سال آینده چقدر نفت تولید می کنیم؟
ساعت24- وقتی قیمت نفت رو به کاهش می گذارد، اولین کشورهایی که اظهار نگرانی می کنند،کشورهای نفت خیز و البته اعضای اوپک هستند که تمام درآمدشان از نفت تامین می شود.
نفت از اواخر مرداد ماه امسال با بودجه دولت سرناسازگاری گذاشته؛وقتی بخش بزرگی از درآمدهای دولت از درآمد نفت تامین می شود و تلاش دولت برای مالیات ستانی گاه به بن بست می رسد،این نفت است که همیشه در لحظات حساس به داد دولت می رسد.اما نفتی که روزهای طلایی قیمت ۱۲۰ دلار و بیشتر را سپری می کرد و دولت گذشته را سرمست از قدرت پول نفت کرده بود،برای دولت یازدهم به قول معروق"آمد" نداشته و آنقدر در این دو سال بالا و پایین رفته که تقریبا امیدی به افزایش دوباره اش نیست.
براساس آماری که بانک مرکزی از ۴ ماهه اول امسال منتشر کرده،متوسط قیمت نفت در مدت یاد شده ۵۸ دلار بوده است.عددی که در بودجه ۹۴ معادل ۵۳ دلار برای هر بشکه نفت در نظر گرفته شده که حالا فقط به ازای هر بشکه از ابتدای امسال ۵ دلار پس انداز شده است.
از سویی وزارت نفت با توجه به ظرفیت داخلی برای تولید و صادرات نفت پیش بینی کرده که تا پایان سال جاری ۲ میلیون و ۹۴۴ هزار بشکه نفت صادر کند که البته امیدوار هستند که در سال ۹۵ و پس از برداشته شدن تحریم ها توان صادرات نفت خام ایران به ۳ میلیون ۶۹۴ بشکه در روز برسد.عددی که شاید بتواند بخشی از مشکلات مالی کشور را حل کند.
اما آیا می توان با این اعداد سال آینده که اولین سال از برنامه ششم توسعه است و تکلیف دولت تحقق رشد ۸ درصدی است،مهیا کند؟
آمارهای جهانی چه می گوید
واقعیت این است که همه پيشبيني های موسسات معتبر بین المللی حاکی است که رشد تقاضاي جهاني نفتخام بين سالهاي ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ به طور متوسط ۲/۱ درصد در سال خواهد بود و در اين صورت تقاضاي جهاني در اين دوره با ۶/۶ ميليون بشكه در روز افزايش از ۴/۹۲ به ۱/۹۹ ميليون بشكه در روز خواهد رسيد.
براساس پیش بینی آژانس بین المللی انرژی تقاضاي مجموع كشورهاي OECD با ۵۰۰ هزار بشكه در روز كاهش از ۶/۴۵ ميليون بشكه در روز به ۱/۴۵ ميليون بشكه در روز خواهد رسيد. اما در مناطق مختلف OECD تقاضاي آمريكا افزایش و تقاضاي اروپا و آسيا-پاسفيك کاهش خواهد یافت. تقاضای مناطق غیر OECD با ۲/۷ ميليون بشكه در روز افزايش از ۸۴/۴۶ ميليون بشكه در روز در ۲۰۱۴ به ۵۴ ميليون بشكه در روز در سال ۲۰۲۰ خواهد رسيد که بيشتر آن مربوط به آسيا و خصوصا چين خواهد بود.
وقتی قیمت نفت رو به کاهش می گذارد، اولین کشورهایی که اظهار نگرانی می کنند،کشورهای نفت خیز و البته اعضای اوپک هستند که تمام درآمدشان از نفت تامین می شود.هرچند در سالهای اخیر سایر کشورها نیز در استخراج نفت به تکاپو افتاده اند و همین عامل سبب شده تا نوسان قیمت نفت آنها را نگران نکند.
از سویی آژانس بین المللی انرژی پیش بینی کرده که توليد نفت شيل آمريكا در سال ۲۰۱۴ به ۶/۳ میلیون بشکه در روز رسيد و برآورد ميشود تا ۲۰۲۰ به ۲/۵ ميليون بشكه در روز برسد. اگرچه پايين آمدن قیمت نفت در یک سال اخیر عرضه نفت شيل آمريكا را در معرض ريسك قرار داده اما كاهش هزينههاي توليد و افزايش كارائي تا حدي توانسته اين ريسك را كاهش دهد ولی بنظر میرسد که تولید این نوع نفت به امریکا محدود خواهد ماند.
