چه صدایی از فستیوال فوتبال دنیا به گوش میرسد؟ فساد!
در این میان اعضایی از کمیته فیفا را داریم که در فساد زندگی میکنند. پولی این وسط وجود دارد که قرار بود برای توسعه هزینه شود، اما نشده. دستهای چاق و خیسی هستند که در یک قرارداد تلویزیونی مشکوک و پیچیده دخیل هستند. حالا زمان آن فرا رسیده که در حالی که شش هفته به شروع جام جهانی زمستانی فیفا فاصله داریم برخی نکات اصلی را در نظر بگیریم.
یک سلب مسوولیت مهم در این مرحله مورد نیاز است. واقعا هیچ زنجیره شواهدی وجود ندارد که کشور قطر را به هر نوع فسادی در مورد به دست آوردن جام جهانی قطر مرتبط کند. کمیته برگزاری همواره هرگونه دخالت در این زمینه را به شدت رد کرده است و به درستی یک تحقیق دوساله توسط کمیته اخلاق فیفا هیچ نگرانی قابل توجهی پیدا نکرد.
در واقع هم قطر و هم روسیه میتوانند به صورت منطقی ادعا کنند از هر طرف توسط فساد دیگران مورد حمله قرار گرفتهاند و مجبور شدهاند در این شرایط به کارشان ادامه دهند و اگر تصمیمات اتخاذ شده در میانه این فساد با علایق آنها همکاری داشته کاملا تصادفی بوده است.
با این وجود قطر ۲۰۲۲ همچنان رویدادی باقی میماند که در آغاز خود با فوران فسادهای شخصی در میان اعضای کمیته اجرایی فیفا و بازیگران تعیینکننده در خارج از اتاق رایگیری آلوده شده است. تقریبا همه آنهایی که به صورت فیزیکی در لحظه اعلام نام قطر به عنوان میزبان در تاریخ ۲ دسامبر سال ۲۰۱۰ در سالن Messe در مقر فیفا در زوریخ حضور داشتند. روزی که مسلما مهمترین روز تاریخ فوتبال مدرن است و مورخان آینده مطمئنا به دنبال جزییات دیگری از آن خواهند رفت.
در روز اعلام رای نهایی کل ساختمان به شکلی زرق و برقدار ناشی از برگزاری رویداد احاطه شده بود. همچنین هجوم شایعات و ضد شایعات همراه با صحبتها از رایهای داده شده و وعدهها وجود داشت. از همان ابتدا چیزهایی در سالن اتفاق افتاد. در حالی که زمان از دست میرفت و رسانهها در پیدا کردن صندلیهای خود دچار مشکل شده بودند، این دیوید بکهام بود که جلو آمد و شانههایش را بالا انداخت در حالی که غمگین به نظر میرسید.
آیرونی داستان اینجا بود که برخی ممکن است بگویند با توجه به علاقه شخصی بکهام به موفقیت فوتبال در منطقه خلیج فارس و پیوند او با عربستان سعودی و انتخاب او به عنوان سفیر میلیون دلاری قطر او نباید خیلی هم ناراحت میشده.
بعد یک منظره خارقالعاده بود. سپ بلاتر روی صحنه قرار گرفت. جام طلایی را در دستانش قرار داد در حالی که به نظر میرسید در آن لحظه میدانست که این به نوعی یک خداحافظی است.
پس از اعلام میزبانهای جام جهانی ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ بوریس جانوشن را میتوان دید که به شکل غمانگیز درباره معاملات پشت پرده این انتخاب فکر میکند و غر میزند. چشمگیرترین ظاهر را ولادیمیر پوتین دارد که به تنهایی در مرکز صحنه قدم میزند و آنجا شانههایش را بالا میاندازد و پاسخهای خود را برای مطبوعات ورزشی جمعآوری میکند. پوتین قبلا گفته بود در مراسم اعلام میزبان شرکت نمیکند تا آنها بتوانند بدون هیچ فشاری از بیرون تصمیم بگیرند که احتمالا نمونهای از شوخطبعی معروف اوست.
واقعا آنجا چه اتفاقی افتاد؟ طرح کلی به اندازه کافی شگفتانگیز بود. در سالهای پس از آن ۱۶ نفر از ۲۲ عضو هیات اجرایی رایدهنده حاضر در آن سالن یا به نوعی درگیر پرونده فساد شدند یا با عملکرد بد خود مورد تحقیق و بازجویی قرار گرفتند.
مهمترین رویداد دستگیریهایی بود که در سال ۲۰۱۵ در سوییس رقم خورد. افبیآی یک کیفرخواست ۴۷ موردی علیه چهرههای مختلف فوتبال ارایه کرد. خولیو گروندونا که ۲۶ سال از مدیران فیفا بود در سال ۲۰۱۴ درگذشت تا دوستان قدیمیاش بتوانند با خیال راحت همه کاسه کوزهها را سر او بشکنند. جک وارنر ۷۹ ساله که هنوز در ترینیدادوتوباگو به تجارت خود ادامه میدهد دیگر مظنون اصلی وزارت دادگستری ایالات متحده است. بازرسان برزیلی ریکاردو تکسیرا را به زمین زدند، اما چیزی پیدا نکردند که بتوانند او را محکوم کنند. گزارش گارسیا جزییات چشمگیری ارایه کرد به ویژه در مورد پیشنهاد هیات انگلیسی و معاملات با وارنر.
تحولات دیگری در خارج از این به دست آمد. از طریق درز اخبار و کاوشهای رسانهای و تحقیقات غیرشفاف فیفا که همگی یک حس را در آدم به وجود آوردند که انگار فیفا از ناکارآمدی مدیران سابق کمیته اجرایی فیفا برای تبرئه خود استفاده میکند. گاهی به نظر میرسید فاسدترین پازل جهان در حال قرار گرفتن کنار هم است، اما هیچگاه بخش مرکزیاش به دست نیامد.
