پیششرطهای ایجاد تحولات بزرگ در حملونقل هوایی ایران
ساعت 24-کشورمان ایران با دارابودن موقعیت جغرافیایی و استراتژیک بسیار مناسب در منطقه خاورمیانه و در سطح جهانی در زمینه پروازهای هوایی میتواند حرکت روبهرشدی در صنعت حملونقل هوایی داشته باشد اما در این میان غافل شدن از طرحهای توسعهیی مناسب برای استفاده از پتانسیلهای موجود، باعث شده که آنچنان که باید در این عرصه پیش نرویم.
از سوي ديگر بسياري از كشورها ميتوانند با عبور دادن پروازهاي خود از آسمان استراتژيك ايران سعي در كاهش بيش از پيش هزينههاي خود داشته باشند كه بهرهگيري از اين موقعيت هم نيازمند توجه به ظرفيتهاي موجود است. موضوع حملونقل هوايي و توسعه زيرساخت فرودگاه بينالمللي امامخميني(ره) جزو نخستين اقدامات بعد از تحريم محسوب ميشود. حتي قبل از تحريم هم اين مساله ميتوانست وضعيت اجرايي پيدا كند زيرا موقعيت فرودگاه بينالمللي امامخميني(ره) در منطقه به شكلي است كه هر هواپيمايي بهجاي اينكه برود و در دوبي و استانبول فرود بيايد، ميتواند در فرودگاه بينالمللي امام(ره) بنشيند و اين مساله باعث ميشود كه فاصله پروازي و هزينه حملونقلياش كاهش بيابد. هرچند با وجود گذشت بيش از يكسال از توافق ژنو هنوز بسياري از غولهاي هوايي جهان نتوانستهاند اقدام به فروش هواپيما به ايران كنند، اما علاوه بر انتقال اطلاعات مورد نياز، ارسال قطعات هرچند به كندي آغاز شده و بخشي از تحريمها در حوزه تاسيسات هوايي استحكام خود را از دست داده است.
خريد سيستمهاي جديد فرود خودكار
وزارت راهوشهرسازي از توافقي جديد خبر داده كه نتيجه آن خريد سيستمهاي جديد فرود خودكار هواپيما از كشورهاي اروپايي است؛ اين تجهيزات كمناوبري كه در هدايت هواپيما به سمت فرودگاه و موقعيتيابي آن تاثيري مهم داشته و همچنين شامل ۳ سيستم فرود خودكار هواپيما ميشود، بناست در آيندهيي نزديك وارد كشور شود. اين درحالي است كه پيش از اين شركت فرودگاههاي كشور اعلام كرده بود كه با توجه به نياز روزافزون تجهيزات فرودگاهي كشور به نوسازي براي آنكه بتوان خدماتدهي به هواپيماهاي عبوري و هواپيماهايي كه در فرودگاههاي داخلي كشور نشست و برخاست ميكنند را به بهترين شكل حفظ كرد به حدود ۲۵ميليون دلار سرمايهگذاري جديد احتياج است. هرچند وزارت راهوشهرسازي هنوز جزيياتي از نوع اين قرارداد و هزينههاي مربوط به آن ارايه نكرده است، اما به نظر ميرسد با توجه به توضيحاتي كه در رابطه با بهروزرساني تجهيزاتي كه مربوط به ۲۰سال قبل بودهاند ارايه شده، سرمايهگذاري ويژهيي در اين زمينه به كار گرفته شده است.
ايجاد كريدورهاي بينالمللي
«تعادل» در اين خصوص و نيز درباره موقعيت، ظرفيت و كمبودها در زمينه فرودگاهي كشور با عليرضا شيرمحمدي، كارشناس اقتصاد حملونقل به گفتوگو نشسته است. وي با بيان اينكه درحالحاضر در دنيا بحث جنگ هزينهها را داريم، گفت: ما از طريق فرودگاه امامخميني(ره) ميتوانيم شرايط كاهش هزينهها را براي كشورهاي ديگر ايجاد كنيم و مسافران بينالمللي هم قطعا از اين كاهش هزينهها استقبال خواهند كرد. وي افزود: با توجه به موقعيت استراتژيك و خاص جغرافيايي فرودگاه امامخميني(ره) در منطقه، اگر فرودگاه امامخميني(ره) فرودگاهي توسعهيافته باشد، مسافري كه بهعنوان مثال قصد پرواز از هند به يك كشور اروپايي را دارد، بهجاي اينكه به دوبي برود و از آنجا راهي مقصد خود شود، ميتواند به تهران بيايد و از تهران ادامه مسير دهد كه اين كاهش بسياري در مسافت و هزينههاي مسافر ايجاد خواهد كرد. اين كارشناس اقتصاد حملونقل در ادامه گفت: با توجه به كريدورهاي بينالمللي و كريدورهاي خاصي كه فرودگاه امامخميني(ره) در مسيرهاي بينالمللي ايجاد ميكند، ايران ميتواند برنده جنگ هزينهها باشد. وي همچنين اظهار داشت: ما قبل از تحريم هم بايد وارد حوزه توسعه فرودگاه ميشديم و درحالحاضر هم نبايد، منتظر بود و شرايطسنجي كرد بلكه بايد دست به عمل زد؛ زيرا موضوع سرمايهگذاري، بهرهبرداري و ساخت است و نياز به رفع تحريم نداريم. بنابراين بايد بلافاصله وارد پروژههاي توسعهيي شويم و چهبسا كه شركتهاي خارجي هم اعلام آمادگي كردهاند كه حضور داشته باشند.
فرودگاه؛ دروازه ورود و معرف هر كشور
شيرمحمدي افزود: فرودگاه يعني در ورودي هر كشور؛ به هر كشوري كه وارد ميشويد فرودگاه آن كشور معرف كامل توسعهيافتگي آن كشور است. در عرصه بينالمللي كشورها آنچنان پرشكوه و توسعهيافته فرودگاههايشان را به معرض نمايش ميگذارند كه مسافران از همان داخل فرودگاه جذب آن كشور ميشوند. بسياري از مسافراني كه در عرصه بينالمللي وارد فرودگاهها ميشوند، مسافراني هستند كه ميخواهند تغيير مسير دهند، پس چه بهتر كه ما فرودگاهمان را آماده حضور آنها كنيم و در معرض ديد بينالمللي قرار دهيم. وي ادامه داد: در دوبي سالانه حدود ۶۰ميليون مسافر وارد ميشوند كه چيزي نزديك به ۸۰درصد از اين مسافران، ترانزيت هستند يعني وارد اين كشور ميشوند و بدون اينكه زحمتي براي آن كشور ايجاد كنند، باعث كسب درآمد براي آنها ميشوند اما ما هر روز در حال از دست دادن اين فرصت هستيم.
استفاده از مدل اقتصادي فرودگاه دوبي
به گفته اين كارشناس اقتصاد حملونقل، براي اينكه بتوانيم از موقعيت خوب و استراتژيك ايران استفاده كنيم و درآمدزايي و پول و ثروت براي كشورمان ايجاد كنيم، بايد زيرساختهايمان را در اين زمينه اصلاح كنيم. كشور امارات كه به اندازه ايران موقعيت استراتژيك ندارد، به دليل ساختارهاي خوب ايجادشده حجم جابهجايي ۶۰ميليوني مسافر را در سال گذشته داشته است، آنهم در حالي كه جمعيت محلي اين كشور ۴ميليون بيشتر نيست ولي اين حجم انبوه مسافر و سرمايه در اين كشور باعث شده كه اين فرودگاه در منطقه يكهتاز باشد. وي افزود: ما در ۲۰سال گذشته اشتباه كردهايم كه اين فرودگاه را توسعه ندادهايم و يكي از دلايل عدم توسعه فرودگاه اين است كه روي مدل درست حركت نكرده است. منظور از مدل فرودگاه طراحي فرودگاه نيست بلكه مدل مالي و بهرهبرداري فرودگاه است. اينها هستند كه در دنيا حرف اول را ميزنند.
مدل درست بهرهبرداري؛ يك ضرورت
شيرمحمدي با اشاره به موضوع خريد سيستمهاي جديد فرودگاهي از اروپا گفت: ما در قلب اروپا مدل فرودگاهي برلين را داريم كه به دليل استفاده نكردن از مدل درست، بهرهبرداري از آن حدود ۱۰سال است كه با تاخير مواجه شده است. پس توجه كنيم كه استفاده از متخصصان بينالمللي و داخلي در بهرهبرداري از فرودگاهها بسيار مهم است. يعني ديوار و سقف فرودگاه نيست كه ميتواند درآمد وارد كشور كند بلكه بهرهبرداري از فرودگاه است كه مهم و كليدي است.
