سمفو نی بدون زنان
ساعت24-حال این روزهای موسیقی شبیه به کودکی یتیم است که هرغریبهای به خود اجازه دخالت درسرنوشتش را میدهد. خبرلغوکنسرت های موسیقی دردوسال گذشته ازعمردولت یازدهم به خبری عادی تبدیل شده است که دراین شرایط خیلی هم تعجب برانگیز نیست اماهرروزاتفاق جدیدی ازراه میرسدکه نمیگذاردخبرتعطیلی کنسرتهای موسیقی از تب وتاب بیفتد.
اگرتاديروز فقط كنسرتهاي شخصي با خواننده لغوياتعطيل ميشد امروزدامنه تعطيليهابه اجراي اركستر سمفونيك تهران كه يك گروه رسمي است كشيده شده است .
ممانعت از نوازندگي بانوان
روزجمعه ودرخلال يك برنامه بينالمللي كه مربوط به رقابتهای کشتی باشگاههای جهان در ورزشگاه آزادي بوداجراي برنامه اركسترسمفونيك تهران ازسوي گروهي نامشخص لغوشدوآن هم تنها به يك دليل ؛ وجود نوازندگان زن در بدنه نوازندگان اركستر سمفونيك. به گفته علي رهبري قراربوده كه ارکسترش درافتتاحیه رقابتهای کشتی باشگاههای جهان اجرا داشته باشدوعلاوه براجرای سرودجمهوری اسلامی ایران، قطعه«ای ایران»و «علمدار»رادراین مراسم اجراکند؛ امااین اجرا بدون ارائه توضیح مشخصی از سوی مسئولان لغو شده است. رئيس اركسترسمفونيك دراين خصوص توضيح داده:«دلیل اصلی لغو این اجرا،خیلی ساده بود؛مابه مجموعه ورزشی آزادی دعوت شدیم وآنجا همهچیز برای اجراآماده بود.صندلیهارابرای نوازندگان چیده بودندوهمهچیز خوب بهنظرمیرسید،اماوقتی 15 دقیقه به اجرامانده بودوماداشتیم برای اجرای سرود رسمی کشورآماده میشدیم،یکدفعه اعلام کردندکه زنان نبایدروی صحنه سازبزنند.» اودرادامه گفته:«من ازاین اتفاق ناراحت شدم وگفتم امکان ندارداین اهانت رابپذیرم یا همه باهم اجرامیکنیم یاسالن راترک میکنیم.بعدعدهای رفتندکه رایزنی کنندتااین مشکل حل شود.درنهایت هم گفتند،اصلانمیشودخانمها سازبزنند.من هم پاسخ دادم، اصلااجرانمیکنیم.»
مشكل اصلي اجراي بانوان است؟
تاپيش ازاين منع نوازندگی زنان روی صحنه اجرادرشهرستانها به یک موضوع عادی تبدیل شده بوداماتاامروزدرتهران ممانعتی دراین زمینه وجود نداشت که بانوان نوازنده با حجاب کامل درکنسرتها حضورپیداکنند.بااین حال، روز جمعه وباتعطيلي اجراي اركسترسمفونيك به علت حضورنوازندگان زن اين بدعت هم واردفضاي موسيقي كشور شد؛ اينكه درحالي كه تمامي دنياروبه مشاركت بيشتر زنان درعرصههاي مختلف اجتماعي، فرهنگي، ورزشي، اقتصاد و غيره آورده اند و حتي در كشور خودمان هم صحبت از حضور حداكثري زنان در انتخابات آتي مجلس است، ازنوازندگي بانوان بارعايت تمام اصول شرعي دراركستري كه نصف نوازندگان آن راخانمها تشكيل ميدهندجلوگيري ميشود، آن هم نه توسط يك نهاد رسمي بلكه توسط گروهي كه ماهيت آن براي افكار عمومي مشخص نيست.
چه كسي پاسخگوست؟
اين روزهاوزارت ارشادسعي داردتااختياراتخودراپس بگيرد و به عنوان متولي اصلي اين امر حرف اول وآخررااين وزارتخانه بزندامادخالتکنندگان آنقدرزيادوبعضا آن اندازه خودسرشدهاندکه تاکنون تلاشهاي ارشاد هم راه به جايي نبرده وحتي كسي هم حاضر به پاسخگويي براي علت اين مسئله نيست. طي تماسهاي مكرر با مسئولان ذي ربط تاجايي كه امكان پيگيري بوداين مسئله توسط روزنامه قانون دنبال شدوتمامي آنها ازماهيت شخص يا نهادي كه از برگزاري اين كنسرت جلوگيري كردند اظهاربي اطلاعي كردند. درهمين خصوص يك مقام آگاه ازمسئولان ورزشگاه آزادي به «قانون»گفت: اين مجموعه هيچ دخالتي درتعطيلي اين كنسرت نداشته است وتنها متولي مكان براي برگزاري اين مراسم بوده است كه به صورت اجارهاي آن رادراختيار فدراسيون كشتي قرارداده است. ازطرفي مسئولان فدراسيون كشتي هم هيچ اظهارنظررسمياي دراين خصوص نكردندوعليرضا رضايي سخنگوي فدراسيون كشتي درجواب روزنامه مسئله شركت در جلسهاي يك ساعته را بهانه كرده وباوجود قول به پاسخگويي درخصوص اتفاقات اين مراسم حتي بعد از 4ساعت اززمان تماس روزنامه هم حاضربه پاسخگويي نشد. البته به نظر ميرسد فدراسيون كشتي هم درست مانند مديريت مجموعه آزادي دراين اتفاق دخيل نبوده است چرا كه اساسا برگزاري چنين مراسمي بدون داشتن مجوزهاي لازم ازمدتها قبل امكان پذير نيست و يكشبه چيده شدن كنداكتور چنين مراسمي چيزي شبيه شوخي است. كمااينكه علي رهبري هم در واكنش به لغواين اجرا اين مسئله رامطرح كرده وگفته بودكه اين تصميم(اجراي اركسترسمفونيك دراين مراسم)ازچندي پيش گرفته شده بوده است.
چرا در دولت قبل اعتراض نميكردند؟
اخبار مربوط به لغووحاشیه های پیش آمده پیرامون آن، همواره درصدراخبارفرهنگي رسانه هاقرارگرفته است. درخصوص لغو این کنسرت هامعمولا دلایل زیادی عنوان شده و می شود.مسئولان ونهادهای مختلف هم دراین باره اظهارنظرهای گوناگونی کرده اندتاجايي كه بحث پیرامون لغوکنسرت هاوبه طورکلی موسیقی حتي به تریبون های نمازجمعه هم کشیده شدوحساسیتهادرخصوص این موضوع را دو چندان كرد. اوضاع موسيقي هرچند چندان درست وبه سامان نبوده واين هنرهمواره ودرزمان دولتهاي مختلف با مصائبی رو به رو بوده است،اما مشكلات موسيقي باوجودتمام حمايتهاي وزارت ارشاددولت يازدهم دراين دو سال شدت گرفته است وهرروز فشاربيشتري برفضاي موسيقي واردميشود،فشاري كه هنرمندان ووزارت ارشادكابينه يازدهم راهردو باهم نشانه گرفته وبر هردو طرف سختيهاي فراواني را تحميل كرده است. درمورد همين مسئله جلوگيري ازاجراي بانوان دراركستر سمفونيك سوالي كه مطرح ميشوداين است كه مگرنوازندگان بانوان دردولتهاي قبل وجود نداشتهاندو تنهادراين دولت باحضورآن هامواجه شدهايم؟چرا بايدتنهادراين دوره زماني كه وزارت ارشاد دولت هم مانندساير بدنه آن زيرفشاراست اين مسئله مطرح و حساسيتي درخصوص آن ايجاد شود؟به نظر ميرسداين موضوع هم مانند تمامي بهانههاي تندروها عاملي براي فشاربيشتر به دولت بدل شده است. مسئله موسیقی و اجرا و لغو کنسرت ها بر اساس خواستههای شخصی آرام آرام دارد تبدیل به پاشنه آشیلی برای بخش فرهنگ و هنر دولت میشود.تغییر استانداردها طی دو سال گذشته و تغییر نحوه اجرای قوانین نشان از آن دارد که تلاش میشود تا بدبینی در این بخش نسبت به دولت افزایش یابد. در حالی که در یک دهه گذشته بالاترین میزان برگزاری کنسرت ها مربوط به سال های 90 و 91 بوده است ، بیشترین میزان لغو کنسرت ها بدون تردید مربوط به دو سال اخیر است.قوانین برگزاری تغییر نکرده است اما گویا اجرای قوانین برمبنای سلیقه جدیدی قرار گرفته است که باید برای آن چاره ای اندیشید.
ممانعت از نوازندگي بانوان
روزجمعه ودرخلال يك برنامه بينالمللي كه مربوط به رقابتهای کشتی باشگاههای جهان در ورزشگاه آزادي بوداجراي برنامه اركسترسمفونيك تهران ازسوي گروهي نامشخص لغوشدوآن هم تنها به يك دليل ؛ وجود نوازندگان زن در بدنه نوازندگان اركستر سمفونيك. به گفته علي رهبري قراربوده كه ارکسترش درافتتاحیه رقابتهای کشتی باشگاههای جهان اجرا داشته باشدوعلاوه براجرای سرودجمهوری اسلامی ایران، قطعه«ای ایران»و «علمدار»رادراین مراسم اجراکند؛ امااین اجرا بدون ارائه توضیح مشخصی از سوی مسئولان لغو شده است. رئيس اركسترسمفونيك دراين خصوص توضيح داده:«دلیل اصلی لغو این اجرا،خیلی ساده بود؛مابه مجموعه ورزشی آزادی دعوت شدیم وآنجا همهچیز برای اجراآماده بود.صندلیهارابرای نوازندگان چیده بودندوهمهچیز خوب بهنظرمیرسید،اماوقتی 15 دقیقه به اجرامانده بودوماداشتیم برای اجرای سرود رسمی کشورآماده میشدیم،یکدفعه اعلام کردندکه زنان نبایدروی صحنه سازبزنند.» اودرادامه گفته:«من ازاین اتفاق ناراحت شدم وگفتم امکان ندارداین اهانت رابپذیرم یا همه باهم اجرامیکنیم یاسالن راترک میکنیم.بعدعدهای رفتندکه رایزنی کنندتااین مشکل حل شود.درنهایت هم گفتند،اصلانمیشودخانمها سازبزنند.من هم پاسخ دادم، اصلااجرانمیکنیم.»
مشكل اصلي اجراي بانوان است؟
تاپيش ازاين منع نوازندگی زنان روی صحنه اجرادرشهرستانها به یک موضوع عادی تبدیل شده بوداماتاامروزدرتهران ممانعتی دراین زمینه وجود نداشت که بانوان نوازنده با حجاب کامل درکنسرتها حضورپیداکنند.بااین حال، روز جمعه وباتعطيلي اجراي اركسترسمفونيك به علت حضورنوازندگان زن اين بدعت هم واردفضاي موسيقي كشور شد؛ اينكه درحالي كه تمامي دنياروبه مشاركت بيشتر زنان درعرصههاي مختلف اجتماعي، فرهنگي، ورزشي، اقتصاد و غيره آورده اند و حتي در كشور خودمان هم صحبت از حضور حداكثري زنان در انتخابات آتي مجلس است، ازنوازندگي بانوان بارعايت تمام اصول شرعي دراركستري كه نصف نوازندگان آن راخانمها تشكيل ميدهندجلوگيري ميشود، آن هم نه توسط يك نهاد رسمي بلكه توسط گروهي كه ماهيت آن براي افكار عمومي مشخص نيست.
چه كسي پاسخگوست؟
اين روزهاوزارت ارشادسعي داردتااختياراتخودراپس بگيرد و به عنوان متولي اصلي اين امر حرف اول وآخررااين وزارتخانه بزندامادخالتکنندگان آنقدرزيادوبعضا آن اندازه خودسرشدهاندکه تاکنون تلاشهاي ارشاد هم راه به جايي نبرده وحتي كسي هم حاضر به پاسخگويي براي علت اين مسئله نيست. طي تماسهاي مكرر با مسئولان ذي ربط تاجايي كه امكان پيگيري بوداين مسئله توسط روزنامه قانون دنبال شدوتمامي آنها ازماهيت شخص يا نهادي كه از برگزاري اين كنسرت جلوگيري كردند اظهاربي اطلاعي كردند. درهمين خصوص يك مقام آگاه ازمسئولان ورزشگاه آزادي به «قانون»گفت: اين مجموعه هيچ دخالتي درتعطيلي اين كنسرت نداشته است وتنها متولي مكان براي برگزاري اين مراسم بوده است كه به صورت اجارهاي آن رادراختيار فدراسيون كشتي قرارداده است. ازطرفي مسئولان فدراسيون كشتي هم هيچ اظهارنظررسمياي دراين خصوص نكردندوعليرضا رضايي سخنگوي فدراسيون كشتي درجواب روزنامه مسئله شركت در جلسهاي يك ساعته را بهانه كرده وباوجود قول به پاسخگويي درخصوص اتفاقات اين مراسم حتي بعد از 4ساعت اززمان تماس روزنامه هم حاضربه پاسخگويي نشد. البته به نظر ميرسد فدراسيون كشتي هم درست مانند مديريت مجموعه آزادي دراين اتفاق دخيل نبوده است چرا كه اساسا برگزاري چنين مراسمي بدون داشتن مجوزهاي لازم ازمدتها قبل امكان پذير نيست و يكشبه چيده شدن كنداكتور چنين مراسمي چيزي شبيه شوخي است. كمااينكه علي رهبري هم در واكنش به لغواين اجرا اين مسئله رامطرح كرده وگفته بودكه اين تصميم(اجراي اركسترسمفونيك دراين مراسم)ازچندي پيش گرفته شده بوده است.
چرا در دولت قبل اعتراض نميكردند؟
اخبار مربوط به لغووحاشیه های پیش آمده پیرامون آن، همواره درصدراخبارفرهنگي رسانه هاقرارگرفته است. درخصوص لغو این کنسرت هامعمولا دلایل زیادی عنوان شده و می شود.مسئولان ونهادهای مختلف هم دراین باره اظهارنظرهای گوناگونی کرده اندتاجايي كه بحث پیرامون لغوکنسرت هاوبه طورکلی موسیقی حتي به تریبون های نمازجمعه هم کشیده شدوحساسیتهادرخصوص این موضوع را دو چندان كرد. اوضاع موسيقي هرچند چندان درست وبه سامان نبوده واين هنرهمواره ودرزمان دولتهاي مختلف با مصائبی رو به رو بوده است،اما مشكلات موسيقي باوجودتمام حمايتهاي وزارت ارشاددولت يازدهم دراين دو سال شدت گرفته است وهرروز فشاربيشتري برفضاي موسيقي واردميشود،فشاري كه هنرمندان ووزارت ارشادكابينه يازدهم راهردو باهم نشانه گرفته وبر هردو طرف سختيهاي فراواني را تحميل كرده است. درمورد همين مسئله جلوگيري ازاجراي بانوان دراركستر سمفونيك سوالي كه مطرح ميشوداين است كه مگرنوازندگان بانوان دردولتهاي قبل وجود نداشتهاندو تنهادراين دولت باحضورآن هامواجه شدهايم؟چرا بايدتنهادراين دوره زماني كه وزارت ارشاد دولت هم مانندساير بدنه آن زيرفشاراست اين مسئله مطرح و حساسيتي درخصوص آن ايجاد شود؟به نظر ميرسداين موضوع هم مانند تمامي بهانههاي تندروها عاملي براي فشاربيشتر به دولت بدل شده است. مسئله موسیقی و اجرا و لغو کنسرت ها بر اساس خواستههای شخصی آرام آرام دارد تبدیل به پاشنه آشیلی برای بخش فرهنگ و هنر دولت میشود.تغییر استانداردها طی دو سال گذشته و تغییر نحوه اجرای قوانین نشان از آن دارد که تلاش میشود تا بدبینی در این بخش نسبت به دولت افزایش یابد. در حالی که در یک دهه گذشته بالاترین میزان برگزاری کنسرت ها مربوط به سال های 90 و 91 بوده است ، بیشترین میزان لغو کنسرت ها بدون تردید مربوط به دو سال اخیر است.قوانین برگزاری تغییر نکرده است اما گویا اجرای قوانین برمبنای سلیقه جدیدی قرار گرفته است که باید برای آن چاره ای اندیشید.