در نهایت دوباره باید به همان اتفاق برگشت. به بلاتر و میشل پلاتینی و ویتالی موتکو و رییس پیشنهادی روسیه و محمد بن همام رییس قطری کنفدراسیون فوتبال آسیا و همچنین نیکولا سارکوزی رییسجمهور فرانسه و البته ولادیمیر پوتین. اینها بازیگران اصلی پیشنهاد میزبانی قطر برای جام جهانی بودند.
یک فست فوروارد سریع به زمان حال نشان میدهد پلاتینی و بن همام از فوتبال محروم شدند. سارکوزی به دلیل عملکرد مشکوک انتخاباتی محکومیت کیفری دارد. موتکو در یک رسوایی بزرگ دوپینگ دخیل بوده و پوتین کسی است که جنگ را به قاره اروپا آورده است.
اما با این حال از ما انتظار میرود بپذیریم هیچ یک از اینها واقعا هرگز با قطر همدستی نکرده بودند. قطری که اساسا بیتقصیر و تماشاگر صحنه محاکمه دیگران است. اتهامات همه به افراد دیگر وارد شده است.
در سال ۲۰۱۱ ساندی تایمز داستانی منتشر کرد که در آن ادعا شد بن همام مبلغی بالغ بر ۵ میلیون دلار از طریق ۱۰ صندوق مالی به دلالان قدرتمند فوتبال پرداخت کرده است.
گفته میشود که بن همام پول را به بدون دلیل خاصی به آدمهایی که کارهای نبودهاند، پرداخت کرده. او ظاهرا۱.۶ میلیون دلار به حساب بانکی تحت کنترل وارنر پرداخت کرده که نیمی از آن قبل از رایگیری برای جام جهانی بوده است. او ظاهرا از طریق حساب دخترش هم مبلغ ۱۰۰ هزار دلار به فدراسیون فوتبال سومالی پرداخت کرده است. بن همان مادامالعمر از حضور در فوتبال محروم شده است. سپس ممنوعالفعالیت و بعد دوباره محروم شد. او به عنوان یک قهرمان در دوحه دیده میشود. مردی ۷۳ ساله که به این زودیها قصد صحبت در مورد اتفاقات رخ داده را ندارد.
در سال ۲۰۱۹ ادعاهایی وجود داشت که فیفا از یک قرارداد ۴۰۰ میلیون دلاری با الجزیره که ایستگاه تلویزیونی قطر است و تنها ۲۱ روز قبل از تصمیمگیری فیفا بسته شده بود و در آن ۱۰۰ میلیون دلار اضافی نیز در صورت موفقیت قطر در گرفتن میزبانی در نظر گرفته شده بود، سود برده است. فیفا انکار کرد که این موضوع روی تصمیمگیری آنها نقشی داشته است. گزارش گارسیا فاش کرد ساندرو روسل که با قطر ارتباط داشت ۱.۴۵ میلیون یورو به حساب بانکی دختر 10 ساله تکسیرا پرداخت کرده است. راسل قبلا ایمیلی به مخاطب قطری خود ارسال کرده و قول داده بود: «این یعنی من میتوانم این پول را برای علاقه خود سرمایهگذاری کنم و امیدوارم در نهایت به شما تعلق بگیرد.» معنی این پیام چه بود؟ آیا هیچ معنی خاصی داشت؟
از برنامههای دوستانه سودآور، قراردادهای گازی قطر و پروژههای تامین مالی شده میشل دوهو عضو ارشد بلژیکی است که با پیشنهاد شغلی برای پسرش در آکادمی اسپایر قطر مواجه بود .
به علاوه قطعه اصلی پازل در آن دوره که مراسم ناهار در کاخ الیزه در نوامبر ۲۰۱۰ با حضور سارکوزی رییسجمهور فرانسه و میشل پلاتینی و امیر قطر برگزار شد، پلاتینی در همان زمان رای خود را به قطر تغییر داد. او ارتباط تغییر رای به آن ضیافت را رد میکند. دولت قطر چندی بعد باشگاه پاریسنژرمن را خریداری کرد و سهام خود را در یک گروه رسانهای فرانسوی افزایش داد و حقوق فوتبال فرانسه را خرید. فرانسه از آن زمان تاکنون از روابط تجاری سازندهای با قطر برخوردار بوده است. البته همه حاضران در آن مراسم وجود هرگونه ارتباطی را انکار میکنند.
در پایان این احساس وجود دارد که تنها چیزی که واقعا وجود دارد پژواک یک چیز اصلی است. کفی در حاشیه. با وجود تمام آسیبها، هزینهها نسلی از بزرگان مدیریت فوتبال هستند که نتوانستند آن چیز اصلی را از مرکز خارج کنند.
جیانی اینفانتینو توسط مقامات سوییس به دلیل سوءرفتار جنایی تحت بازجویی قرار گرفت. اگرچه به نظر میرسد این روند نیز متوقف شده است. او اکنون در قطر زندگی میکند و به تجارت واقعی نزدیکتر است. برای فوتبال، برای جهان همانطور که شعار خود هیات حاکمه فیفا را بیان میکند. فیفا در نهایت به سود معمولی سه میلیارد دلاری جام جهانی دست پیدا خواهد کرد.
در این میان قطر صحنههای دیدنی خودش را به نمایش میگذارد تا چهرهای جذاب را به دوربینهای جهانی ارایه دهد. در این میان تنها چیزی که تغییر میکند فقط بازیکنان هستند. منبع: گاردین