رکورد «پول» شکسته شد/بازگشت به نرخ صعودی رشد نقدینگی

ساعت24- بر اساس آخرین آمار بانک مرکزی، نقدینگی اقتصاد ایران در پایان خرداد امسال به بیش از ۵۱۰۰ هزار میلیارد تومان رسید که نسبت به ماه مشابه سال گذشته افزایش حدود ۳۷.۸ درصدی را نشان می‌دهد. در حالی نرخ رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی در خرداد امسال نسبت به اردیبهشت افزایش حدود ۰.۵ واحد درصدی را ثبت کرد که طی ۷ ماه منتهی به خردادماه نرخ رشد نقدینگی کاهشی بوده است.

html>

مقایسه نقدینگی در این مقطع با ماه قبل نشان می‌دهد این شاخص با رشدی 3.3 درصدی مواجه شده که نشان از سیر صعودی آن در بازه سپری شده از سال جاری دارد. نکته نگران‌کننده در خصوص رشد نقدینگی این است که هر چند این نرخ طی ماه‌های گذشته روند نزولی پیدا کرده بود اما همچنان از میانگین بلندمدت ۱۶‌ساله خود (۲۸.۵ درصد) تفاوت محسوسی دارد. بالاترین نرخ رشد نقدینگی طی چهار گذشته با ۴۲.۸ درصد مربوط به مهرماه سال گذشته بود که این رقم طی این مدت به ۳۷.۸ درصد کاهش پیدا کرده است. البته بانک مرکزی مدعی است 2.5 واحد درصد از رشد سالانه ثبت شده در آمار نقدینگی فاقد آثار پولی بوده و رشد واقعی دوازده‌ماهه در این متغیر برابر با 35.3 درصد بوده است. بانک مرکزی اعلام کرده در آخرین ماه بهار 1401 میزان پایه پولی به سطح 640 هزار و 370 میلیارد تومان رسیده که در مقایسه با ماه قبل خود 2 هزار و 840 میلیارد تومان کاهش داشته است. این کاهش به لحاظ درصدی برابر با منفی 0.44 درصد بوده است. مهم‌ترین عامل در کاهش پایه پولی در این ماه به منفی‌تر شدن خالص سایر اقلام بانک مرکزی وابسته بوده است. نقدینگی در بخش تقاضا برابر با مجموع پول و شبه‌پول است. در خردادماه امسال، میزان شبه پول برابر با 3 هزار و 978 هزار میلیارد تومان بوده و در مقابل سهم پول برابر با هزار و 126 هزار و 600 میلیارد تومان بوده است. با اینکه رشد پایه پولی در این ماه منفی شده اما سهم پول از نقدینگی به بیشترین سطح خود از سال 93 تاکنون رسیده است. در واقع یکی از مهم‌ترین اجزای نقدینگی یعنی «پول» در خردادماه امسال، رکورد 9 سال اخیر را شکسته است. چنانکه رشد ماهانه حجم پول برابر با 11.1 درصد بوده و از ماه قبل تقریبا 283 هزار و 300 میلیارد تومان بیشتر شده است. سهم پول از نقدینگی نیز در این برهه زمانی به بالاترین میزان خود رسیده و برابر با 22.1 درصد ثبت شده است. آمارها در این مقایسه نیز خبر از یک رکوردزنی دیگر دارد. افزایش سهم پول از نقدینگی می‌تواند ناشی از رشد بالای انتظارات تورمی در حال باشد. این موضوع موجب شده تا شاخص مذکور سیری صعودی گرفته و در نهایت رشد بیشتری در تورم را در ماه‌های آتی به ثبت برساند.

چرا حجم پایه پولی بیشتر شد؟
بانک مرکزی اعلام کرده که عامل اصلی تغییرات پایه پولی در پایان خردادماه سال 1401 نسبت به پایان سال قبل، خالص مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی با سهمی فزاینده معادل 16.7 واحد درصد در رشد پایه پولی بوده است. مهم‌ترین عامل افزایش سهم متغیر یاد شده در رشد پایه پولی، کاهش سپرده‌های دولت نزد بانک مرکزی به واسطه اجرای طرح مردمی‌سازی توزیع عادلانه یارانه‌ها و واریز یارانه نقدی (مربوط به دو ماه اردیبهشت و خرداد) به حساب افراد مشمول یارانه با هدف حمایت از خانوارها بوده است. در سه‌ماهه ابتدایی سال جاری بدهی دولت به بانک مرکزی به میزان 181.8 هزار میلیارد ریال افزایش یافته و این در حالی است که بدهی دولت در دوره مشابه سال 1400 در حدود 500.5 هزار میلیارد ریال افزایش یافته بود. بنابراین بانک مرکزی عنوان کرده که «یکی از تحولات مثبت شکل گرفته در خصوص رابطه مالی دولت و بانک مرکزی که عمدتا به رویکرد منضبطانه دولت سیزدهم ارتباط می‌یابد، اتکای بیشتر دولت به منابع خود بوده است.» بانک مرکزی همچنین عنوان کرده که در خصوص عملکرد مالی دولت در سال جاری باید اذعان کرد که بر خلاف رویه سه ماهه ابتدایی سال 1400 که عمده تامین مالی دولت با اتکای به منابع حساب تنخواه‌گردان خزانه و مبتنی بر ایجاد بدهی به بانک مرکزی صورت گرفته بود، پرداخت‌های دولت در سه ماهه ابتدایی سال 1401 عمدتا با اتکای منابع سپرده‌ای خود بوده است. در عین حال، در سه ماهه ابتدایی سال جاری بدهی دولت به بانک مرکزی به میزان 181.8 هزار میلیارد ریال افزایش یافته و این در حالی است که بدهی دولت در دوره مشابه سال 1400 در حدود 500.5 هزار میلیارد ریال افزایش یافته بود. لذا، یکی از تحولات مثبت شکل گرفته در خصوص رابطه مالی دولت و بانک مرکزی که عمدتا به رویکرد منضبطانه دولت سیزدهم ارتباط می‌یابد، اتکای بیشتر دولت به منابع خود بوده است.

اعتماد

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: