ظریف در مجلس:
مذاکره میکنیم اما باج نمیدهیم
ساعت24-وزیر امور خارجه کشورمان گفت: تصریح کرد: تحقیق و توسعه و غنیسازی ما و هیچیک از تاسیسات هستهای ما تعدیل نخواهد شد و روشن شد برنامه تسلیحاتی ما به هیچ کس ربطی ندارد.
محمدجواد ظریف با حضور در جلسه علنی امروز مجلس (سهشنبه ۳۰ تیرماه) برای ارائه گزارش به نمایندگان به پارلمان آمده بود٬ با بیان اینکه هفته پیش توافقی تاریخی بین ایران و شش کشور به ظاهر قدرتمند مورد توافق جهانیان قرار گرفت٬ تصریح کرد: جهان پس از این توافق٬ آن را به عنوان پیروزی منطق بر جنگطلبی استقبال کرده و نقطه عطفی در تاریخ بینالملل به اعتراف دوست و دشمن قلمداد کردند.
وزیر امور خارجه کشورمان ادامه داد: عزت، خودباوری، اقتدار و سربلندی توام با حکمت مردم ایران به همراهی رهبر فرزانه به اثبات جهانیان رسید و در مذاکراتی طولانی و نفسگیر با توکل به خدا و پشتیبانی مردم بر همگان مشخص شد ایران در این مذاکره با جهانیان گفتوگو میکند٬ اما باج نمیدهد ثابت شد ایران در سختترین شرایط تحریم حاضر است ساعتها مقاومت و دو سال مذاکره را ادامه دهد٬ اما در برابر فشار از خطوط قرمز عدول نکند.
وی ادامه داد: به امریکا ثابت شد به قول مقام معظم رهبری تسلیم ایران را مگر به خواب ببیند و فرزندان شما برای ۶ کشور دنیا مشخص کرد که هیچ کس نباید یک ایرانی تهدید کند.
رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان تصریح کرد: غنیسازی و تحقیق و توسعه ما و هیچ یک از تاسیسات هستهای ما تعدیل نخواهد شد و روشن شد برنامه تسلیحاتی ما به هیچ کس ربطی ندارد.
وی ادامه داد: اگر کسی ادعا میکند ایران باید در منطقه پاسخگو باشد٬ این امریکا و غرب هستند که در فلسطین، یمن و سوریه مردم بیگناه را به خاک و خون کشیدند و مهمتر از این شدت عصبانیت رژیم صهیونیستی است که نشان از اقتدار ایران است.
وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه جای تعجب ندارد که شاهد جیغ و داد نخست وزیر رژیم صهیونیستی و توسل او به کنگره برای رای منفی به توافق باشیم. چرا که برای آنها خطر بزرگی به دنبال دارد و به خاطر همین شاهد لابی بزرگی رژیم صهیونیستی هستیم که با تبلیغات چند میلیون دلاری در پی جلوگیری از تصویب قطعنامه برجام در شورای امنیت هستند.
ظریف تصریح کرد: دوستان، آقای رئیس، دوستان متحد آمریکا و مخصوصا رژیم صهیونیستی تا این حد در میان متحدانشان منزوی نبودند٬ و من در این لحظه افتخار دارم بر اساس مصوبه متن کامل برجام را به مجلس تقدیم کنم.
وی با خطاب قرار دادن نمایندگان مجلس تصریح کرد: توافق هستهای را در سطوح مختلف، کلان، خرد، بین المللی منطقهای از زاویهای راهبردی از زاویه تحریمها و حتی از زاویه برنامه درازمدت هستهای می توان ارزیابی کرد اما از هر سطحی که آن را تحلیل کنیم نباید فراموش کردهر توافق یک بده بستان است و هر طرف بخشی از خواستهها را به نفع بخش دیگر صرف نظر میکند تا خواستهها متعادل شود.
ظریف با بیان اینکه سوال بزرگ این است در یک تصویر بزرگ دادهها و ستاندهها با ۱+۵ چه بوده٬ گفت: اهداف ما که بر روی آن پافشاری کردیم و در متن برجام آمده است؛ ستاندههای ما بودند که مهمترین آن حفظ عزت و اقتدار ایرانی، تثبیت برنامه هستهای و غنی سازی آب سنگین و حفظ فردو و رفع همه تحریمها بود که با لغو ۶ قطعنامه تهدیدآمیز شورای امنیت سازمان ملل تحت فصل ۷ به پایان رسید و نه تنها تحریمها لغو شدند بلکه برنامه هستهای ایران که تاکنون ممنوع بود؛ همچنین از تقویت توان دفاعی ایران جلوگیری میشد٬ به صورت وظیفهای بینالمللی درآمد تا با کمک همه ابزارها برنامه هستهای ایران و توان موشکی کشور ارتقا یابد.
وی ادامه داد: بر اساس آموزههای دینی و انسانی ما و همچنین فتوای مقام معظم رهبری جمهوری اسلامی ایران به دنبال سلاح هستهای نبوده و نیست٬ لذا ایجاد اطمینان از این امر٬ امتیاز خاصی نیست٬ بنابراین علاوه بر تثبیت برنامه هستهای ایران٬ سوال دیگر این است که ستانده عملی ما در این مذاکرات چه بوده است؟ باید در پاسخ این سوال٬ آن را مهر تایید شورای امنیت سازمان ملل بر برنامه غنیسازی هستهای ایران بدانم که اصولا در تاریخ ۷۰ ساله شورا بی سابقه بود.
ظریف ادامه داد: در شش قطعنامه قبلی که همگی تحت فصل ۷ منشور، برنامه غنیسازی ایران را به عنوان تهدید قلمداد می شد٬ به اینجا ختم شد که این شورا با تصویب قطعنامهای که در کلیت تحت فصل هفت نیز برنامه هستهای ایران را به رسمیت پذیرفت و تمامی کشورها را تشویق کرد برای توسعه آن به ایران کمک کنند و آینده تجاری ایران را به رسمیت شناخته شد.
رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان با بیان اینکه برنامه غنیسازی ایران بدون یک روز توقف بر اساس طرح مدون در هشت سال نخست برجام با پذیرش برخی محدودیتها انجام شده که نه تنها پایههای علمی و کاربردی لازم برای حرکت به سمت غنیسازی را از بین نمیبرد بلکه با بهرهبرداری از بهترین سانتریفیوژها و دانشمندان غیور ایرانی غنیسازی را ادامه خواهیم داد و نهایتا در طراحی علمی و کارشناسی ۱۵ ساله که به تایید طرفین رسید که این دستاورد برای ۵ نیروگاه هستهای کافی است.
وزیر خارجه کشورمان با اشاره به این نکته که این امتیاز برای برخی کشورها آرزویی دست نیافتنی است٬ تاکید کرد: برخی کشورهای دوست آمریکا حتی نتوانستند به این نقطه برسند که آمریکا برایشان حتی یک نیروگاه بسازد و همانها امروز با غبطه به نتیجه پایمردی ایرانیان مینگرند.
ظریف با اشاره به ستانده دیگر مذاکرات آن را لغو همه تحریمهای مالی در رابطه با برنامه هستهای به طور یکجا در روز اجرایی شدن توافق خواند و تصریح کرد: بقیه تحریمها در فاصلهای چند ساله برداشته میشوند٬ بنابراین برجام کاملا به نفع ایران است.
وی بار دیگر تاکید کرد مذاکره یک بدهبستان است و تا زمانی که دو طرف برای رسیدن به خواستهها انعطاف نداشته باشند٬ مذاکره٬ انجام شدنی نیست٬ اما باید بدانیم انعطاف ما با برنامه و هدفمند بوده همچون کشتیگیری که برای امتیازهای بزرگ امتیازی کوچک میدهد٬ اما نهایتا دستی که برای پیروزی بالا میرود دست اوست.
وزیر خارجه کشورمان به مصاحبه رئیسجمهور امریکا اشاره کرد و گفت: فردای روز توافق٬ توماس فریدمن از اوباما پرسید ۶ قدرت در یک طرف و ایران در طرف دیگر بودند. با این حال چرا نتوانستیم از این اهرم استفاده کنیم و زیرساختهای غنیسازی را برای همیشه برچینیم؟ این سوال بزرگی بود که اکنون آمریکا غرب از خود میپرسد. هیچ کس در پایان توافق نمیگوید ایران تسلیم شد و اگر صحبت از تسلیم است، تسلیم قدرت بر خواستههای ایران است.
ظریف ادامه داد: طرح اسلام هراسی٬ ایران هراسی و شیعه هراسی نتانیاهو به یکباره مفتضح شد و نه تنها تمام زیرساخت های غنیسازی و هستهای ما حفظ شد٬ بلکه این مسیر با روندی معقول ادامه یافت، برنامه هستهای ما پیگیری شد و به کشوری دارای فناوری هستهای تبدیل شدیم که از ذیل تحریمهای ظالمانه شورای امنیت خارج میشویم و آنها را فرومیشکنیم.
وی با بیان اینکه توضیحات فنی را آقای صالحی ارائه میکنند و من تنها قسمت تحریمها را توضیح میدهم٬ بیان داشت: تحریمهای اقتصادی، مالی، گازی، بیمه، حملونقل، تجاری و کلیه تحریمهای مربوط به برنامه هستهای توسط آمریکا و اتحادیه اروپا در ابتدای توافق به طور کامل لغو و متوقف میشوند؛ همچنین تحریم تحصیل دانشجویان ایرانی نیز به طور کامل برداشته میشوند.
رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان گفت: برای اولین بار پس از سه دهه تحریمهای ظالمانه و غیرعادلانه ممنوعیت هواپیماهای مسافربری مرتفع شد و امکان بازسازی ناوگان هوایی به دست آمد.
ظریف در ادامه توضیح رفع تحریمها تصریح کرد: محدودیت فروش نفت ایران به طور کلی منتفی شد و صادرات فرش و خشکبار پا خواهد گرفت. همچنین نقل و انتقالات مالی و بیمهای، پیامرسانی، سویفت، فاینانس ،تجارت، وامهای بلاعوض، ترجیحی، الماس، اسکناس، نرمافزار، نفت،وگاز، پتروشیمی، حملونقل و ... از زیر یوغ تحریمها خلاص و صادرات و تامین تجهیزات این حوزهها آزاد خواهد شد.
وی گفت: بانک مرکزی، کشتیرانی، شرکت ملی نفتکش، ایران ایر، بانکها و موسسات کشور و همچنین حدود ۸۰۰ شخصیت حقیقی و حقوقی از زیر تحریمها خارج شدند و دسترسی به انرژی برای کشور تسهیل شد.
ظریف با بیان اینکه برای اولین بار ممنوعیت شرکت های خارجی در ایران لغو شد٬ بیان داشت: آمریکا و اتحادیه اروپا متعهد شدند از اعمال تحریمهای جدید هستهای اجتناب کنند و از اعمال تحریم تحت عنوان جدید بپرهیزند.
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: قطعنامه شورای امنیت که تا دیروز ایران را مستحق تنبیه میدانست٬ امروز کشورهای دنیا را به همکاری با ایران تشویق میکنند؛ همچنین نیروگاه، تولید سوخت هستهای، تحقیق و توسعه هستهای و حوزههای دیگر نه تنها ممنوع نیست٬ بلکه حوزههای همکاری با ایران اعلام شده است.
وی گفت: تعهدهای ۱۹۲۱ مبنی بر فعالیت موشکی همراه با ممانعت و ساز و کار عریض و طویل راستی آزمایی به یک درخواست غیرالزام آور تبدیل شد.
ظریف با بیان اینکه تا چند ماه قبل اکثریت اعضا به دنبال حفظ تحریمهای ۳۵ گانه موشکی و تسلیحاتی در شش قطعنامه بودند٬ اما با مقاومت فرزندان انقلابی شما و حمایت رهبر ما مواضع خود را شفاف و صریح اعلام کردیم که دیروز هم پس از تصویب قطعنامه در شورای امنیت سازمان ملل این مواضع به صورت یک بیانیه منعکس شد.
وزیر امور خارجه کشورمان با طرح این سوال که شاخصه توافق خوب چیست٬ گفت: برای ما این مهم بود که خطوط قرمزی که توسط رهبری ابلاغ شده بود٬ کاملا توسط تیم هستهای رعایت شود و این تیم مفتخر است رعایت حقوق و چارچوب کلی نظام را از ابتدای مذاکرات تا پایان آن در سرلوحه کاری خودش قرار داده است.
سوالهای نمایندگان مجلس از ظریف
در پایان سخنان محمدجواد ظریف رئیس مجلس شورای اسلامی با مطرح کردن این پرسش که نکتهای در برجام و قطعنامه است که زمان خاتمه تحریم ها حداکثر ۱۰ سال است و اگر آژانس زودتر نظر خود را ارائه دهد٬ زمان پایینتر مبنا قرار میگیرد. اما اخیرا نماینده آمریکا مطلبی را مطرح کرده که ما بنا داریم ۵ سال به این ۱۰ سال برای زمان برگشتپذیری اضافه کنیم؛ که این سخنان یک تناقض بزرگ و تخلف است و مجلس به هیچ وجه قبول نمیکند خارج از چارچوب برجام٬ کسانی بخواهند چنین دعوی داشته باشند، توضیح خود را در این رابطه ارائه کنید.
ظریف در پاسخ به سوال رئیس مجلس تصریح کرد: ما به این سخنانی که زده شده٬ به شدت اعتراض کردهایم و حتما نیز این مسئله را پیگیری خواهیم کرد٬ اما نظر قطعنامه در اینباره کاملا صریح است و در قطعنامه به صراحت آمده که در پایان ده سال نظارت شورای امنیت بر موضوع هستهای ایران خاتمه خواهد یافت.
لاریجانی در ادامه با طرح سوال دیگری تاکید کرد که «لغو تحریم ها نباید مشروط به گزارش آژانس باشد و این را رهبر معظم انقلاب نیز فرمودهاند٬ لطفا در این باره توضیح دهید که این نوع گزارش چه نوع گزارش آژانسی است.» که ظریف در پاسخ به این سوال رئیس مجلس گفت: ما یک نوع گزارشی داریم که در آن آژانس باید قضاوت کند٬ مثلا بایدبگوید که فعالیت اعلام نشده در ایران وجود ندارد که رهبر معظم انقلاب به این نوع گزارش اشاره کرده اند و فرمودند که برای این که آژانس بخواهد این کار را بکند٬ زمان زیادی را طول خواهد داد و چنین چیزی به این راحتی ممکن است٬ محقق نشود٬ برای همین منظور نیز ما این شرط را که تا روزهای آخر جزء شرایط حتی نظارت شورای امنیت بود به طور کامل برداشتهایم.
وی ادامه داد: البته اگر آژانس زودتر به این نتیجه برسد٬ مدت محدودیتها کاسته خواهد شد. البته نظارت شورای و محدودیتها کاسته خواهد شد که این نیز صریح ذکر شده است و هیچ شرط دیگری نیز در آن وجود ندارد.
وزیر امور خارجه در همین راستا افزود: آنچه باقی می ماند راستیآزمایی متناظر و متقابل اقداماتی است که در مرحله اول از روز توافق یعنی دو ماه و نیم تا سه ماه آینده که کنگره آمریکا بتواند مراحل قانونی خود را طی کند و سایر کشورها منجمله جمهوری اسلامی ایران مراحل قانونی خودشان را طی کنند و به دبیر کل اعلام کنند که آماده اجرا هستند.
ظریف افزود: از طرف دیگر آژانس هم قبل از اینکه ما اقدامی انجام دهیم٬ اعلام کند که تمامی ضرورتهایی که آژانس برای حل وفصل موضوعهای گذشته داشته٬ از سوی ایران حل شده است. در آن زمان ما شروع میکنیم به اقدام کردن و ما این اقدامات را ما شخصا نظارت میکنیم. یعنی اگر قرار باشد لایحه و چیزی بنویسند٬ با مشورت ما انجام خواهد پذیرفت٬ لذا دقیقا میدانیم تحریمها چگونه برداشته خواهد شد.
وی ادامه داد: این موضوع با موضوعی که مورد نظر حضرت آقا بوده٬ متفاوت است و من شخصا دراین باره به ایشان گزارش دادهام. این مسئله با آن مسئله که قضاوت آژانس در مورد اقدام کیفی بوده است٬ کاملا متفاوت است و احساس می کنم این خط قرمز رهبر معظم انقلاب کاملا رعایت شده است.
لاریجانی در ادامه با بیان این پرسش که اینکه مطرح میشود موضوعات در قطعنامه آمده٬ اما در متن توافقنامه نیامده است و نقض آنها نقض توافقنامه نیست٬ به چه معناست و چرا این مسئله گفته نمیشود که در قطعنامه اخیر آمده است که به محض نقض رکن قطعنامه تحریمهای UN قابل بازگشت خواهد بود.
ظریف در پاسخ به این پرسش با قاطعیت اعلام کرد که این تحریمها برنخواهد گشت و افزود: اصلا قطعنامه جدید هیچ ساز و کار تنبیهی ندارد و تنها ساز و کار بازگشت تحریمهای گذشته طی روند طولانی ۶۰ روزه حل و فصل اختلافات برای موارد برجام است که باید از کمیسیون مشترک شروع شود و درهمینباره کمیته نظارتی سه نفره ای نیز درست شده که در این باره اظهار نظر میکند و در چنین شرایطی ما بعد از ۳۰ روز میتوانیم از تعهدات خود برگردیم. اما آنهایی که می خواهند تحریمهای خود را بازگردانند ۳۰ روز دیگر نیز باید زمان سپری کنند و در شورای امنیت مجبور خواهند شد رای این شورا را وتو کنند و قطعنامه ای که با وتو مانع از تصویب آن شده باشند٬ در دنیا کسی برایش خیلی ارزش قائل نخواهد بود.
وی افزود: این روند٬ روند بسیار مشخصی است که برای ما متناظر به برجام است و هیچ ارتباطی به قطعنامه شورای امنیت ندارد و ما تا روز آخر تلاش کردیم که هرگونه سازوکار رسیدگی، گزارشگیری، پیگیری و مسائل کارشناسی را که در قطعنامههای گذشته وجود داشته است؛ همه را مختومه کردهایم.
همچنین در ادامه لاریجانی سوال دیگری را از قول نمایندگان مطرح کرد به این مضمون که در بند ۱۸ برجام گفته شده است که UN بعد از تایید آژانس در تکالیفی که ایران انجام داده است؛ در بند ۱۵ پیوست ۵ میتواند تحریمها را تعلیق کند؛ توضیح بفرمایید که این لغو است یا تعلیق؟
وزیر امور خارجه در پاسخ به این سوال تصریح کرد: کلمه تعلیق در هیچ جای برجام نیامده است و هر کس تعلیق ترجمه کرده است؛ اشتباه ترجمه کرده و من با قاطعیت اعلام میکنم که کلمه تعلیق در برجام وجود ندارد٬ این مسئله «لغو» شده است و این لغو نیز دیروز انجام شده و تاریخ اجرای لغو زمانی است که آژانس گزارش دهد که ما اقدامات کمّی را انجام دادهایم.
در ادامه رئیس مجلس شورای اسلامی در بیان سوال دو نفر از نمایندگان اشاره داشت که در مورد موشکهای بالستیک؛ این موشکها علیالقاعده باید ظرفیت حمل ۲۵۰ تا ۵۰۰ کیلو مواد منفجره را داشته باشد و برد آن نیز بیش از ۳۰۰ کیلومتر باشد، طراحی این امر وقتی نوشته شود شامل برخی موشکهای ما نیز میتواند بشود یا لااقل این مسئله تفسیرپذیر است٬ لطفا دراین باره توضیح دهید؟
ظریف در پاسخ به این سوال اشاره داشت که همانطور که توضیح دادهام این بحث اولا نقض برجام نیست ثانیا این بند قطعنامه یا درستتر بگویم بند ضمیمه قطعنامه به شکل غیرالزام آور آورده شده و سوم اینکه کلمه طراحی شدن برای قابلیت حمل سلاح هستهای اولین بار است که به قطعنامه شورای امنیت اضافه میشود و در قطعنامههای قبلی همان قابلیت حمل آورده شده بود و ما چون هیچ یک از موشکهای خود را برای قابلیت حمل سلاح هستهای طراحی نمیکنیم؛ لذا از دید ما این موضوع همانطور که از ابتدا ارتباطی به شورای امنیت نداشته؛ هم اکنون نیز به این شورا ارتباطی پیدا نمیکند.
ظریف در پایان با در خواست از نمایندگان برای مطالعه دقیق بند ۹ قطعنامه ۱۹۲۹ و بند ماقبل آخر مقدمه قطعنامه ۱۹۲۹ تصریح کرد: همه آنهایی که به برخی پرسشها در این باره دامن میزنند٬ اگر قطعنامه یادشده را دقیق مطالعه کنند٬ خواهند فهمید چه تغییری در این وضعیت ایجاد شده و تغییر ایجاد شده بسیار بزرگ بوده و با امنیت ملی کشور سر و کار خواهد داشت.
لاریجانی با تشکر از توضیحات کامل ظریف ابراز امیدواری کرد که در مسیر پیشرو نقطه نظرات لازم برای ادامه کار به تیم مذاکره کننده منتقل شود.
وزیر امور خارجه کشورمان ادامه داد: عزت، خودباوری، اقتدار و سربلندی توام با حکمت مردم ایران به همراهی رهبر فرزانه به اثبات جهانیان رسید و در مذاکراتی طولانی و نفسگیر با توکل به خدا و پشتیبانی مردم بر همگان مشخص شد ایران در این مذاکره با جهانیان گفتوگو میکند٬ اما باج نمیدهد ثابت شد ایران در سختترین شرایط تحریم حاضر است ساعتها مقاومت و دو سال مذاکره را ادامه دهد٬ اما در برابر فشار از خطوط قرمز عدول نکند.
وی ادامه داد: به امریکا ثابت شد به قول مقام معظم رهبری تسلیم ایران را مگر به خواب ببیند و فرزندان شما برای ۶ کشور دنیا مشخص کرد که هیچ کس نباید یک ایرانی تهدید کند.
رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان تصریح کرد: غنیسازی و تحقیق و توسعه ما و هیچ یک از تاسیسات هستهای ما تعدیل نخواهد شد و روشن شد برنامه تسلیحاتی ما به هیچ کس ربطی ندارد.
وی ادامه داد: اگر کسی ادعا میکند ایران باید در منطقه پاسخگو باشد٬ این امریکا و غرب هستند که در فلسطین، یمن و سوریه مردم بیگناه را به خاک و خون کشیدند و مهمتر از این شدت عصبانیت رژیم صهیونیستی است که نشان از اقتدار ایران است.
وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه جای تعجب ندارد که شاهد جیغ و داد نخست وزیر رژیم صهیونیستی و توسل او به کنگره برای رای منفی به توافق باشیم. چرا که برای آنها خطر بزرگی به دنبال دارد و به خاطر همین شاهد لابی بزرگی رژیم صهیونیستی هستیم که با تبلیغات چند میلیون دلاری در پی جلوگیری از تصویب قطعنامه برجام در شورای امنیت هستند.
ظریف تصریح کرد: دوستان، آقای رئیس، دوستان متحد آمریکا و مخصوصا رژیم صهیونیستی تا این حد در میان متحدانشان منزوی نبودند٬ و من در این لحظه افتخار دارم بر اساس مصوبه متن کامل برجام را به مجلس تقدیم کنم.
وی با خطاب قرار دادن نمایندگان مجلس تصریح کرد: توافق هستهای را در سطوح مختلف، کلان، خرد، بین المللی منطقهای از زاویهای راهبردی از زاویه تحریمها و حتی از زاویه برنامه درازمدت هستهای می توان ارزیابی کرد اما از هر سطحی که آن را تحلیل کنیم نباید فراموش کردهر توافق یک بده بستان است و هر طرف بخشی از خواستهها را به نفع بخش دیگر صرف نظر میکند تا خواستهها متعادل شود.
ظریف با بیان اینکه سوال بزرگ این است در یک تصویر بزرگ دادهها و ستاندهها با ۱+۵ چه بوده٬ گفت: اهداف ما که بر روی آن پافشاری کردیم و در متن برجام آمده است؛ ستاندههای ما بودند که مهمترین آن حفظ عزت و اقتدار ایرانی، تثبیت برنامه هستهای و غنی سازی آب سنگین و حفظ فردو و رفع همه تحریمها بود که با لغو ۶ قطعنامه تهدیدآمیز شورای امنیت سازمان ملل تحت فصل ۷ به پایان رسید و نه تنها تحریمها لغو شدند بلکه برنامه هستهای ایران که تاکنون ممنوع بود؛ همچنین از تقویت توان دفاعی ایران جلوگیری میشد٬ به صورت وظیفهای بینالمللی درآمد تا با کمک همه ابزارها برنامه هستهای ایران و توان موشکی کشور ارتقا یابد.
وی ادامه داد: بر اساس آموزههای دینی و انسانی ما و همچنین فتوای مقام معظم رهبری جمهوری اسلامی ایران به دنبال سلاح هستهای نبوده و نیست٬ لذا ایجاد اطمینان از این امر٬ امتیاز خاصی نیست٬ بنابراین علاوه بر تثبیت برنامه هستهای ایران٬ سوال دیگر این است که ستانده عملی ما در این مذاکرات چه بوده است؟ باید در پاسخ این سوال٬ آن را مهر تایید شورای امنیت سازمان ملل بر برنامه غنیسازی هستهای ایران بدانم که اصولا در تاریخ ۷۰ ساله شورا بی سابقه بود.
ظریف ادامه داد: در شش قطعنامه قبلی که همگی تحت فصل ۷ منشور، برنامه غنیسازی ایران را به عنوان تهدید قلمداد می شد٬ به اینجا ختم شد که این شورا با تصویب قطعنامهای که در کلیت تحت فصل هفت نیز برنامه هستهای ایران را به رسمیت پذیرفت و تمامی کشورها را تشویق کرد برای توسعه آن به ایران کمک کنند و آینده تجاری ایران را به رسمیت شناخته شد.
رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان با بیان اینکه برنامه غنیسازی ایران بدون یک روز توقف بر اساس طرح مدون در هشت سال نخست برجام با پذیرش برخی محدودیتها انجام شده که نه تنها پایههای علمی و کاربردی لازم برای حرکت به سمت غنیسازی را از بین نمیبرد بلکه با بهرهبرداری از بهترین سانتریفیوژها و دانشمندان غیور ایرانی غنیسازی را ادامه خواهیم داد و نهایتا در طراحی علمی و کارشناسی ۱۵ ساله که به تایید طرفین رسید که این دستاورد برای ۵ نیروگاه هستهای کافی است.
وزیر خارجه کشورمان با اشاره به این نکته که این امتیاز برای برخی کشورها آرزویی دست نیافتنی است٬ تاکید کرد: برخی کشورهای دوست آمریکا حتی نتوانستند به این نقطه برسند که آمریکا برایشان حتی یک نیروگاه بسازد و همانها امروز با غبطه به نتیجه پایمردی ایرانیان مینگرند.
ظریف با اشاره به ستانده دیگر مذاکرات آن را لغو همه تحریمهای مالی در رابطه با برنامه هستهای به طور یکجا در روز اجرایی شدن توافق خواند و تصریح کرد: بقیه تحریمها در فاصلهای چند ساله برداشته میشوند٬ بنابراین برجام کاملا به نفع ایران است.
وی بار دیگر تاکید کرد مذاکره یک بدهبستان است و تا زمانی که دو طرف برای رسیدن به خواستهها انعطاف نداشته باشند٬ مذاکره٬ انجام شدنی نیست٬ اما باید بدانیم انعطاف ما با برنامه و هدفمند بوده همچون کشتیگیری که برای امتیازهای بزرگ امتیازی کوچک میدهد٬ اما نهایتا دستی که برای پیروزی بالا میرود دست اوست.
وزیر خارجه کشورمان به مصاحبه رئیسجمهور امریکا اشاره کرد و گفت: فردای روز توافق٬ توماس فریدمن از اوباما پرسید ۶ قدرت در یک طرف و ایران در طرف دیگر بودند. با این حال چرا نتوانستیم از این اهرم استفاده کنیم و زیرساختهای غنیسازی را برای همیشه برچینیم؟ این سوال بزرگی بود که اکنون آمریکا غرب از خود میپرسد. هیچ کس در پایان توافق نمیگوید ایران تسلیم شد و اگر صحبت از تسلیم است، تسلیم قدرت بر خواستههای ایران است.
ظریف ادامه داد: طرح اسلام هراسی٬ ایران هراسی و شیعه هراسی نتانیاهو به یکباره مفتضح شد و نه تنها تمام زیرساخت های غنیسازی و هستهای ما حفظ شد٬ بلکه این مسیر با روندی معقول ادامه یافت، برنامه هستهای ما پیگیری شد و به کشوری دارای فناوری هستهای تبدیل شدیم که از ذیل تحریمهای ظالمانه شورای امنیت خارج میشویم و آنها را فرومیشکنیم.
وی با بیان اینکه توضیحات فنی را آقای صالحی ارائه میکنند و من تنها قسمت تحریمها را توضیح میدهم٬ بیان داشت: تحریمهای اقتصادی، مالی، گازی، بیمه، حملونقل، تجاری و کلیه تحریمهای مربوط به برنامه هستهای توسط آمریکا و اتحادیه اروپا در ابتدای توافق به طور کامل لغو و متوقف میشوند؛ همچنین تحریم تحصیل دانشجویان ایرانی نیز به طور کامل برداشته میشوند.
رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان گفت: برای اولین بار پس از سه دهه تحریمهای ظالمانه و غیرعادلانه ممنوعیت هواپیماهای مسافربری مرتفع شد و امکان بازسازی ناوگان هوایی به دست آمد.
ظریف در ادامه توضیح رفع تحریمها تصریح کرد: محدودیت فروش نفت ایران به طور کلی منتفی شد و صادرات فرش و خشکبار پا خواهد گرفت. همچنین نقل و انتقالات مالی و بیمهای، پیامرسانی، سویفت، فاینانس ،تجارت، وامهای بلاعوض، ترجیحی، الماس، اسکناس، نرمافزار، نفت،وگاز، پتروشیمی، حملونقل و ... از زیر یوغ تحریمها خلاص و صادرات و تامین تجهیزات این حوزهها آزاد خواهد شد.
وی گفت: بانک مرکزی، کشتیرانی، شرکت ملی نفتکش، ایران ایر، بانکها و موسسات کشور و همچنین حدود ۸۰۰ شخصیت حقیقی و حقوقی از زیر تحریمها خارج شدند و دسترسی به انرژی برای کشور تسهیل شد.
ظریف با بیان اینکه برای اولین بار ممنوعیت شرکت های خارجی در ایران لغو شد٬ بیان داشت: آمریکا و اتحادیه اروپا متعهد شدند از اعمال تحریمهای جدید هستهای اجتناب کنند و از اعمال تحریم تحت عنوان جدید بپرهیزند.
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: قطعنامه شورای امنیت که تا دیروز ایران را مستحق تنبیه میدانست٬ امروز کشورهای دنیا را به همکاری با ایران تشویق میکنند؛ همچنین نیروگاه، تولید سوخت هستهای، تحقیق و توسعه هستهای و حوزههای دیگر نه تنها ممنوع نیست٬ بلکه حوزههای همکاری با ایران اعلام شده است.
وی گفت: تعهدهای ۱۹۲۱ مبنی بر فعالیت موشکی همراه با ممانعت و ساز و کار عریض و طویل راستی آزمایی به یک درخواست غیرالزام آور تبدیل شد.
ظریف با بیان اینکه تا چند ماه قبل اکثریت اعضا به دنبال حفظ تحریمهای ۳۵ گانه موشکی و تسلیحاتی در شش قطعنامه بودند٬ اما با مقاومت فرزندان انقلابی شما و حمایت رهبر ما مواضع خود را شفاف و صریح اعلام کردیم که دیروز هم پس از تصویب قطعنامه در شورای امنیت سازمان ملل این مواضع به صورت یک بیانیه منعکس شد.
وزیر امور خارجه کشورمان با طرح این سوال که شاخصه توافق خوب چیست٬ گفت: برای ما این مهم بود که خطوط قرمزی که توسط رهبری ابلاغ شده بود٬ کاملا توسط تیم هستهای رعایت شود و این تیم مفتخر است رعایت حقوق و چارچوب کلی نظام را از ابتدای مذاکرات تا پایان آن در سرلوحه کاری خودش قرار داده است.
سوالهای نمایندگان مجلس از ظریف
در پایان سخنان محمدجواد ظریف رئیس مجلس شورای اسلامی با مطرح کردن این پرسش که نکتهای در برجام و قطعنامه است که زمان خاتمه تحریم ها حداکثر ۱۰ سال است و اگر آژانس زودتر نظر خود را ارائه دهد٬ زمان پایینتر مبنا قرار میگیرد. اما اخیرا نماینده آمریکا مطلبی را مطرح کرده که ما بنا داریم ۵ سال به این ۱۰ سال برای زمان برگشتپذیری اضافه کنیم؛ که این سخنان یک تناقض بزرگ و تخلف است و مجلس به هیچ وجه قبول نمیکند خارج از چارچوب برجام٬ کسانی بخواهند چنین دعوی داشته باشند، توضیح خود را در این رابطه ارائه کنید.
ظریف در پاسخ به سوال رئیس مجلس تصریح کرد: ما به این سخنانی که زده شده٬ به شدت اعتراض کردهایم و حتما نیز این مسئله را پیگیری خواهیم کرد٬ اما نظر قطعنامه در اینباره کاملا صریح است و در قطعنامه به صراحت آمده که در پایان ده سال نظارت شورای امنیت بر موضوع هستهای ایران خاتمه خواهد یافت.
لاریجانی در ادامه با طرح سوال دیگری تاکید کرد که «لغو تحریم ها نباید مشروط به گزارش آژانس باشد و این را رهبر معظم انقلاب نیز فرمودهاند٬ لطفا در این باره توضیح دهید که این نوع گزارش چه نوع گزارش آژانسی است.» که ظریف در پاسخ به این سوال رئیس مجلس گفت: ما یک نوع گزارشی داریم که در آن آژانس باید قضاوت کند٬ مثلا بایدبگوید که فعالیت اعلام نشده در ایران وجود ندارد که رهبر معظم انقلاب به این نوع گزارش اشاره کرده اند و فرمودند که برای این که آژانس بخواهد این کار را بکند٬ زمان زیادی را طول خواهد داد و چنین چیزی به این راحتی ممکن است٬ محقق نشود٬ برای همین منظور نیز ما این شرط را که تا روزهای آخر جزء شرایط حتی نظارت شورای امنیت بود به طور کامل برداشتهایم.
وی ادامه داد: البته اگر آژانس زودتر به این نتیجه برسد٬ مدت محدودیتها کاسته خواهد شد. البته نظارت شورای و محدودیتها کاسته خواهد شد که این نیز صریح ذکر شده است و هیچ شرط دیگری نیز در آن وجود ندارد.
وزیر امور خارجه در همین راستا افزود: آنچه باقی می ماند راستیآزمایی متناظر و متقابل اقداماتی است که در مرحله اول از روز توافق یعنی دو ماه و نیم تا سه ماه آینده که کنگره آمریکا بتواند مراحل قانونی خود را طی کند و سایر کشورها منجمله جمهوری اسلامی ایران مراحل قانونی خودشان را طی کنند و به دبیر کل اعلام کنند که آماده اجرا هستند.
ظریف افزود: از طرف دیگر آژانس هم قبل از اینکه ما اقدامی انجام دهیم٬ اعلام کند که تمامی ضرورتهایی که آژانس برای حل وفصل موضوعهای گذشته داشته٬ از سوی ایران حل شده است. در آن زمان ما شروع میکنیم به اقدام کردن و ما این اقدامات را ما شخصا نظارت میکنیم. یعنی اگر قرار باشد لایحه و چیزی بنویسند٬ با مشورت ما انجام خواهد پذیرفت٬ لذا دقیقا میدانیم تحریمها چگونه برداشته خواهد شد.
وی ادامه داد: این موضوع با موضوعی که مورد نظر حضرت آقا بوده٬ متفاوت است و من شخصا دراین باره به ایشان گزارش دادهام. این مسئله با آن مسئله که قضاوت آژانس در مورد اقدام کیفی بوده است٬ کاملا متفاوت است و احساس می کنم این خط قرمز رهبر معظم انقلاب کاملا رعایت شده است.
لاریجانی در ادامه با بیان این پرسش که اینکه مطرح میشود موضوعات در قطعنامه آمده٬ اما در متن توافقنامه نیامده است و نقض آنها نقض توافقنامه نیست٬ به چه معناست و چرا این مسئله گفته نمیشود که در قطعنامه اخیر آمده است که به محض نقض رکن قطعنامه تحریمهای UN قابل بازگشت خواهد بود.
ظریف در پاسخ به این پرسش با قاطعیت اعلام کرد که این تحریمها برنخواهد گشت و افزود: اصلا قطعنامه جدید هیچ ساز و کار تنبیهی ندارد و تنها ساز و کار بازگشت تحریمهای گذشته طی روند طولانی ۶۰ روزه حل و فصل اختلافات برای موارد برجام است که باید از کمیسیون مشترک شروع شود و درهمینباره کمیته نظارتی سه نفره ای نیز درست شده که در این باره اظهار نظر میکند و در چنین شرایطی ما بعد از ۳۰ روز میتوانیم از تعهدات خود برگردیم. اما آنهایی که می خواهند تحریمهای خود را بازگردانند ۳۰ روز دیگر نیز باید زمان سپری کنند و در شورای امنیت مجبور خواهند شد رای این شورا را وتو کنند و قطعنامه ای که با وتو مانع از تصویب آن شده باشند٬ در دنیا کسی برایش خیلی ارزش قائل نخواهد بود.
وی افزود: این روند٬ روند بسیار مشخصی است که برای ما متناظر به برجام است و هیچ ارتباطی به قطعنامه شورای امنیت ندارد و ما تا روز آخر تلاش کردیم که هرگونه سازوکار رسیدگی، گزارشگیری، پیگیری و مسائل کارشناسی را که در قطعنامههای گذشته وجود داشته است؛ همه را مختومه کردهایم.
همچنین در ادامه لاریجانی سوال دیگری را از قول نمایندگان مطرح کرد به این مضمون که در بند ۱۸ برجام گفته شده است که UN بعد از تایید آژانس در تکالیفی که ایران انجام داده است؛ در بند ۱۵ پیوست ۵ میتواند تحریمها را تعلیق کند؛ توضیح بفرمایید که این لغو است یا تعلیق؟
وزیر امور خارجه در پاسخ به این سوال تصریح کرد: کلمه تعلیق در هیچ جای برجام نیامده است و هر کس تعلیق ترجمه کرده است؛ اشتباه ترجمه کرده و من با قاطعیت اعلام میکنم که کلمه تعلیق در برجام وجود ندارد٬ این مسئله «لغو» شده است و این لغو نیز دیروز انجام شده و تاریخ اجرای لغو زمانی است که آژانس گزارش دهد که ما اقدامات کمّی را انجام دادهایم.
در ادامه رئیس مجلس شورای اسلامی در بیان سوال دو نفر از نمایندگان اشاره داشت که در مورد موشکهای بالستیک؛ این موشکها علیالقاعده باید ظرفیت حمل ۲۵۰ تا ۵۰۰ کیلو مواد منفجره را داشته باشد و برد آن نیز بیش از ۳۰۰ کیلومتر باشد، طراحی این امر وقتی نوشته شود شامل برخی موشکهای ما نیز میتواند بشود یا لااقل این مسئله تفسیرپذیر است٬ لطفا دراین باره توضیح دهید؟
ظریف در پاسخ به این سوال اشاره داشت که همانطور که توضیح دادهام این بحث اولا نقض برجام نیست ثانیا این بند قطعنامه یا درستتر بگویم بند ضمیمه قطعنامه به شکل غیرالزام آور آورده شده و سوم اینکه کلمه طراحی شدن برای قابلیت حمل سلاح هستهای اولین بار است که به قطعنامه شورای امنیت اضافه میشود و در قطعنامههای قبلی همان قابلیت حمل آورده شده بود و ما چون هیچ یک از موشکهای خود را برای قابلیت حمل سلاح هستهای طراحی نمیکنیم؛ لذا از دید ما این موضوع همانطور که از ابتدا ارتباطی به شورای امنیت نداشته؛ هم اکنون نیز به این شورا ارتباطی پیدا نمیکند.
ظریف در پایان با در خواست از نمایندگان برای مطالعه دقیق بند ۹ قطعنامه ۱۹۲۹ و بند ماقبل آخر مقدمه قطعنامه ۱۹۲۹ تصریح کرد: همه آنهایی که به برخی پرسشها در این باره دامن میزنند٬ اگر قطعنامه یادشده را دقیق مطالعه کنند٬ خواهند فهمید چه تغییری در این وضعیت ایجاد شده و تغییر ایجاد شده بسیار بزرگ بوده و با امنیت ملی کشور سر و کار خواهد داشت.
لاریجانی با تشکر از توضیحات کامل ظریف ابراز امیدواری کرد که در مسیر پیشرو نقطه نظرات لازم برای ادامه کار به تیم مذاکره کننده منتقل شود.
