حذف یارانه پردرآمدها ؛ هیاهو بر سریک سرسوزن

ساعت۲۴-گروه اقتصادی- نمایندگانمجلس یازدهم خود را انقلابی و این مجلس را مجلس انقلابیون می دانند و برای اینکه این انقلابی گری را نشان دهند برخی کارها را با هیاهوی بسیار شروع کرده و در جاهایی که باید تصمیم بگیرند ناگهان ساکت می شوند و کاردیگری را دنبال می کنند. به طور مثال آنها چند سال بود به دولت روحانی انتقادهای تند وتیز می کردند که با اختصاص دلار ارزان مشهور به دلار 4200 تومانی ، هزاران میلیارد تومان رانت وفساد درست کرده است و باید از بودجه حذف شود اما درعمل به ادامه تخصیص دلار یادشده تن دادند . آنها از اصلاح نظام یارانه ای سخن گفتند و شهارها دادند اما در عمل تنها به حذف 10 هزار میلیارد تومان یارانه ثروتمندان رضایت داده اند که در برابر هزینه های تحمیل شده به بودجه به اندازه سرسوزن است.

html>

با رای نمایندگان مجلس پردرآمدها از سال آینده یارانه نقدی دریافت نمی‌کنند. جامعه هدف این طرح پیش از این سه دهک بالای درآمدی اعلام شده بود که جمعیت آنها به حدود ۲۰ میلیون نفر در مقطع کنونی می‌رسد. در صورتی که جامعه آماری این سه دهک را ۲۰ میلیون نفر در نظر بگیریم، با حذف یارانه نقدی این جمعیت حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان از منابع مالی دولت آزاد می‌شود. طرح حذف یارانه پردرآمدها که ماه‌ها پیش کلید خورده بود بر ضرورت ساماندهی نظام پرداخت یارانه‌های نقدی تاکید دارد. مطابق رای بهارستانی‌ها نیز، وزارت رفاه مکلف است سه ماه پس از ابلاغ این قانون نسبت به دهک ‌بندی درآمدی خانوارهای یارانه‌بگیر اقدام کند. اجرای این طرح دو نکته مهم و اساسی دارد؛ نخست آنکه وزارت رفاه در شناسایی و تشخیص دهک‌های مختلف، باید ملاحظات تورمی و درآمدی را در نظر داشته باشد تا از تکرار خطاهای گذشته در حذف یارانه اقشار جلوگیری شود. نکته دوم که بسیار مورد تاکید کارشناسان قرار دارد، ساماندهی نظام یارانه‌های پنهان است. از نگاه آنان هرچند حذف دهک‌های پردرآمد از شمولیت دریافت یارانه نقدی ضروری است، اما تداوم پرداخت یارانه پنهان به معنای حمایت‌های نامرئی از همین دهک‌های پردرآمد است. بنابراین پرسش اساسی این است که آیا حذف یارانه نقدی سه دهک با درآمد بالا می‌تواند اثرات رفاهی برای دهک‌های کم‌درآمد به همراه داشته باشد؟

به گزارش جهان صنعت ، دیروز نمایندگان مجلس در جریان بررسی لایحه بودجه دولت، سرانجام به حذف یارانه نقدی ثروتمندان رای مثبت دادند. این تصمیم اگرچه ماه‌ها پیش اعلام شده بود و حتی وزارت رفاه نیز آمادگی خود برای اجرای آن را اعلام کرده بود، اما با تصمیم دیروز مجلسی‌ها وارد فاز اجرایی می‌شود. در بند (ب) تبصره (۱۴) ماده واحده لایحه بودجه سال آینده آمده است: «وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با همکاری سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها و با استفاده از پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان مکلف است حداکثر ظرف سه ماه پس از ابلاغ این قانون، ضمن دهک‌بندی درآمدی کلیه خانوارهای یارانه‌بگیر از طریق شاخص‌ها و اطلاعات و داده‌های متقن و ثبتی قابل اتکا نسبت به حذف یارانه نقدی و طرح معیشتی خانوارهای پردرآمد اقدام کند، شناسایی و دهک‌بندی توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی انجام می‌گیرد. سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها موظف است نسبت به ثبت‌نام افراد جدید متقاضی یارانه طبق ضوابط اقدام کند.» همچنین در بند (ج) تبصره (۱۴) ماده واحده لایحه آمده است: «منابع ارزی مندرج در بخش منابع جدول این تبصره بلافاصله توسط شرکت‌های تابعه وزارت نفت به حساب ارزی افتتاح‌شده توسط خزانه‌داری کل کشور نزد بانک مرکزی به نام سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها واریز و به محض وصول توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به نرخ سامانه معاملات الکترونیکی (ای.تی.اِس) تسعیر و مستقیما به حساب ریالی سازمان مذکور واریز و به صورت کامل صرف مصارف جدول این تبصره می‌شود.»

کارشناسان بر این باورند که این اقدام اولین قدم در جهت اصلاح نظام یارانه‌ای است، با این حال منابعی که از این طریق آزاد می‌شود در مقایسه با یارانه‌های کلانی که به صورت پنهان پرداخت می‌شود بسیار ناچیز است. از همین رو است که به باور تحلیلگران آنچه در ساماندهی نظام یارانه‌ای اهمیت دارد، حذف یارانه‌های پنهان است که عمدتا به گروه‌های پردرآمد می‌رسد. بنابراین حتی با فرض اینکه دولت منابع آزادشده حاصل از این طرح را به کم‌درآمدها بدهد، رقم آن در مقابل تورمی که اکنون وجود دارد بسیار ناچیز خواهد بود. ضمن آنکه تجربه سال‌های گذشته نیز نشان دهد که احتمال خطای تشخیص در شناسایی خانوارهای پردرآمد وجود دارد. نکته قابل تامل دیگر هم این است که به دلیل شرایط تورمی کنونی دولت باید در زمان جمع‌آوری اطلاعات آماری ملاحظات تورمی را نیز مدنظر قرار دهد.بنابراین به نظر می‌رسد که حذف یارانه سه دهک بالای درآمدی هرچند به ظاهر در جهت اصلاح نظام یارانه‌ای اتفاق می‌افتد، اما مساله اساسی اقتصاد ایران که همان پرداخت یارانه‌های پنهان است، بدون تغییر و اصلاح باقی می‌ماند و این یعنی تداوم حمایت‌های یارانه‌ای دولت به نفع ثروتمندان.

به باور یک اقتصاددان، در اقتصاد ایران یارانه‌های پنهان گسترده‌ای به ثروتمندان می‌رسد. به عبارتی، به دلیل یارانه‌ای که به حامل‌های انرژی اعم از برق، سوخت، خوراک صنایع، آب و غیره تعلق می‌گیرد، می‌توانیم بگوییم که بیشترین یارانه‌بگیران در کشور ثروتمندان هستند. طبق آمارها، دولت‌ها ماهانه ۲۳۰ هزار میلیارد تومان یارانه پنهان پرداخت می‌کنند که بخش عظیمی از آن نیز به ثروتمندان و پردرآمدها می‌رسد. دلیل این مساله نیز این است که بخش اعظم این گروه‌های درآمدی، کارخانه و بنگاه تولیدی دارند و صادرکننده هستند. واقعیت یارانه‌های پنهان این است که دولت به بنگاه‌های تولیدی یارانه می‌دهد و این بنگاه‌های تولیدی از یارانه انرژی آب و برق و غیره استفاده می‌کنند. در حقیقت به دلیل استفاده از یارانه انرژی، هزینه تولید برای این بنگاه‌ها کاهش می‌یابد.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: