خرید ۱ میلیارد دلاری سوری ها از بخش خصوصی ایران

ساعت 24-محمد مهدی حاتمی-هیئتی از سوریه به ریاست وزیر بهداشت این کشور به ایران آمده اند تا با همکاری ایران، هم اقدام به ساخت و سازهای بیمارستانی در این سوریه کنند و هم کالاهای ایرانی بخرند. نزار یازجی، وزیر بهداشت این کشور در طول چند روزی که در ایران بود، دیدارهای مختلفی داشت و از جمله از پارک علم و فناوری پردیس دیدن کرد، جایی که بهترین شرکت های دانش بنیان داخلی در دل آن جمع شده اند و قرار است بعد از انجام مناقصه هایی در زمینه های گوناگون،‌ کالاهای «های تک» به سوریه بفروشند. رقم، نوع و طرف ایرانی قراردادها هنوز مشخص نیست، اما سوری ها تا به امروز چیزی در حدود ۴۰ مناقصه برگزار کرده اند تا از بین شرکت های ایرانی ای که در مناقصه ها حضور دارند، بهترین ها را انتخاب کنند.

div align="justify">پارك علم و فناوري پرديس، در مسير تهران به سمت دماوند قرار دارد و ظاهر ساختمان ها و معماري متفاوت آن،‌ مسافران كنجكاوي كه به سمت دماوند حركت مي كنند را جذب خودش مي كند. بسياري اين پارك را به دليل تجمع شركت هاي دانش بنياني كه عمدتاً در حوزه هاي ICT و داروسازي فعال اند، «سيليكون ولي» ايران مي نامند، نامي كه بازديد از آن شما را قانع مي كند كه حق با آنهاست.

پارك پرديس روز چهارشنبه هفته گذشته ميزبان وزير بهداشت سوريه بود كه به همراه معاونين دارو، آزمايشگاه ها و تجهيزات پزشكي اش به ايران آمده تا در مورد نحوه هزينه كرد ال سي۱ ميليارد دلاري كه تهران وعده اش را به دمشق داده، تصميم گيري كند. ماجرا از اين قرار است كه پس از توافق هسته اي ميان ايران و گروه كشورهاي ۱+۵ و آزاد شدن دلارهاي بلوكه شده ايران، دولت سوريه رسماً از ايران درخواست كرد كه از اين كشور حمايت كند.

آن طور كه دبير اتحاديه توليد كنندگان و صادركنندگان تجهيزات پزشكي به ساعت ۲۴ مي گويد، دولت ايران ال سي ۱ ميليارد دلاري براي سوري ها باز كرده و آنها قرار است بعد از برگزاري مناقصه هايي در ايران، كالاها و اقلام مورد نيازشان را تنها به يك شرط انتخاب كنند: كالاها بايد دست كم ۶۰ درصد توليد داخل باشند. محمد رضا كمپاني، معتقد است سوريه درگير جنگ داخلي، بازار مناسبي براي داروها و تجهيزات پزشكي ساخت ايران است.

ولاديمير پوتين سوريه

نزار یازجی، وزير بهداشت سوريه چهره اي فوتوژنيك دارد. سبك ايستادنش و میمیک صورتش همه را به ياد ولاديمير پوتين، رييس جمهور روسیه مي اندازد. او پزشك زنان است و به ايران آمده تا شركاي ايراني اش براي واردات دارو به سوريه كه درگير جنگ داخلي است را انتخاب كند. با اين حال، او تنها فرصت در دسترس من براي مصاحبه را رد كرد و در حالي كه دستش را روي ركوردر مي گذاشت با خنده می گوید كه مصاحبه نمي كند. با اين حال با «هدي سيد»، معاون دارويي او صحبت كردم و از او در مورد نحوه انجام مناقصه در ايران پرسيدم. او پاسخم را اينگونه داد:«داروهاي ايراني ارزان اند و با اين حال ما به دنبال ارزان ترين توليد كننده ها هستيم كه از طريق مناقصه انتخاب مي شوند.»

از خانم سيد مي پرسم كه از اين شركت دارويي چه دارويي خواهند خريد؟ مي شنوم:«هورمون رشد». مي پرسم كه آيا به خاطر قيمت هاي پايين اين شركت آن را انتخاب كرده اند يا اينكه دليل ديگري در ميان بوده. سيد نقش قيمت را در انتخاب شركت هاي طرف قراردادشان تكذيب مي كند و مي گويد: «ما شركت هاي مختلف را در فهرست انتخابي مان قرار مي دهيم و بعداً آنها را بررسي مي كنيم.»

به نظر مي رسد كه حضور آنها در «سيليكون ولي» ايران، به اصرار طرف ايراني بوده باشد، چون معاون وزير بهداشت سوريه ادامه مي دهد: «وزارت بهداشت ايران از ما خواسته كه از اين شركت ها و توليداتشان بازديد كنيم.» از او در مورد ميزان خريد دارويي احتمالي سوريه از اين شركت ها مي پرسم. او با خوشرويي كاغذي را از كيفش بيرون مي آورد و مي گويد: «اين فهرست داروها و شركت هايي است كه در آخرين مناقصه اي كه در ايران برگزار شد دريافت كردم.» او در حالي كه از روي كاغذ برايم مي خواند مي گويد: «ما ۳۵ نوع محصول را تا اين لحظه انتخاب كرده ايم كه ارزش كل آنها حدود ۲ ميليون و ۸۰۰ هزار دلار است.»

خريد از ويترين ايران

وزير بهداشت سوريه و معاونينش لباس آزمايشگاه به تن مي كنند و وارد آزمايشگاهي دارويي مي شوند كه به من اجازه ورود به داخل آن را نمي هند. در اين فاصله، از محمدرضا كمپاني، دبير اتحاديه توليد كنندگان و صادركنندگان تجهيزات پزشكي، كه خودش يك شركت دانش بنيان توليد كننده تجهيزات پزشكي دارد و وزير بهداشت سوريه از ساختمان ۶ طبقه دفتر شركت او بازديد كرده، در مورد مراوده اقتصادي كه پس از ورود هيئت سوري به ايران شكل خواهد گرفت مي پرسم: «اگر اشتباه نكنم سوري ها حدود ۴۰ مناقصه در ايران خواهند داشت كه دارو و تجهيرات پزشكي هم جزو آنهاست و قرار است با اعتبار ال سي كه دولت ايران براي آنها باز كرده، اين خريد ها را انجام دهند اما مشروط به اينكه كالاي ايراني اي بخرند كه حداقل ۶۰ درصد ساخت داخل باشد. اگر اين ۶۰ درصد ساخت داخل بودن كالا توسط وزارت صنعت تاييد بشود، ال سي در وجه شركت هاي داخلي كه در مناقصه ها انتخاب شده باشند باز مي شود.»

از كمپاني مي پرسم كه كشوري مثل سوريه كه در شرايط جنگي است، چرا بايد هورمون رشد بخرد؟ كمپاني مي گويد كه «در زمينه دارو تخصص ندارد، اما مطمئناً سوري ها هميشه به داروهايي مثل داروهاي ضد سرطان يا داروهاي پروستات ايراني كه همگي «هاي تك» هم هستند احتياج دارد. داروهاي ايراني بسيار بسيار ارزان تر از مشابه هاي خارجي شان هستند.»

او مي افزايد كه انتخاب پارك فناوري به اين دليل بوده كه اينجا ويترين مناسبي براي معرفي بهترين شركت هاي ايراني است: «شركت هايي كه اينجا هستند عمدتاً گزينش شده، دانش بنيان اند و همه به توليد عملياتي هم رسيده اند و سوري ها مي توانند بهترين كالاهايي كه نياز دارند را از همين جا خريد كنند.» وزير سوري از آزمايشگاه بيرون مي آيد.

از دبير اتحاديه توليد كنندگان و صادركنندگان تجهيزات پزشكي مي پرسم كه شركت هايي كه مورد بازديد هيئت سوري قرار مي گيرد، چه شاخصه هايي داشته اند و چگونه انتخاب شده اند؟ كمپاني منكر انتخاب خاص اين شركت ها مي شود: «كسي ما را انتخاب نكرده، ما شرايط مناقصه را داشته ايم و در مناقصه شركت كرده ايم.» از كمپاني مي پرسم كه سوري ها قرار است چه ميزان تجهيزات پزشكي و دارويي خريداري كنند. مي شنوم: «هنوز مشخص نيست، ولي كل مبلغي كه قرار است از ايران خريد بشود ۱ ميليارد دلار است كه در بخش هاي مختلفي هم هست، مثل صنايع غذايي و دارويي و حتي تجهيزات ساخت مسكن.»

صادرات دارويي تسهيل مي شود

گفت و گوي كوتاهي هم با آصف مهدوی، معاون توسعه صادرات و امور بین الملل سازمان غذا و دارو داشتم. او اميدوار است كه ايران بتواند سهمي از صادرات دارو در منطقه داشته باشد: «ما در حال حاضر سعي مي كنيم صادرات دارو از مبدأ ايران را تسهيل كنيم و موانعش را رفع كنيم. افغانستان و عراق و كشورهاي آسياي ميانه اصلي ترين هدف گذاري هاي ما هستند.» از او در مورد امنيت داروهايي كه خارج مي شوند پرسيدم.
اكبر عبداللهي اصل، معاون نظارت و برنامه ریزی سازمان غذا و دارو چندي قبل گفته بود كه حدود یک درصد از داروهايي كه به قصد صادرات از كشور خارج مي شوند دزديده مي شوند.

مهدوي مي گويد: «ميزان داروهايي كه اين اتفاق برايشان رخ مي دهد خيلي كم است و ما در داخل ايران هم مشكل امنيتي نداريم، تحويل دارو تا لب مرز هم مسئوليتش با ماست و بعد از آن، مسئوليت حفظ امنيت محموله ها با كشور مقصد است. بيمه هاي بين المللي بيمه و حمل و نقل هم هستند و همه اينها كار را خيلي تسهيل مي كند.»

از معاون توسعه صادرات و امور بین الملل سازمان غذا و دارو مي پرسم كه تامين هزينه بيمه با كدام طرف است. مهدوي اين طور پاسخ مي دهد: «اين را بايد در نوع قرارداد و مناقصه ديد و اينكه در خود قرارداد كدام طرف عهده دار اين هزينه ها شده، اما معمولاً خود شركت هاي فروشنده هستند كه هزينه بيمه را هم تقبل مي كنند.»

شركت ها و دولت ها تمايل دارند كالاهاي تمام شده بفروشند. فروش كالاي تمام شده را اگر در تقابل با انتقال تكنولوژي در نظر بگيريم، شركت هاي خصوصي ايراني كه طرف قرارداد سوريه خواهند بود، از اين ارتباط بسيار منتفع خواهند شد، چرا كه كالاهاي تمام شده «هاي تك» مي فروشند. افزون بر اين به نظر مي رسد كه دولت ايران، با پديد آوردن امكان صادرات تكنولوژي محور، نقشي هم به بخش خصوصي و آفرينندگان بالاترين ارزش افزوده، يعني شركت هاي دانش بنيان داده است. اين شايد بهترين شيوه خرج كردن دلارهاي نفتي باشد. بخش خصوصي ايران مي رود كه جاني دوباره بگيرد.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: