ضربه کرونا و تحریم به سطح رفاه

ساعت۲۴-براساس آمارهای منتشر شده شاخص فلاکت در کشور رکورد زده و در اکثر استان‌های ایران از میانگین کشوری هم بیشتر شده است. جمع دو نرخ تورم و بیکاری در علم اقتصاد و براساس نظریات برخی اقتصاددانان شاخصی به عنوان شاخص فلاکت را شکل می‌دهند که وضعیت کشورها از جهت هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی را نمایان می‌کند.

html>

براساس آخرین برآورد مرکز آمار ایران، نرخ تورم در پایان شهریور ماه به 45.8درصد و نرخ بیکاری 9.6درصد رسیده که به این ترتیب شاخص فلاکت در کشور در پایان تابستان امسال به 55.4درصد رسیده است. تنها شاخص فلاکت دو استان سمنان و قم پایین‌تر از 50درصد قرار دارد و استان‌های تهران، مازندران، قزوین، مرکزی، همدان، البرز، اردبیل، خراسان رضوی و جنوبی به ‌ترتیب در پایین‌ جدول شاخص فلاکت و در حوالی رقم 50درصد قرار دارند و شاخص فلاکت در استان‌های مرکزی ایران، وضع بهتری نسبت به استان‌های مرزی در پایان تابستان1400 داشته و این بالاترین نرخ فلاکت در ایران طی سال‌های گذشته گزارش شده است.

سه دهه بی‌تدبیری کشور را آسیب‌پذیر کرد
سید مرتضی افقه، اقتصاددان درخصوص روند رو به رشد شاخص فلاکت در استان‌های کشور معتقد است؛ مشکلات فعلی کشور ریشه در سه دهه بی‌تدبیری در اداره حوزه اقتصادی کشور و سایر حوزه‌ها دارد و همین موضوع هم باعث شده تا کشوردر مقابله با تحریم‌ها آسیب‌پذیر شود.
این کارشناس اقتصادی به «اعتماد» گفت: شاخص فلاکت، مقیاسی است که رفاه جامعه را اندازه‌گیری می‌کند؛ بنابراین می‌توان این شاخص را یکی از مهم‌ترین معیارهای سنجش عملکرد دولت‌ها درنظر گرفت.
او ادامه داد: افزایش مشکلات کشور از سال 1397 و با شدت تحریم‌ها نمایان شد، این در حالی است که اغلب ذخایر کشور هم در سه سال اول تشدید تحریم‌ها برای اینکه مردم کمتر از تحریم‌ها آسیب ببینند، استفاده شد؛ از استقراض از بانک مرکزی برای جبران کسری بودجه کشور گرفته تا سرمایه‌گذاری‌ها در بخش‌های مختلف.

مردم به تغییرات اقتصادی امیدوار بودند
این اقتصاددان خاطرنشان کرد: در این مدت هم مردم به امید رفتن دونالد ترامپ و روی کار آمدن یک دولت دموکرات در امریکا این وضعیت سخت را تحمل و کالای کمتری مصرف کردند به امید اینکه پس از جابه‌جایی‌ها اوضاع تحریمی کشور برطرف شود. افقه تصریح کرد: هرچند امیدها بر این بود تا با روی کار آمدن دولت جدید در امریکا توافقاتی بر سر احیای مجدد برجام صورت گیرد اما با تغییر دولت جدید در جمهوری اسلامی ایران، به نظر می‌رسد مسوولان فعلی دولت چندان با ادامه مذاکرات با امریکا توافقی ندارند، کما اینکه در سال‌های گذشته نیز همین افراد برجام را می‌کوبیدند و همین موضوع خوش‌بینی برای بازگشت به توافقات را هم از بین برده است.

