تغییر سهمیه سوخت ناوگان عمومی جادهای و شهری از اول مهر کلید میخورد
ریختوپاش سوخت در حملونقل عمومی تمام شد
همه ناوگان سهمیه پایه دارند و براساس پیمایش سوخت میگیرند
div align="justify">سالهاست که دیدن خودروهای عمومی پارک شده کنار خیابان که مدتها کار نمیکنند، به یک عادت تبدیل شده است. برخی از این خودروها، با مزیتهای عمومی که پس از سهمیهبندی سوخت پیدا کردند، در این سالها، تجارت سوختی راه انداخته بودند و سوخت سهمیهای و ارزان میگرفتند، اما برای نیاز عموم کار نمیکردند! در عمل اشکال در سهمیهبندی باعث سوددهی فروش سوخت این خودروها شده بود و درنهایت به زیان عموم. حالا پس از سالها غفلت، دولت متوجه این موضوع شده و بالاخره قرارشده سهمیه سوخت ناوگان دیزلی درونشهری و برونشهری از اول مهرماه تغییر کند. اجرای طرح درحالی انجام میشود که پیش از این، اخباری مبنی بر سوءاستفاده خودروهای عمومی از سهمیه سوخت بارها منتشر شده بود.
کارتهای اجارهای و تدبیر تازه
برخی از رانندگان بدون آنکه از خودرو استفاده کنند، سهمیه کارت سوخت را میفروختند یا کارت سوخت خود را اجاره میدادند. این امر به شدت مشکلساز شده بود زیرا به افزایش مصرف بنزین و گازوییل منجر شده بود و علاوه بر آن طرح سهمیهبندی سوخت با کارت به قاچاق سوخت در شهرهای مرزی نیز دامن میزد. براساس آمار اعلام شده توسط برخی مسئولان ارشد ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، حجم قاچاق گازوییل کشور به حدود ٢٠میلیون لیتر در روز میرسد.
حالا، بنابر این طرح، سهمیهبندی براساس پیمایش اجرا شد تا از قاچاق و پیامدهای دیگر آن جلوگیری شود. این درحالی اتفاق میافتد که طرح آزمایشی سهمیهبندی در اردیبهشتماه اجرا شد. این تصمیم حکایت از عزم جزم مسئولان برای ساماندهی وضع کارت سوخت ناوگانهای دیزلی دارد چرا که براساس هدفگذاری سازمان راهداری و حملونقل جادهای (براساس تدوین روشهای کمخطا برای اختصاص سهمیه سوخت به ناوگان دیزلی درونشهری و برونشهری) مقرر شد از اول مهرماه تخصیص سهمیههای گازوییل برای این ناوگان در دو گام
انجام شود.
سهمیهبندی در دو گام
در گام اول، همه ناوگان شامل ٨٠٦هزار دستگاه ناوگان دیزلی سهمیه پایه سوخت میگیرند و پس از ٢ ماه این سهمیههای پایه به تدریج دقیقتر میشود؛ در جدول جدید، ١١ مدل ناوگان برحسب تن درنظر گرفته است که از ٣,٥ تن تا بیش از ٤٠ تن خواهد بود. در گام دوم در قالب «سهمیه عملکردی»، سوخت به ناوگان اختصاص مییابد بر این مبنا که ارایه سوخت براساس عملکرد شامل صورت وضعیت، بارنامه و راهنامه بینالمللی خواهد بود. در همین زمینه، شهرام آدم نژاد معاون برنامهریزی سازمان راهداری گفت: همه ناوگان سهمیه پایه دارند و بقیه سهمیهها براساس پیمایش خواهد بود. در گام اول، سهمیهبندی سوخت ناوگان عمومی جادهای و درونشهری شامل کامیون، اتوبوس و وانت در ٩بند براساس تناژ تقسیم شد و براساس ناوگانهای مختلف سهمیهها اختصاص یافت. درحال حاضر ٨٠٦هزار دستگاه ناوگان عمومی گازوییلسوز در کشور داریم. به تدریج قواعد، زمان و میزان برداشت سوخت برای ناوگان تغییر میکند و خطاهای پروژه مرتفع میشود.
اختصاص سهمیه دوم براساس پیمایش
آدمنژاد در ادامه افزود: یکی از مباحث ارایه سوخت، ارایه به اندازه نیاز و بهرهوری بود، بههرحال ناوگان عمومی جادهای وظیفه حملونقل کشور را برعهده دارند و ٥٠درصد گازوییل کشور در بخش حملونقل مصرف میشود. پس از آنکه در ١٤ بهمنماه ١٣٩٣ طبق مصوبه هیأت وزیران، توزیع سوخت براساس پیمایش برای ناوگان عمومی مصوب شد، ارگانهای متولی وظایف خود را آغاز کردند. در این مصوبه مقرر شد ارایه سوخت به ناوگان براساس پیمایش باشد؛ همچنین اساس کنترل طبق سامانه ردیاب انجام شود و وزارتخانههای راه و کشور بهعنوان متولیان حملونقل برونشهری و درونشهری این سامانههای ردیاب را روی ٨٠٦هزار دستگاه ناوگان نصب کنند که از ابتدای مهرماه ٩٥ همه ناوگان باید به این سامانه (GPS) تجهیز شوند. همچنین آدمنژاد درباره سهمیه عملکردی گفت: این سهمیه براساس عملکرد ارایه میشود که شامل صورت وضعیت، بارنامه و راهنامه بینالمللی است. ترددهای یکسر خالی نیز در سیستم جدید رفع مشکل میشود. به این ترتیب با ارایه نرمافزاری در سیستم صدور بارنامه پیمایش براساس عملکرد به لیتراژ تبدیل میشود. برای این کار چندین جدول را طراحی کردهایم. یکی از این جداول، جدول قواعد است که به ما میگوید یک دستگاه ناوگان با ظرفیت مشخص به چند لیتر سوخت نیاز دارد؛ ضریب متوسط عملکرد پنج ساله را دراینباره بررسی کردیم و سعی شد روشهای توزیع عادلانه اجرا شود.
روش اجرایی سهمیهبندی تازه
براساس این گزارش، در حال حاضر از ٢١٣١ باب جایگاه ارایه سوخت گازوییل در کشور ١٨٥٦ دستگاه آن برخط (آنلاین) است. برای اختصاص سهمیه دوم یا همان پیمانه دوم باید ناوگان در یکی از این جایگاهها سوختگیری کرده باشد. راننده میتواند شماره کارت هوشمند خود را به سامانه ٦٠٤٠١٤١١ پیامک کند و از پیمایش ماه قبل خود و میزان و اختصاص سهمیه سوخت مطلع شود. آدمنژاد درباره شیوه اجرای طرح گفت: در ماه اول دو پیمانه سوخت هر ١٥ روز یکبار واریز میشود، سپس تلاش میکنیم فواصل واریز پیمانهها را کاهش داده و روزانه کنیم. رانندگان در نظر داشته باشند عددی که در جایگاه سوخت میبینند نصف سهمیه آنهاست و برای اطلاع از کل سهمیه باید از طریق سامانههای مذکور اقدام کنند. مالکان ناوگان حملونقل عمومی درونشهری گازوییلی هم حتما باید به سایتهای وزارت کشور و سازمان شهرداریها و بهیاریها مراجعه کرده و ثبتنام کنند و اگر ثبتنام انجام نشود، سهمیه ناوگان کاهش مییابد؛ ثبتنام از طریق آدرس www.navganbari.irانجام میشود.
٨٠٦هزار دستگاه ناوگان بدون بارنامه
البته این فرآیند ساده نبوده و ارسال برخط این اطلاعات به جایگاههای کشور و تعویض کارت سوختها از مشکلات این طرح بوده است. در کنار این موارد بسیاری از ٨٠٦هزار دستگاه ناوگان بارنامه و صورت وضع نداشتند که تمام این موانع باید رفع میشد. آدمنژاد درباه مشکلات دیگر طرح گفت: ٣٠٠هزار دستگاه خودرو در کشور به ازای هر سفر سند حمل میگرفتند و ٥٠٠هزار دستگاه خودرو سند حمل نمیگرفتند، همچنین پس از پایش اولیه موضوع تردد ناوگان در درون یا برونشهر یا توأم، مشکلاتی را ایجاد کرده بود. در این راستا جلسات کارگروه با فعالان بخش خصوصی و رانندگان و اتحادیهها تشکیل شد و به فرآیند توزیع رسیدیم.
کارتهای اجارهای و تدبیر تازه
برخی از رانندگان بدون آنکه از خودرو استفاده کنند، سهمیه کارت سوخت را میفروختند یا کارت سوخت خود را اجاره میدادند. این امر به شدت مشکلساز شده بود زیرا به افزایش مصرف بنزین و گازوییل منجر شده بود و علاوه بر آن طرح سهمیهبندی سوخت با کارت به قاچاق سوخت در شهرهای مرزی نیز دامن میزد. براساس آمار اعلام شده توسط برخی مسئولان ارشد ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، حجم قاچاق گازوییل کشور به حدود ٢٠میلیون لیتر در روز میرسد.
حالا، بنابر این طرح، سهمیهبندی براساس پیمایش اجرا شد تا از قاچاق و پیامدهای دیگر آن جلوگیری شود. این درحالی اتفاق میافتد که طرح آزمایشی سهمیهبندی در اردیبهشتماه اجرا شد. این تصمیم حکایت از عزم جزم مسئولان برای ساماندهی وضع کارت سوخت ناوگانهای دیزلی دارد چرا که براساس هدفگذاری سازمان راهداری و حملونقل جادهای (براساس تدوین روشهای کمخطا برای اختصاص سهمیه سوخت به ناوگان دیزلی درونشهری و برونشهری) مقرر شد از اول مهرماه تخصیص سهمیههای گازوییل برای این ناوگان در دو گام
انجام شود.
سهمیهبندی در دو گام
در گام اول، همه ناوگان شامل ٨٠٦هزار دستگاه ناوگان دیزلی سهمیه پایه سوخت میگیرند و پس از ٢ ماه این سهمیههای پایه به تدریج دقیقتر میشود؛ در جدول جدید، ١١ مدل ناوگان برحسب تن درنظر گرفته است که از ٣,٥ تن تا بیش از ٤٠ تن خواهد بود. در گام دوم در قالب «سهمیه عملکردی»، سوخت به ناوگان اختصاص مییابد بر این مبنا که ارایه سوخت براساس عملکرد شامل صورت وضعیت، بارنامه و راهنامه بینالمللی خواهد بود. در همین زمینه، شهرام آدم نژاد معاون برنامهریزی سازمان راهداری گفت: همه ناوگان سهمیه پایه دارند و بقیه سهمیهها براساس پیمایش خواهد بود. در گام اول، سهمیهبندی سوخت ناوگان عمومی جادهای و درونشهری شامل کامیون، اتوبوس و وانت در ٩بند براساس تناژ تقسیم شد و براساس ناوگانهای مختلف سهمیهها اختصاص یافت. درحال حاضر ٨٠٦هزار دستگاه ناوگان عمومی گازوییلسوز در کشور داریم. به تدریج قواعد، زمان و میزان برداشت سوخت برای ناوگان تغییر میکند و خطاهای پروژه مرتفع میشود.
اختصاص سهمیه دوم براساس پیمایش
آدمنژاد در ادامه افزود: یکی از مباحث ارایه سوخت، ارایه به اندازه نیاز و بهرهوری بود، بههرحال ناوگان عمومی جادهای وظیفه حملونقل کشور را برعهده دارند و ٥٠درصد گازوییل کشور در بخش حملونقل مصرف میشود. پس از آنکه در ١٤ بهمنماه ١٣٩٣ طبق مصوبه هیأت وزیران، توزیع سوخت براساس پیمایش برای ناوگان عمومی مصوب شد، ارگانهای متولی وظایف خود را آغاز کردند. در این مصوبه مقرر شد ارایه سوخت به ناوگان براساس پیمایش باشد؛ همچنین اساس کنترل طبق سامانه ردیاب انجام شود و وزارتخانههای راه و کشور بهعنوان متولیان حملونقل برونشهری و درونشهری این سامانههای ردیاب را روی ٨٠٦هزار دستگاه ناوگان نصب کنند که از ابتدای مهرماه ٩٥ همه ناوگان باید به این سامانه (GPS) تجهیز شوند. همچنین آدمنژاد درباره سهمیه عملکردی گفت: این سهمیه براساس عملکرد ارایه میشود که شامل صورت وضعیت، بارنامه و راهنامه بینالمللی است. ترددهای یکسر خالی نیز در سیستم جدید رفع مشکل میشود. به این ترتیب با ارایه نرمافزاری در سیستم صدور بارنامه پیمایش براساس عملکرد به لیتراژ تبدیل میشود. برای این کار چندین جدول را طراحی کردهایم. یکی از این جداول، جدول قواعد است که به ما میگوید یک دستگاه ناوگان با ظرفیت مشخص به چند لیتر سوخت نیاز دارد؛ ضریب متوسط عملکرد پنج ساله را دراینباره بررسی کردیم و سعی شد روشهای توزیع عادلانه اجرا شود.
روش اجرایی سهمیهبندی تازه
براساس این گزارش، در حال حاضر از ٢١٣١ باب جایگاه ارایه سوخت گازوییل در کشور ١٨٥٦ دستگاه آن برخط (آنلاین) است. برای اختصاص سهمیه دوم یا همان پیمانه دوم باید ناوگان در یکی از این جایگاهها سوختگیری کرده باشد. راننده میتواند شماره کارت هوشمند خود را به سامانه ٦٠٤٠١٤١١ پیامک کند و از پیمایش ماه قبل خود و میزان و اختصاص سهمیه سوخت مطلع شود. آدمنژاد درباره شیوه اجرای طرح گفت: در ماه اول دو پیمانه سوخت هر ١٥ روز یکبار واریز میشود، سپس تلاش میکنیم فواصل واریز پیمانهها را کاهش داده و روزانه کنیم. رانندگان در نظر داشته باشند عددی که در جایگاه سوخت میبینند نصف سهمیه آنهاست و برای اطلاع از کل سهمیه باید از طریق سامانههای مذکور اقدام کنند. مالکان ناوگان حملونقل عمومی درونشهری گازوییلی هم حتما باید به سایتهای وزارت کشور و سازمان شهرداریها و بهیاریها مراجعه کرده و ثبتنام کنند و اگر ثبتنام انجام نشود، سهمیه ناوگان کاهش مییابد؛ ثبتنام از طریق آدرس www.navganbari.irانجام میشود.
٨٠٦هزار دستگاه ناوگان بدون بارنامه
البته این فرآیند ساده نبوده و ارسال برخط این اطلاعات به جایگاههای کشور و تعویض کارت سوختها از مشکلات این طرح بوده است. در کنار این موارد بسیاری از ٨٠٦هزار دستگاه ناوگان بارنامه و صورت وضع نداشتند که تمام این موانع باید رفع میشد. آدمنژاد درباه مشکلات دیگر طرح گفت: ٣٠٠هزار دستگاه خودرو در کشور به ازای هر سفر سند حمل میگرفتند و ٥٠٠هزار دستگاه خودرو سند حمل نمیگرفتند، همچنین پس از پایش اولیه موضوع تردد ناوگان در درون یا برونشهر یا توأم، مشکلاتی را ایجاد کرده بود. در این راستا جلسات کارگروه با فعالان بخش خصوصی و رانندگان و اتحادیهها تشکیل شد و به فرآیند توزیع رسیدیم.