. وی افزود: هرچه زودتر طالبان به خانواده به اصطلاح مردم متمدن ملحق شوند، ارتباط، نفوذ و پرسشگری راحتتر خواهد بود.
اعتراضات زنان در کابل و هرات
کابل پایتخت افغانستان روز جمعه شاهد تظاهرات شماری از زنان بود که با شعارهای «حذف زنان مساوی با حذف انسان» و همچنین زنان باید از حق تحصیل، کار و آزادی برخوردار باشند، اجتماع کردند. این تظاهرکنندگان تاکید داشتند زنان باید از حقوق مساوی با مردان برخوردار باشند و در دولت آینده نیز بهطور مساوی با مردان سهم داشته باشند. این زنان از گروه طالبان خواستند که آنها را نیز در کابینه حکومت جدید شریک کنند و به تمام حقوق آنها از جمله آزادی بیان، تحصیل و کار در تمامی عرصهها باید احترام گذاشته شود. زنان در هرات در غرب افغانستان خواستار حقوق اساسیشان از سوی طالبان شدند. شماری از زنان معترض روز پنجشنبه با در دست داشتن پلاکاردها و بنرهایی در مقابل ساختمان اداره ولایت هرات شعارهایی بر حفظ دستاوردها و حقوق زنان افغانستان پس از روی کار آمدن حکومت طالبان در این کشور تاکید کردند. «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم؛ هیچ حکومتی بدون حمایت زنان پایدار نمیماند؛ حق تحصیل و کار زنان در تمام عرصهها» از جمله شعارهایی است که روی برخی پلاکاردهایی که معترضان در دست داشتند، نوشته شده بود. در بخشی از اعلامیهای که تجمعکنندگان در هرات منتشر کردهاند، آمده: «طی هفتههای اخیر تاکنون خبری از امکان حضور زنان در ادارات دولتی و خصوصی، دانشگاهها و مکاتب عرصههای اجتماعی نیست. حضور زنان در متن جامعه با اما و اگر و اختلاف همراه است. ما، اکنون در افغانستان با جمعیتی از زنان روبهرو هستیم که تحصیلکرده، آگاه و با ظرفیت اشتراک در جامعه هستند. با این جمعیت چه معاملهای خواهد شد؟ آیا این زنان به حاشیه رفته و نادیده گرفته خواهند شد؟! این برای ما غیر قابل قبول است.»