تاخیر در توافقات اوضاع اقتصادی را وخیم‌تر می‌کند
این کارشناس اقتصادی با تاکید بر اینکه این تاخیر در توافق با کشورهای غربی باعث به وجود آمدن فضای بدبینی در کشور شده است، ادامه داد: مجموعه تصمیم‌گیری‌ها در سه دهه گذشته به اضافه شدت تحریم‌ها باعث افزایش نرخ تورم در این مدت و رشد بیکاری شده که مجموع این عوامل شاخص فلاکت را در استان‌های کشور افزایش داده است.
افقه ادامه داد: محصول این نوع مدیریت اقتصادی، سیاسی و روابط خارجی وضعیت امروز کشور است و باید گفت متاسفانه در سه دهه گذشته نتوانستیم تولید کشور را متکی بر فکر و اندیشه و توانمندسازی نیروهای داخلی خود کنیم تا با وابستگی در بخش نفت به این اندازه آسیب‌پذیر نشویم.
این اقتصاددان با بیان اینکه این ارقامی که برای شاخص فلاکت اعلام شده غیرطبیعی نیست، ادامه داد: در صورتی که مشکل تحریم‌ها حل نشود روند شاخص‌های اقتصادی (نرخ تورم و شاخص‌های مربوط به بیکاری) به همین ترتیب به سمت بدتر شدن می‌رود.

کرونا هم مزید بر علت شد
این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این پرسش که آیا شرایط کرونایی کشور و محدودیت‌هایی که برای مشاغل به وجود آمد هم در این شاخص موثر بوده یا خیر؟ تصریح کرد: بی‌تردید شیوع کرونا در وضعیت اقتصادی همه کشورها تاثیر منفی داشته اما نکته‌ای که مهم است، این است که همه کشورهایی که از بنیه اقتصای قوی برخوردار بودند هم در زمان شیوع کرونا توانستند بهتر از کشورهای دیگر صدمات احتمالی اقتصادی کشورشان را مدیریت کنند و به حداقل برسانند و هم زودتر اقدام به خرید یا تولید و واکسن کرونا برای شهروندان خود کردند و به شرایط عادی بازگشتند.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: این در حالی است که در کشور ما به دلیل مشکلات تحریمی نمی‌شد به راحتی اقدام به واردات واکسن کرد و از سوی دیگر وضعیت بودجه دولت هم به گونه‌ای بود که قادر نبودیم افرادی را که در مشاغلی فعالیت داشتند که از شیوع این ویروس صدمه دیده بودند همانند کشورهای ثروتمندتر تامین کنیم و کرونا هم مشکل مضاعفی غیر از تحریم‌ها برای ایران شد.
افقه گفت: حاصل دو مشکل جدی شدت تحریم‌ها و شیوع ویروس کرونا افزایش شاخص فلاکت به بیش از 55درصد شده است که امروز متاسفانه شاهد عواقب آن هستیم.

شاخص فلاکت قبل و بعد از تحریم‌ها
براساس آمار بانک مرکزی پایین‌ترین شاخص فلاکت ایران در دهه۹۰ در سال۱۳۹۵ یعنی سال نخست اجرای برجام با نرخ ۱۹،۳درصد به ثبت رسیده که در آن سال نرخ تورم به ۶،۹درصد و نرخ بیکاری به ۱۲،۴درصد و نرخ رشد اقتصادی هم به ۱۳،۹درصد رسیده بود. در سال 1396 نرخ تورم ایران 9.6درصد و نرخ بیکاری 12.1درصد و شاخص فلاکت 21.7درصدی بود در سال 1397 نرخ بیکاری به 12 درصد، نرخ تورم به 26.9 درصد و شاخص فلاکت به 38.9 درصد رسید اما یک‌سال بعد از تحریم‌های امریکا و خروج دونالد ترامپ از برجام یعنی سال 1398 نرخ تورم به 41.2درصد و نرخ بیکاری 10.7درصد و شاخص فلاکت به محدوده 52 درصد رسید. در سال 1399 اما نرخ بیکاری 9.6، نرخ تورم 36.4 و شاخص فلاکت به 46 درصد رسید و براساس آخرین برآورد مرکز آمار ایران، نرخ تورم در نیمه اول سال 1400 به 45.8درصد و نرخ بیکاری 9.6درصد رسیده که به این ترتیب شاخص فلاکت در کشور در پایان تابستان امسال به 55.4درصد رسیده و رکورد زده است.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: