کسری 11‌درصدی سهم بهره‌وری در رشد اقتصادی

ساعت 24-سازمان ملی بهره‌وری از سال۱۳۷۳ تحت‌نظر سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور شروع به فعالیت کرد؛ این سازمان از ابتدای فعالیت اهدافی را نظیر کمک به تغییر فضای کسب‌وکار کشور درراستای رقابت‌پذیری، تغییر نگرش نسبت به بهره‌وری، تعالی سازمانی، کمک به بهبود نظام مدیریت دولتی کشور، کمک به تغییر و اصلاح قوانین در جهت افزایش بهره‌وری، اندازه‌گیری و تحلیل بهره‌وری کشور و کمک به افزایش توان رقابت‌پذیری بنگاه‌های اقتصادی کوچک و متوسط در پیش گرفت. سهم بهره‌وری در رشد اقتصادی کشور، ۳۳‌درصد درنظر گرفته شده بود، اما به‌دلیل مشکلات درون‌سازمانی، از رسیدن به این میزان بازماند و تنها توانست به سهم ۲۲‌درصدی در این شاخص کلان اقتصادی دست پیدا کند.

div align="justify">رويا طباطبايي كه دو سالي است رياست سازمان ملي بهره‌وري را به‌عهده گرفته، منتقد سهم اندك بهره‌وري در رشد اقتصادي كشور است. او بعدازظهر ديروز در نشستي مجازي با حضور برخي اصحاب رسانه، به تشريح وضعيت بهره‌وري كنوني كشور پرداخت و نبود تكنولوژي روز دنيا در بخش‌هاي مختلف اقتصادي و آموزش را ازجمله مهم‌ترين عوامل بهره‌وري پايين عنوان كرد.

طباطبايي در پاسخ به سوالات «تعادل» درخصوص اينكه در حوزه بهره‌وري تا به امروز در سطح بين‌المللي موفقيت‌هاي چشمگيري را شاهد نبوديم و باتوجه به اينكه به‌تازگي برنامه جامع بهره‌وري تصويب شده است، برنامه‌هاي اين سازمان براي ارتقاي بهره‌وري در حوزه‌هاي مختلف چيست؛ همچنين انتظار وي از اين سازمان براي بهبود رشد اقتصادي چيست و تا چه ميزان مي‌تواند در رشد اقتصادي سال آينده تاثيرگذار باشد؛ سازمان ملي بهره‌وري براي بهبود فضاي كسب‌وكار به‌ويژه جوانان چه اقداماتي را در دست دارد؛ نرخ بهره‌وري امسال براي بخش خصوصي و دولتي در چه سطحي قرار دارد و براي بهبود اوضاع چه اقداماتي را بايد انديشيد، اين‌گونه پاسخ داد كه ما دقيقا مطابق برنامه جامع بهره‌وري كشور كه به‌تازگي و در ۲۵‌مردادماه سال‌جاري تصويب شده، اقدام خواهيم كرد و برنامه‌هاي مفصلي داريم و براي سهم بهره‌وري در رشد اقتصادي در اين برنامه ۳۳درصد درنظر گرفته شده است و البته بايد ديد در برنامه ششم چه سهمي براي بهره‌وري درنظر گرفته خواهد شد.

نقض آمارهاي بهره‌وري سال۹۳

اطلاعات بهره‌وري از آنجايي كه سالانه محاسبه مي‌شود، امسال هنوز اطلاعاتي به دست نيامده و البته اطلاعات سال۹۳ هم هنوز كامل و دقيق نيست. هرچند برآوردهاي اوليه نشان مي‌دهد كه بهره‌وري در سال گذشته شرايط خيلي بهتري را از سال۹۱ و ۹۲ داشت. همان‌طور كه مانند رشد اقتصادي در سال۹۳، ۳درصد رشد اقتصادي داشتيم، درحالي كه ۹۱ و ۹۲، رشدهاي اقتصادي منفي بود؛ ولي آمارها و محاسبات دقيق را به‌زودي در سازمان ملي بهره‌وري ايران قرار خواهيم داد. براي بهبود فضاي كسب‌وكار، اين سازمان همه كارها را برعهده ندارد؛ يعني همه كارهاي خوب دنيا را نمي‌توان از اين سازمان انتظار داشت. نكته‌يي كه در اين راستا وجود دارد، ارتباط بين رقابت‌پذيري و بهره‌وري بسيار بالا و ارتباط فضاي كسب‌و‌كار با بهره‌وري بسيار بالاست. كاري كه اين سازمان انجام مي‌دهد، اين است كه بايد با سازمان‌ها و نهادهاي ديگر همكاري داشته و در جهت ارتقاي محيط كسب‌‌وكار كه نقش بسزايي در ارتقاي بهره‌وري دارد، گام بردارد. متاسفانه با كلي‌گويي كاري از پيش نمي‌رود، درواقع اگر به‌طور مثال ميزان بهره‌وري صنعتي پايين است، بايد براي آن صنعت مطالعه صورت بگيرد، متخصصان نظرات خود را مطرح كنند و ببينند مشكلات از كجاست تا بتوان به بهترين شكل بهره‌وري را ارتقا داد. طباطبايي درخصوص منابعي كه در كشور قابليت رقابت‌پذيري در كسب‌وكار بين‌المللي را دارند، تاكيد كرد: در اين زمينه اقداماتي در حال شكل‌گيري است و در هر بخشي كه قابليت رقابت‌پذيري بيشتري وجود داشته باشد يا بهره‌وري بالاتري باشد، در حال شناسايي هستند ولي هنوز به جمع‌بندي نرسيده‌ايم.

ارتقاي بهره‌وري با سرمايه‌گذاري خارجي

رييس سازمان ملي بهره‌وري همچنين بااشاره به اينكه ارتقاي بهره‌وري در كدام بخش اقتصادي مشهودتر بوده، افزود: ما جلسات خوبي را با تمام سازمان‌ها و دستگاه‌هاي اجرايي داشتيم و ديروز پنجمين جلسه مشترك را برگزار كرديم تا از همديگر بياموزيم و از تجارب همديگر استفاده كنيم. از بين بخش‌هاي ۹گانه اقتصادي، بخش ارتباطات بالاترين بهره‌وري را دارد كه مقدار زيادي از آن به طبيعت اين بخش در سراسر دنيا بازمي‌گردد.

بسياري از صنايع ما به‌دليل تكنولوژي پايين، زير ظرفيت توليد مي‌كنند و براي بعضي آنها، حتي بازاري در عمل و تقاضايي وجود ندارد. ما نياز به سرمايه‌گذاري خارجي داريم، براي اينكه بسياري از صنايع‌مان بايد با تكنولوژي‌هاي روز دنيا كار كنند؛ همچنين ما نياز داريم كه با اصلاح ساختار بنگاه‌ها بتوانيم از تكنولوژي‌هاي روز دنيا بعد از تحريم‌ها استفاده كنيم كه در اين صورت امكان رقابت‌پذيري و جلب‌نظر بيشتر مصرف‌كنندگان را در بازار خواهيم داشت. برنامه جامع ملي بهره‌وري، در زمينه‌هاي مختلفي هماهنگي با دستگاه‌ها و سازمان‌هاي اجرايي كرده و چندين سند درنظر گرفته كه بايد روي آنها كار شود، به‌طور مثال بهره‌وري سبز كه هم به صنعت برمي‌گردد و هم به كشاورزي، به‌همين دليل بايد ارتقاي بهره‌وري آب نيز مورد بررسي قرار گيرد. وي بااشاره به مشكلات كشور ما در زمينه بهره‌وري نيروي انساني و اقداماتي كه در اين زمينه قرار است اجرايي شود، گفت: بهره‌وري نيروي انساني از مهم‌ترين مسائل بهره‌وري هر كشوري است، حتي كشورهايي كه بهره‌وري نيروي انساني را كافي مي‌دانند، در اين رابطه و در برنامه جامع بهره‌وري كشور در زمينه ارتقاي بهره‌وري متكي بر رقابت‌پذيري و نوآوري در چارچوب توسعه پايدار تاكيد شده است، اهميت اين قضيه جايي مشخص مي‌شود كه در اين برنامه روي ارتقاي بهره‌وري نيروي انساني كار شود. ارتقاي بهره‌وري در نظام آموزشي كشور يكي ديگر از موضوعات مهم است كه هم‌اكنون كيفيت نظام آموزشي ما مناسب نيست، سعي ما بر اين است كه سرمايه انساني كه همان نيروي كار داراي دانش و تجربه همچنين تبحر لازم است با گستردگي بيشتر بتوانيم سرمايه انساني را در كشورمان گسترش دهيم، بنابراين در اين برنامه اقدامات زيادي درنظر گرفته شده است، ما خودمان هم تلاش كرديم كه به سازمان‌ها و دستگاه‌ها در زمينه محاسبه بهره‌وري نيروي انساني هرجايي كه نياز داشتند كمك كنيم، خود سازمان بهره‌وري هم تلاش كرده كارآمدترين افراد را استخدام كند و در يك و نيم سال اخير، شايسته‌سالاري حاكم شود و هر فردي در آنجايي كه مناسب‌ترين جايگاه برايش هست، قرار بگيرد. همچنين سعي شده محيط كسب‌وكار مطلوب باشد و بهره‌وري نيروي انساني اين سازمان بالا برود.

بهبود بهره‌وري، هزينه‌بر است

طباطبايي درخصوص اينكه صنايع ما از پايين ‌بودن بهره‌وري سرمايه و بهره‌وري نيروي كار رنج مي‌برند و پايين‌بودن بهره‌وري نيروي كار به اعتقاد كارشناسان اقتصادي، يكي از دلايل مهم هزينه بالاي تمام شده در صنايع است. همچنين سازمان ملي بهره‌وري چه برنامه‌ريزي براي مديريت اين بهره‌وري و افزايش آن دارد و در برنامه ششم توسعه چه هدف‌گذاري براي اين دو بخش شده است، تاكيد كرد: همان‌طور كه مشخص است سازمان ملي بهره‌وري مفهوم خيلي وسيعي دارد.

بهره‌وري در سطح فردي، در سطح خانواده، در بخش‌هاي اقتصادي و كل اقتصاد كلان مطرح است، بنابراين مي‌بينيم كه براي خودش در هر سطح متفاوت است.

براي مثال اگر برنامه‌ريزي در سطح بنگاه‌ها قرار باشد برگزار شود، بايد تك‌تك بنگاه‌ها مسائل و مشكلات خودشان را با يك دستور كلي حل كنند. رييس سازمان بهره‌وري در پايان بااشاره به روند دوباره كاهش قيمت نفت و احتمال تشديد كسري بودجه دولت و راهكارهاي موجود در اين زمينه گفت: همه افراد فكر مي‌كنند ارتقاي بهره‌وري بدون هزينه است، زيرا در خيلي از شرايط عدم ارتقاي بهره‌وري به‌دليل نبود تكنولوژي روز دنيا بوده اما‌ اگر بخواهيم به بهترين سطح از بهره‌وري برسيم، بايد همانند كشورهاي ديگر در بخش دانش‌بنيان مطرح شويم و براي بهره‌وري و كارآفريني ارزش قائل شده تا محيط كسب‌وكار نيز بهبود پيدا كند. بهره‌وري در سطح ملي نبايد با بهره‌وري فردي اشتباه گرفته شود. در حال حاضر ارتباط سازمان ملي بهره‌وري با ۲۲سازمان و دستگاه اجرايي كشور برقرار شده كه اميدواريم اين وضعيت ادامه پيدا كند.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: