نگاهی به آثار اقتصادی توافق لوزان
ساعت24- مذاکرات هسته ای که ایران طی ماه های گذشته با کشورهای غربی داشت، یکی از مقاطع تاریخی حرکت انقلاب اسلامی ایران به شمار می رود. واقعیت این است که اگر چه تحریم ها در روابط اقتصادی با ایران نتوانسته حرکت رو به رشد ایران را متوقف کند، اما به هر حال حل شدن این موضوع و رفع تحریم ها می تواند یکی از نقاط بزرگ تاثیر گذار بر شکوفایی اقتصادی ایران باشد.
اقتصاد ایران در راه توسعه و پیشرفت
یکی از اقداماتی که ظرف سال ها گذشته و به بهانه پیشرفت هسته ای ایران از سوی کشورهای غربی صورت گرفته بود، شیوع ایران هراسی در دنیا بود. به نحوی که علاوه بر این که کشورهای غربی در تمام حوزه های اقتصادی، به دلیل تحریم ها از اقتصاد ایران کنار کشیده بودند، سایر کشورهای دنیا نیز از ترس تحت فشار قرار گرفتن قدرت های بزرگ با دنیا، از معامله با ایران هراس داشتند، ضمن این که هر گونه معامله اقتصادی با ایران، هزینه بالایی را می طلبید و قیمت تمام شده را نیز بالا می برد.
تحریم اقتصاد ایران را ورشکست نکرد
در عین حال، علیرغم تمامی این مشکلات، اقتصاد ایران تلاش کرد تا در شرایط تحریم نیز، مبادلات تجاری خود را با دنیا گسترش دهد و به طور متوسط، سالانه ۱۰۰ میلیارد دلار با دنیا تعامل تجاری داشته باشد. بنابراین ایران علیرغم همه محدودیت های اقتصادی، کار تجاری خود را پیش برد، اگر چه افزایش هزینه ۱۰ تا ۳۰ درصدی را در مبادلات تحمل کرد، اما به هر حال اقتصاد ایران متوقف و ورشکست نشد.
در مقابل ایرانی ها نیز در سال های تحریم، بسیار سخت زندگی کردند و دسترسی محدودی به منابع، فناوری، تکنولوژی روز دنیا داشتند و بنابراین اکنون که این فضا پیش آمده فصل جدیدی از روابط ایران با دنیا و منطقه، به لحاظ اقتصادی شکل خواهد گرفت که می تواند تعاملات ایران با دنیا را برای رسیدن به اهداف اقتصادی در حوزه داخلی و بین المللی افزایش دهد.
پیش بینی آینده تعاملات بین المللی ایران با دنیا
فضای تعاملات بین المللی برای فعالان اقتصادی و اقتصاد ایران، مناسب تر از قبل خواهد شد و ممنوعیت و نگرانی که ا کار اقتصادی با ایران وجود داشت، از بین خواهد رفت. ضمن این که در حوزه واردات و صادارت و تعاملات فنی و تکنولوژیکی نیز در همه حوزه ها اعم از بیمه، بانک، حمل و نقل، بازرگانی، نقل و انتقالات پول و مسایل مربوط به فناوری و تکنولوژی و قوانین و مقررات تحولی عظیم رخ خواهد داد و فضا برای تعامل با اقتصاد ایران کم هزینه تر خواهد شد.
همچنین تامین مواد اولیه واحدهای تولیدی، قطعات یدکی، خطوط تولید، فناوری و نوآوری های روز دنیا نیز مناسب تر و راحت تر به دست ایران خواهد رسید. مزایای این گشایش در امور اقتصادی، نه تنها به نفع ایران، بلکه برای طرف مقابل نیز بسیار آسان و مناسب تر خواهد بود، چرا که در طول مدت تحریم، طرف غربی نیز فضایی تنگ و سخت را در ارتباطات اقتصادی با ایران تجربه کرده بود و بنابراین هم اکنون علاقه مندی و آرزوی کشورهای بزرگ دنیا این است که بتوانند باز هم به بازار بزرگ ایران برگردند.
عطش اروپایی ها برای حضور در بازار ایران
در طول مدت تحریم و البته فضایی که بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم در اقتصاد ایران و تعاملات بین المللی فراهم شد، عطش اروپایی ها برای ورود به بازار ایران آشکار شد و آن ها منتظر بودند تا ممنوعیت ها برداشته شود و بتوانند به بازار بزرگ ایران برگشته و با شرکای ایرانی خود کار کنند. البته این عطش دو دلیل هم دارد: اول این که بازار ایران بازاری ۷۸ میلیون نفری است که زمینه سرمایه گذاری بالا را داشته و مستعد همکاری از نظر منابع طبیعی، نیروی انسانی، انرژی ارزان، موقعیت جغرافیایی فوق العاده و از همه مهمتر مرکز منطقه بودن است.
بازار ایران طی سال های گذشته از دست اروپایی ها و غربی ها در رفته و به یک اقتصاد تعاملی با شرق تبدیل شده بود، بنابراین این بازار پر پتانسیل در حوزه سرمایه گذاری، صادرات، واردات با رکود حضور اروپایی ها مواجه شده بود، در حالی که شرکت های دنیا علاقه وافری به حضور ایران و کار با اقتصاد ایران داشتند. از سوی دیگر تنها بازار ۷۸ میلیون نفری ایران پیش روی خارجی ها قرار ندارد، بلکه ایران در همسایگی خود، بازار ۳۰۰ میلیون نفری را دارد که زمینه ساز انگیزه برای حضور در اقتصادش از سوی اروپایی ها است.
هر سرمایه گذاری که بخواهد در منطقه خاورمیانه سرمایه گذاری کند، کشوری امن تر و ایمن تر به لحاظ اقتصادی، سیاسی و اجتماعی از ایران نخواهد یافت و بنابراین وضعیت نرم افزاری و سخت افزاری اقتصاد ایران به گونه ای است که شرکای غربی می توانند به خوبی با صاحبان شرکت های بزرگ دنیا تعامل کرده و بازارهای منطقه ای را تصاحب کنند. بنابراین برای سرمایه گذاری خارجی بهتر این است که با یک شرکت ایرانی در بازار ۱۵ کشور همسایه ایران نیز حضور داشته باشند.
این عطش را به خوبی می شد در رفت و آمدها و مذاکرات غربی ها در طول مدت یکسال و نیم گذشته به خوبی مشاهده کرد. لذا این شرایط با توافق به دست آمده اگر اجرایی شود، فضای بزرگی را برای شرکت های ایرانی و اروپایی و البته غیر اروپایی فراهم می کند که در بازار ایران حضور یابند و از مزایای آن بهره مند گردند.
زمینه صادرات محصولات هسته ای فراهم می شود
این بیانیه مفادی دارد که بر اساس آن، ایران در بسیاری از محصولات هسته ای ، زمینه صادراتی می یابد و به صورت مستقیم و غیر مستقیم می تواند وارد این بازار بکر شود که یک بازار جدید است و البته اهمیت بالایی دارد، یعنی ایران می تواند از سوخت نیروگاه ها تا ساخت آن ها را در سایر کشورهای نیازمند دنیا انجام دهد و محصولات پزشکی و کشاورزی و نیز فناوری های مربوط به هسته ای را صادر کند. این بازار هم فضای جدیدی را در اقتصاد ایران فراهم می کند که در این رابطه در تعاملات بین المللی ایران با دنیا می تواند نقش آفرین باشد.
مرجع: مرکز ملی مطالعات جهانی شدن
یکی از اقداماتی که ظرف سال ها گذشته و به بهانه پیشرفت هسته ای ایران از سوی کشورهای غربی صورت گرفته بود، شیوع ایران هراسی در دنیا بود. به نحوی که علاوه بر این که کشورهای غربی در تمام حوزه های اقتصادی، به دلیل تحریم ها از اقتصاد ایران کنار کشیده بودند، سایر کشورهای دنیا نیز از ترس تحت فشار قرار گرفتن قدرت های بزرگ با دنیا، از معامله با ایران هراس داشتند، ضمن این که هر گونه معامله اقتصادی با ایران، هزینه بالایی را می طلبید و قیمت تمام شده را نیز بالا می برد.
تحریم اقتصاد ایران را ورشکست نکرد
در عین حال، علیرغم تمامی این مشکلات، اقتصاد ایران تلاش کرد تا در شرایط تحریم نیز، مبادلات تجاری خود را با دنیا گسترش دهد و به طور متوسط، سالانه ۱۰۰ میلیارد دلار با دنیا تعامل تجاری داشته باشد. بنابراین ایران علیرغم همه محدودیت های اقتصادی، کار تجاری خود را پیش برد، اگر چه افزایش هزینه ۱۰ تا ۳۰ درصدی را در مبادلات تحمل کرد، اما به هر حال اقتصاد ایران متوقف و ورشکست نشد.
در مقابل ایرانی ها نیز در سال های تحریم، بسیار سخت زندگی کردند و دسترسی محدودی به منابع، فناوری، تکنولوژی روز دنیا داشتند و بنابراین اکنون که این فضا پیش آمده فصل جدیدی از روابط ایران با دنیا و منطقه، به لحاظ اقتصادی شکل خواهد گرفت که می تواند تعاملات ایران با دنیا را برای رسیدن به اهداف اقتصادی در حوزه داخلی و بین المللی افزایش دهد.
پیش بینی آینده تعاملات بین المللی ایران با دنیا
فضای تعاملات بین المللی برای فعالان اقتصادی و اقتصاد ایران، مناسب تر از قبل خواهد شد و ممنوعیت و نگرانی که ا کار اقتصادی با ایران وجود داشت، از بین خواهد رفت. ضمن این که در حوزه واردات و صادارت و تعاملات فنی و تکنولوژیکی نیز در همه حوزه ها اعم از بیمه، بانک، حمل و نقل، بازرگانی، نقل و انتقالات پول و مسایل مربوط به فناوری و تکنولوژی و قوانین و مقررات تحولی عظیم رخ خواهد داد و فضا برای تعامل با اقتصاد ایران کم هزینه تر خواهد شد.
همچنین تامین مواد اولیه واحدهای تولیدی، قطعات یدکی، خطوط تولید، فناوری و نوآوری های روز دنیا نیز مناسب تر و راحت تر به دست ایران خواهد رسید. مزایای این گشایش در امور اقتصادی، نه تنها به نفع ایران، بلکه برای طرف مقابل نیز بسیار آسان و مناسب تر خواهد بود، چرا که در طول مدت تحریم، طرف غربی نیز فضایی تنگ و سخت را در ارتباطات اقتصادی با ایران تجربه کرده بود و بنابراین هم اکنون علاقه مندی و آرزوی کشورهای بزرگ دنیا این است که بتوانند باز هم به بازار بزرگ ایران برگردند.
عطش اروپایی ها برای حضور در بازار ایران
در طول مدت تحریم و البته فضایی که بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم در اقتصاد ایران و تعاملات بین المللی فراهم شد، عطش اروپایی ها برای ورود به بازار ایران آشکار شد و آن ها منتظر بودند تا ممنوعیت ها برداشته شود و بتوانند به بازار بزرگ ایران برگشته و با شرکای ایرانی خود کار کنند. البته این عطش دو دلیل هم دارد: اول این که بازار ایران بازاری ۷۸ میلیون نفری است که زمینه سرمایه گذاری بالا را داشته و مستعد همکاری از نظر منابع طبیعی، نیروی انسانی، انرژی ارزان، موقعیت جغرافیایی فوق العاده و از همه مهمتر مرکز منطقه بودن است.
بازار ایران طی سال های گذشته از دست اروپایی ها و غربی ها در رفته و به یک اقتصاد تعاملی با شرق تبدیل شده بود، بنابراین این بازار پر پتانسیل در حوزه سرمایه گذاری، صادرات، واردات با رکود حضور اروپایی ها مواجه شده بود، در حالی که شرکت های دنیا علاقه وافری به حضور ایران و کار با اقتصاد ایران داشتند. از سوی دیگر تنها بازار ۷۸ میلیون نفری ایران پیش روی خارجی ها قرار ندارد، بلکه ایران در همسایگی خود، بازار ۳۰۰ میلیون نفری را دارد که زمینه ساز انگیزه برای حضور در اقتصادش از سوی اروپایی ها است.
هر سرمایه گذاری که بخواهد در منطقه خاورمیانه سرمایه گذاری کند، کشوری امن تر و ایمن تر به لحاظ اقتصادی، سیاسی و اجتماعی از ایران نخواهد یافت و بنابراین وضعیت نرم افزاری و سخت افزاری اقتصاد ایران به گونه ای است که شرکای غربی می توانند به خوبی با صاحبان شرکت های بزرگ دنیا تعامل کرده و بازارهای منطقه ای را تصاحب کنند. بنابراین برای سرمایه گذاری خارجی بهتر این است که با یک شرکت ایرانی در بازار ۱۵ کشور همسایه ایران نیز حضور داشته باشند.
این عطش را به خوبی می شد در رفت و آمدها و مذاکرات غربی ها در طول مدت یکسال و نیم گذشته به خوبی مشاهده کرد. لذا این شرایط با توافق به دست آمده اگر اجرایی شود، فضای بزرگی را برای شرکت های ایرانی و اروپایی و البته غیر اروپایی فراهم می کند که در بازار ایران حضور یابند و از مزایای آن بهره مند گردند.
زمینه صادرات محصولات هسته ای فراهم می شود
این بیانیه مفادی دارد که بر اساس آن، ایران در بسیاری از محصولات هسته ای ، زمینه صادراتی می یابد و به صورت مستقیم و غیر مستقیم می تواند وارد این بازار بکر شود که یک بازار جدید است و البته اهمیت بالایی دارد، یعنی ایران می تواند از سوخت نیروگاه ها تا ساخت آن ها را در سایر کشورهای نیازمند دنیا انجام دهد و محصولات پزشکی و کشاورزی و نیز فناوری های مربوط به هسته ای را صادر کند. این بازار هم فضای جدیدی را در اقتصاد ایران فراهم می کند که در این رابطه در تعاملات بین المللی ایران با دنیا می تواند نقش آفرین باشد.
مرجع: مرکز ملی مطالعات جهانی شدن
