تردید مردم در رایی که دادهاند
گرچه 18 روز از برگزاری انتخابات مجلس یازدهم و حواشی پیرامون آن میگذرد اما در همین زمان کوتاه نیز تحلیلهای بسیاری پیرامون این انتخابات، علل، عوامل و چرایی کاهش مشارکت و نحوه آرایش، چینش و سمتگیری مجلس آینده بیان شده است. عدهای مسائلی همچون نارضایتیهای اقتصادی، نارضایتیهای اجتماعی چون مسائل آبان ماه و دی ماه را مطرح میکنند و از تاثیر آنها بر کاهش اعتماد عمومی معطوف به انتخابات و در نهایت کاهش مشارکت میگویند. عدهای نیز نظارتهای بیش از حد، حذف یک جریان سیاسی، تاثیر صحبتهای رئیسجمهور پیرامون انتخابات و ویروس کرونا را دلیل اصلی کاهش مشارکت مردم میدانند. اما در یک نکته اشتراک دارند که مجلسآینده مجلس حداقلی خواهد بود که صرفا به دنبال اهداف جناحی خود خواهد رفت و احتمال دارد پروژههای از پیش تعیین شده خود مثل استیضاح رئیس جمهور یا وزرا را نیز در دستور کار قرار دهند. با توجه به اتفاقات رخ داده در جامعه و تحریمهای بینالمللی نیز شاید نتوانند آنطور که گفته میشود تغییرات اقتصادی شگرفی در جامعه ایجاد کنند و شاید فقط به تحرکات پوپولیستی که در مجالس هفتم، هشتم و نهم شاهد آن بودیم همت گمارند.
علل اصلی کاهش مشارکت
یک فعال سیاسی اصلاحطلب در خصوص علل کاهش مشارکت مردم در انتخابات اخیر اظهار داشت: به نظر میرسد مطرح کردن حرفهایی مثل حرفهای رئیس جمهور مبنی بر«انتصابات» خواندن انتخابات یا بحث کرونا نوعی فرار از بیان دلایل اصلی عدم مشارکت گسترده مردم در انتخابات است. جماران نوشت؛ محسن آرمین گفت: به نظرم دو دلیل عمده برای این مساله وجود داشت. نخست اینکه انتخابات معمولا زمانی مورد اقبال مردم قرار میگیرد که رقابتی باشد و مردم احساس کنند در یک رقابت میتوانند گزینه مطلوب خودشان را از میان کاندیداها پیدا کرده و به او رأی دهند. اگر رقابت در انتخابات، مشابه انتخاباتی که اخیرا داشتیم وجود نداشته باشد و به جای رقابت میان جناحهای مختلف، عملا انتخابات میان سلیقههای مختلف یک جناح برگزار شود، طبیعی است که تنها کسانی پای صندوقها بیایند که به آن جناح گرایش دارند. وی ادامه داد: دلیل دوم موضوع اثرگذاری انتخابات است. به نحوی که مردم احساس کنند با رأیی که میدهند و انتخابی که میکنند در سرنوشت خود تاثیرگذار هستند و میتوانند مشکلاتی را که در زندگی داشته و یا ایراداتی که نسبت به شیوه مدیریتها دارند، با رأی خود تغییر دهند. چنین احساسی در انتخابات اخیر نبود. وی دراین باره که مشکلات اقتصادی را میتوان مهمترین دلیل کاهش مشارکت دانست، بیان کرد: مشکلات معیشتی و اقتصادی به تنهایی بازدارنده مشارکت نخواهد بود بلکه تلقی مردم از تاثیرگذار بودن انتخابات است که موثر است.
دو نکته درباره مجلس آینده
معاون سیاسی حزب اتحاد ملت در خصوص مجلس آینده و کار آمدی آن اظهار کرد: در این رابطه میتوانم به دو نکته اشاره کنم. یکی اینکه مجلس آینده به این دلیل که برخاسته از رقابت میان احزاب، جریانات و تفکرات مختلف نبوده و عملا فاقد عقبهای تشکیلاتی است، بیشتر مجلسی خواهد بود که از بیرون مدیریت میشود. یعنی در حقیقت همان کسانی که انتخابات را مدیریت کردند تا به این صورت برگزار شود، تا حد زیادی در مدیریت مجلس آتی نقش خواهند داشت. میردامادی تاکید کرد: دومین نکته اینکه مجلسی که با چنین انتخابات ضعیفی روی کار میآید، برای آنکه کسری مشروعیت خود را جبران کند احتمالا به تصمیمات پوپولیستی روی خواهد آورد تا از آن طریق بتواند نظر مردم را جلب کند، شبیه آنچه در مجلس هفتم اتفاق افتاد. این نوع تصمیمات معمولا تصمیمات مخربی خواهند بود و در میان مدت و بلندمدت اثرات منفی خواهند داشت. وی در خصوص پیام انتخابات اخیر به مسئولان تصریح کرد: به نظر من حاکمیت انتظار مشارکت پایین مردم در این حد را نداشت. معتقدم حتی اگر کاندیداهای جناح اصلاحطلب را تایید میکردند، انتخابات بازهم پرشور نمیشد. از این رو، یا تصمیمگیرندگان همین مسیر را دنبال کرده و پایگاه اصلی را لاغر و لاغرتر میکنند که مسلما به سود نظام نیست که پشتوانه و تکیهگاه اصلی را ضعیف و ضعیفتر کنند یا اینکه این مساله باعث میشود یک بازنگری کرده و تلاش کنند پایگاه مردمی را افزایش دهند.
