دختر تابوشکن
او اولین زن ایرانی است که توانسته مجوز حضور در رقابتهای موتورکراس قهرمانی جهان را به دست آورد. فهیمه تنها پنج سال است که به صورت حرفهای فعالیت در رشته موتورسواری را آغاز کرده است. رشتهای مغفول در ورزش بانوان ایران که کمتر توجهی به آن میشود. خودش میگوید اگر حمایتهای همسرم در این مدت نبود، نمیتوانستم به اینجا برسم. نعمتاللهی که برترین بانوی موتورکراس کشور است با پشتکاری که داشت توانست نظر مثبت مسئولان وزارت ورزش را جلب کند و تابوی حضور زنان موتورسوار را در رویدادهای بینالمللی بشکند. او چندی پیش در رقابتهای قهرمانی جهان ترکیه به میدان رفت. گفتوگوی «شرق» را با این بانوی موتورسوار میخوانید.
فکرش را میکردید یک روزی بهعنوان اولین زن ایرانی بتوانید این تابوی بزرگ را بشکنید و در مسابقات موتورکراس جهانی شرکت کنید؟
با وجود اینکه موانع و مشکلات زیادی بر سر راه ما زنان وجود دارد اما اصلا برای من دور از تصور نبود که روزی بتوانم از کشور خارج شوم و در مسابقات جهانی شرکت کنم. شاید فکرش را میکردم به دلیل کمتجربگی نتوانم در مصاف با رقبایم نتیجه خوبی بگیرم اما همیشه به این امیدوار بودم که روزی میتوانم این سد را بشکنم. خوشحالم که این اتفاق افتاده و راه حضور در رقابتهای برونمرزی موتورکراس همه زنان ایرانی باز شده است.
دلیل اینکه تا الان این فرصت مهیا نشده بود تا خانمهای ایرانی به مسابقات برونمرزی موتورکراس اعزام شوند، چه بوده؟
ببینید به هر حال واضح است که بانوان علاقهمند به رشته موتورسواری در مقایسه با سایر ورزشکاران با یکسری محدودیتها مواجه هستند. همین که زنان تنها باید در پیستها تمرین کنند خودش یک نوع تبعیض است. در تمام این سالهایی هم که مجوز فعالیت ورزشی این رشته برای زنان ایرانی صادر شده ما فقط اجازه این را داشتیم که در چارچوب تمرین کنیم و مسابقه بدهیم. از طرفی هزینهها در این رشته خیلی بالاست و اسپانسرها یا فدراسیون هم حمایتی از ورزشکاران نمیکنند. شاید تا پیش از این خانمهای ما چون فکر میکنند مصائبی که پیشرویشان است خیلی زیاد است هیچ وقت به صورت جدی به این موضوع فکر نکردند که میتوانند مثل سایر رشتهها فعالیت بینالمللی داشته باشند. در واقع آن را امری محال و نشدنی میدانستند. در طرف مقابل فدراسیون اتومبیلرانی و موتورسواری هم در چند سال گذشته با چالش زیادی روبهرو بوده و مدام رئیس و سرپرست عوض کرده است. الان با آمدن مازیار ناظمی فضا آرام شده و برنامهها هم در حال انجام است. درمورد اعزام من هم شرایط به گونهای شد که خودم پیشقدم شدم و جرقه اصلی را زدم. چون باور داشتم میتوانم به چیزی که میخواهم برسم. برای همین از شش ماه پیش نامهنگاری را شروع کردم و فدراسیون هم خوشبختانه کمک کرد و توانست مجوزهای لازم را از وزارت ورزش و جوانان بگیرد.
متأسفانه همیشه برای اینکه تابوی یکسری چیزها در جامعه برای بانوان شکسته شود، عدهای مغرضانه برای آن سنگاندازی میکنند. درباره شما این اتفاق نیفتاد؟
نه خدا را شکر به این مشکل برنخوردم. معاونت بانوان وزارت ورزش خیلی با من همکاری کرد و همه از این موضوع استقبال کردند. زمانی هم که وزیر جدید ورزش روی کار آمد بلافاصله جلسهای با ما گذاشت و از این حرکت خیلی خوشحال شد و گفت که حتما در این مسیر نگاه حمایتی به بانوان موتورسوار خواهد داشت.
نکته جالب اینجاست که در موتورسواری برخلاف سایر رشتهها، بانوان اصلا مشکلی بابت نوع پوشش ندارند با این وجود متأسفانه باز هم حمایتی نمیشوند!
بله همینطور است که میگویید؛ ما اصلا مشکلی بابت نوع لباس نداریم. لباسهای همه شرکتکنندههای حاضر در مسابقات کاملا پوشیده است و بههیچوجه زنندگی ندارد. ضمن اینکه به خاطر حفظ ایمنی بهتر و بیشتر همه موظف هستند زیر کلاههایشان یک کلاه حجاب بپوشند تا موهایشان را محافظت کند.
واکنش موتورسواران خارجی به حضور اولین نماینده زنان ایران در مسابقات جهانی چطور بود؟
به نظر من ایران کشوری است که همیشه سوگلی است. نمایندههای آن هر جا که میروند پذیرفته میشوند و همه دوستشان دارند. درباره من هم واقعا همینطور بود. خارجیها فقط از دور من را میدیدند، به خاطر حجابی که داشتم سریع میفهمیدند ایرانی هستم و با انرژی مثبت با من برخورد میکردند. من علاوه بر اینکه بهعنوان اولین زن ایرانی در این رقابتها شرکت کردم تنها نماینده قاره آسیا هم بودم. به جز ایران هیچ کشور دیگری از آسیا نماینده زن در این رقابتها نداشت.
درست است که شما با این حرکت قدم خیلی بزرگی را برای ورزش زنان ایران برداشتید اما در کل اینکه یک ورزشکار بخواهد صفر تا صد کارهایش را خودش انجام بدهد هم واقعا اذیتکننده است. آنطور که در خبرها آمد موتور شما برای دو هفته در گمرک بود و همه این پیگیریها را شخصا باید انجام میدادید؟
بله واقعا فکرش را نمیکردم اینقدر کار سخت و طاقتفرسا باشد. موتورها برای اینکه از کشور خارج شوند باید وارد گمرک شوند و موتور من یک هفته در گمرک ماند و خارج نشد. این در حالی بود که تنها یک هفته تا اعزام به مسابقه مانده بود و اوج تمرینات من هم در همان بازه زمانی بود. متأسفانه اما هر روز کارم این شده بود که به گمرک بروم و نصف وقتم را آنجا بگذرانم. در نهایت با مساعدتهای مدیرکل اداره مربوطه مشکل حل شد و به ترکیه رفتم اما آنجا هم که رسیدم باز گمرک ترکیه گیر داد و موتور را نگه داشت. ما در گمرک قوانینی برای خارجکردن موتور ورزشی نداریم. با اینکه این همه روز معطل شدم، ولی باز هم در گمرک ترکیه به مشکل خوردم؛ چون نامهای را که گمرک ما باید میزد، نزده بود. با همه اینها سفارت ایران در ترکیه خیلی به من کمک کرد تا بتوانم موتورم را زودتر تحویل بگیرم.
درباره هزینهها هم طبیعی است که هیچ کمکی از وزارت ورزش و فدراسیون اتومبیلرانی و موتورسواری دریافت نکرده باشید؟
بله من هزینههایم را شخصا پرداخت کردم. بدون اینکه اسپانسری داشته باشم.
میتوانید بگویید چقدر هزینه کردید؟
راستش همه هزینههایم را همسرم پرداخت کرد. او اصلا تا الان به من نگفته که چقدر برایم خرج کرده است. در واقع اگر حمایتها و کمکهای همسرم نبود من نمیتوانستم به اینجا برسم. در کل تشویقهای همسرم بود که باعث شد من در این رشته موفق شوم. او وقتی دید که من به هیجان و سرعت علاقه دارم، برایم موتور خرید و وارد این رشته شدم.ا ین خیلی برای من ناراحتکننده است که خانمهای موتورسوار دیگر توانایی و پتانسیل این را دارند که در مسابقات آسیایی و جهانی شرکت کنند اما به خاطر مشکلات مالی این فرصت را از دست میدهند. امیدوارم که شرکتهای ماشینسازی و تایرسازی نگاه مهربانانهتری به ورزش ما داشته باشند و از ما حمایت مالی کنند تا بتوانیم مثل سایر زنان دنیا در مسابقات شرکت کنیم. من هفتهای سه، چهار میلیون تومان پول لاستیک میدهم. موتور 2022 خارج از ایران 280 میلیون تومان است، اما موتور من که 2020 است در ایران 380 میلیون تومان قیمت دارد.
اما اسپانسر زمانی حمایت میکند که نفعی برایش داشته باشد. وقتی مسابقات زنان پخش تلویزیونی ندارد نمیتوان امیدی داشت؟
بله متأسفانه همینطور است. فدراسیون با صداوسیما تعامل کند تا این مشکل برطرف شود. اگر این اتفاق بیفتد مسیر برایمان هموار میشود. فکر نمیکنم خانمی باشد که آرزوی سوارشدن موتور را نداشته باشد. وقتی زیرساخت باشد، باشگاه باشد، مطمئن باشید که ما بیشتر از اینها میتوانیم تواناییهایمان را نشان بدهیم. اما وقتی حمایتی نمیشود از هیچ استعدادی رونمایی نمیشود. از وقتی که از مسابقات جهانی برگشتم پیامهای مختلفی از خانمها دریافت میکنم که در ردههای سنی مختلف هستند. آنقدر به این رشته علاقهمند شدند که مدام از من میپرسند برای اینکه موتورسواری کنند باید از کجا شروع کنند.
بعد از اولین تجربه حضور در مسابقات قهرمانی جهان، قطعا هدفهای مهمتری در سر دارید. برنامه بعدیتان چیست؟
این مسابقات در مجموع در هفت دور برگزار میشود که من در ترکیه در دو دور آن توانستم شرکت کنم. درست است که نتوانستم نتیجه درخورتوجهی بگیرم اما همین که وارد این عرصه بزرگ شدم، برایم خیلی ارزشمند بود. رسیدن به تجربه برای من خیلی مهم بود. من در شرایطی در این رقابتها حضور پیدا کردم که در شرایطی کاملا متفاوت با ایران مسابقه دادم. پیست و خاکی که ما در ایران در آن مسابقه میدهیم اصلا مطابق با استانداردها نیست. همینها هم برای من خوب بود از نزدیک خاک استاندارد را لمس کنم. اینکه در خط استارت کنار بهترینهای دنیا قرار بگیری خودش کلی اتفاق مهم است. با همه اینها برنامهام این است که طی شش ماه آینده تمریناتم را با قدرت انجام دهم که سال آینده در تمام مراحل رقابتهای جهانی شرکت کنم.