برنامهريزي مهمتر از اجرا
وي در پايان گفت: در كشورهاي پيشرفته دنيا مثل ژاپن، مرسوم است كه در ابتدا برنامهريزي ميكنند و بعد به اجرا درميآورند و ما بايد دقيقا از اين الگو براي تجربه فرودگاه بينالمللي امامخميني(ره) نيز استفاده كنيم. در يك جمله ميخواهم بگويم پروژه فرودگاه بينالمللي امامخميني(ره) يك فرصت بسيار خوب براي ماست و اگر با سوءاستفاده يا عدم استفاده از مدل مناسب اين موقعيت را از دست بدهيم، آن را براي هميشه از دست دادهايم.
خريد سيستمهاي جديد فرود خودكار
وزارت راهوشهرسازي از توافقي جديد خبر داده كه نتيجه آن خريد سيستمهاي جديد فرود خودكار هواپيما از كشورهاي اروپايي است؛ اين تجهيزات كمناوبري كه در هدايت هواپيما به سمت فرودگاه و موقعيتيابي آن تاثيري مهم داشته و همچنين شامل ۳ سيستم فرود خودكار هواپيما ميشود، بناست در آيندهيي نزديك وارد كشور شود. اين درحالي است كه پيش از اين شركت فرودگاههاي كشور اعلام كرده بود كه با توجه به نياز روزافزون تجهيزات فرودگاهي كشور به نوسازي براي آنكه بتوان خدماتدهي به هواپيماهاي عبوري و هواپيماهايي كه در فرودگاههاي داخلي كشور نشست و برخاست ميكنند را به بهترين شكل حفظ كرد به حدود ۲۵ميليون دلار سرمايهگذاري جديد احتياج است. هرچند وزارت راهوشهرسازي هنوز جزيياتي از نوع اين قرارداد و هزينههاي مربوط به آن ارايه نكرده است، اما به نظر ميرسد با توجه به توضيحاتي كه در رابطه با بهروزرساني تجهيزاتي كه مربوط به ۲۰سال قبل بودهاند ارايه شده، سرمايهگذاري ويژهيي در اين زمينه به كار گرفته شده است.
ايجاد كريدورهاي بينالمللي
«تعادل» در اين خصوص و نيز درباره موقعيت، ظرفيت و كمبودها در زمينه فرودگاهي كشور با عليرضا شيرمحمدي، كارشناس اقتصاد حملونقل به گفتوگو نشسته است. وي با بيان اينكه درحالحاضر در دنيا بحث جنگ هزينهها را داريم، گفت: ما از طريق فرودگاه امامخميني(ره) ميتوانيم شرايط كاهش هزينهها را براي كشورهاي ديگر ايجاد كنيم و مسافران بينالمللي هم قطعا از اين كاهش هزينهها استقبال خواهند كرد. وي افزود: با توجه به موقعيت استراتژيك و خاص جغرافيايي فرودگاه امامخميني(ره) در منطقه، اگر فرودگاه امامخميني(ره) فرودگاهي توسعهيافته باشد، مسافري كه بهعنوان مثال قصد پرواز از هند به يك كشور اروپايي را دارد، بهجاي اينكه به دوبي برود و از آنجا راهي مقصد خود شود، ميتواند به تهران بيايد و از تهران ادامه مسير دهد كه اين كاهش بسياري در مسافت و هزينههاي مسافر ايجاد خواهد كرد. اين كارشناس اقتصاد حملونقل در ادامه گفت: با توجه به كريدورهاي بينالمللي و كريدورهاي خاصي كه فرودگاه امامخميني(ره) در مسيرهاي بينالمللي ايجاد ميكند، ايران ميتواند برنده جنگ هزينهها باشد. وي همچنين اظهار داشت: ما قبل از تحريم هم بايد وارد حوزه توسعه فرودگاه ميشديم و درحالحاضر هم نبايد، منتظر بود و شرايطسنجي كرد بلكه بايد دست به عمل زد؛ زيرا موضوع سرمايهگذاري، بهرهبرداري و ساخت است و نياز به رفع تحريم نداريم. بنابراين بايد بلافاصله وارد پروژههاي توسعهيي شويم و چهبسا كه شركتهاي خارجي هم اعلام آمادگي كردهاند كه حضور داشته باشند.
فرودگاه؛ دروازه ورود و معرف هر كشور
شيرمحمدي افزود: فرودگاه يعني در ورودي هر كشور؛ به هر كشوري كه وارد ميشويد فرودگاه آن كشور معرف كامل توسعهيافتگي آن كشور است. در عرصه بينالمللي كشورها آنچنان پرشكوه و توسعهيافته فرودگاههايشان را به معرض نمايش ميگذارند كه مسافران از همان داخل فرودگاه جذب آن كشور ميشوند. بسياري از مسافراني كه در عرصه بينالمللي وارد فرودگاهها ميشوند، مسافراني هستند كه ميخواهند تغيير مسير دهند، پس چه بهتر كه ما فرودگاهمان را آماده حضور آنها كنيم و در معرض ديد بينالمللي قرار دهيم. وي ادامه داد: در دوبي سالانه حدود ۶۰ميليون مسافر وارد ميشوند كه چيزي نزديك به ۸۰درصد از اين مسافران، ترانزيت هستند يعني وارد اين كشور ميشوند و بدون اينكه زحمتي براي آن كشور ايجاد كنند، باعث كسب درآمد براي آنها ميشوند اما ما هر روز در حال از دست دادن اين فرصت هستيم.
استفاده از مدل اقتصادي فرودگاه دوبي
به گفته اين كارشناس اقتصاد حملونقل، براي اينكه بتوانيم از موقعيت خوب و استراتژيك ايران استفاده كنيم و درآمدزايي و پول و ثروت براي كشورمان ايجاد كنيم، بايد زيرساختهايمان را در اين زمينه اصلاح كنيم. كشور امارات كه به اندازه ايران موقعيت استراتژيك ندارد، به دليل ساختارهاي خوب ايجادشده حجم جابهجايي ۶۰ميليوني مسافر را در سال گذشته داشته است، آنهم در حالي كه جمعيت محلي اين كشور ۴ميليون بيشتر نيست ولي اين حجم انبوه مسافر و سرمايه در اين كشور باعث شده كه اين فرودگاه در منطقه يكهتاز باشد. وي افزود: ما در ۲۰سال گذشته اشتباه كردهايم كه اين فرودگاه را توسعه ندادهايم و يكي از دلايل عدم توسعه فرودگاه اين است كه روي مدل درست حركت نكرده است. منظور از مدل فرودگاه طراحي فرودگاه نيست بلكه مدل مالي و بهرهبرداري فرودگاه است. اينها هستند كه در دنيا حرف اول را ميزنند.
مدل درست بهرهبرداري؛ يك ضرورت
شيرمحمدي با اشاره به موضوع خريد سيستمهاي جديد فرودگاهي از اروپا گفت: ما در قلب اروپا مدل فرودگاهي برلين را داريم كه به دليل استفاده نكردن از مدل درست، بهرهبرداري از آن حدود ۱۰سال است كه با تاخير مواجه شده است. پس توجه كنيم كه استفاده از متخصصان بينالمللي و داخلي در بهرهبرداري از فرودگاهها بسيار مهم است. يعني ديوار و سقف فرودگاه نيست كه ميتواند درآمد وارد كشور كند بلكه بهرهبرداري از فرودگاه است كه مهم و كليدي است.
برنامهريزي مهمتر از اجرا
وي در پايان گفت: در كشورهاي پيشرفته دنيا مثل ژاپن، مرسوم است كه در ابتدا برنامهريزي ميكنند و بعد به اجرا درميآورند و ما بايد دقيقا از اين الگو براي تجربه فرودگاه بينالمللي امامخميني(ره) نيز استفاده كنيم. در يك جمله ميخواهم بگويم پروژه فرودگاه بينالمللي امامخميني(ره) يك فرصت بسيار خوب براي ماست و اگر با سوءاستفاده يا عدم استفاده از مدل مناسب اين موقعيت را از دست بدهيم، آن را براي هميشه از دست دادهايم.