اگرچه پيش بيني ها و سناريوهاي نهادهاي معتبر جهان تائيد ميكنندکه نفت با همه چالشها و فرصتهايش در سرنوشت كشورهاي صاحب ذخائر آن نقشآفرين خواهد بود،اما آنچه اهمیت دارد،رهایی اقتصاد از وابستگی به نفت است.چه آنکه وابستگي ایالاتمتحده به نفتخام خاورميانه کاهش و وابستگی رقبای اقتصادی آن به نفت این منطقه افزايش خواهد يافت و اين ميتواند چالشها را تشديد کند. در نتیجه دولت باید سریعتر برای جایگزین های منابع بودجه ای به نفت در سالهای آینده به خصوص در برنامه ششم چاره اندیشی کند.
وقتی قیمت نفت آنچنان نوسان دارد که اقتصاد دولتی بزرگی مثل ایران نگران سنت به سنت کاهش یا افزایش قیمت نفت می شود،تردیدی نیست که تحقق رشد ۸ درصدی هم به نوسان نفت متکی شود.در خوشبینانه ترین حال،دولت منتظر است که تحریم ها برداشته شود تا امکان دستیابی به بازارهای بین المللی تسهیل یابد.
تدوین کنندگان برنامه ششم توسعه معتقدند که راحت ترین مسیر برای تحقق رشد ۸ درصدی دستیابی به بازارهای جهانی و جذب سرمایه گذاری خارجی است.اما حتی اگر تحریم ها برداشته شود و بستر برای تحقق این دو هدف دولت مهیا شود،تا زمانی که تفکر دولت استفاده از درآمد نفت و وابستگی به دلارهای نفتی است،رشد ۸ درصدی رویایی است که محقق نخواهد شد.
براساس آماری که بانک مرکزی از ۴ ماهه اول امسال منتشر کرده،متوسط قیمت نفت در مدت یاد شده ۵۸ دلار بوده است.عددی که در بودجه ۹۴ معادل ۵۳ دلار برای هر بشکه نفت در نظر گرفته شده که حالا فقط به ازای هر بشکه از ابتدای امسال ۵ دلار پس انداز شده است.
از سویی وزارت نفت با توجه به ظرفیت داخلی برای تولید و صادرات نفت پیش بینی کرده که تا پایان سال جاری ۲ میلیون و ۹۴۴ هزار بشکه نفت صادر کند که البته امیدوار هستند که در سال ۹۵ و پس از برداشته شدن تحریم ها توان صادرات نفت خام ایران به ۳ میلیون ۶۹۴ بشکه در روز برسد.عددی که شاید بتواند بخشی از مشکلات مالی کشور را حل کند.
اما آیا می توان با این اعداد سال آینده که اولین سال از برنامه ششم توسعه است و تکلیف دولت تحقق رشد ۸ درصدی است،مهیا کند؟
آمارهای جهانی چه می گوید
واقعیت این است که همه پيشبيني های موسسات معتبر بین المللی حاکی است که رشد تقاضاي جهاني نفتخام بين سالهاي ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ به طور متوسط ۲/۱ درصد در سال خواهد بود و در اين صورت تقاضاي جهاني در اين دوره با ۶/۶ ميليون بشكه در روز افزايش از ۴/۹۲ به ۱/۹۹ ميليون بشكه در روز خواهد رسيد.
براساس پیش بینی آژانس بین المللی انرژی تقاضاي مجموع كشورهاي OECD با ۵۰۰ هزار بشكه در روز كاهش از ۶/۴۵ ميليون بشكه در روز به ۱/۴۵ ميليون بشكه در روز خواهد رسيد. اما در مناطق مختلف OECD تقاضاي آمريكا افزایش و تقاضاي اروپا و آسيا-پاسفيك کاهش خواهد یافت. تقاضای مناطق غیر OECD با ۲/۷ ميليون بشكه در روز افزايش از ۸۴/۴۶ ميليون بشكه در روز در ۲۰۱۴ به ۵۴ ميليون بشكه در روز در سال ۲۰۲۰ خواهد رسيد که بيشتر آن مربوط به آسيا و خصوصا چين خواهد بود.
وقتی قیمت نفت رو به کاهش می گذارد، اولین کشورهایی که اظهار نگرانی می کنند،کشورهای نفت خیز و البته اعضای اوپک هستند که تمام درآمدشان از نفت تامین می شود.هرچند در سالهای اخیر سایر کشورها نیز در استخراج نفت به تکاپو افتاده اند و همین عامل سبب شده تا نوسان قیمت نفت آنها را نگران نکند.
از سویی آژانس بین المللی انرژی پیش بینی کرده که توليد نفت شيل آمريكا در سال ۲۰۱۴ به ۶/۳ میلیون بشکه در روز رسيد و برآورد ميشود تا ۲۰۲۰ به ۲/۵ ميليون بشكه در روز برسد. اگرچه پايين آمدن قیمت نفت در یک سال اخیر عرضه نفت شيل آمريكا را در معرض ريسك قرار داده اما كاهش هزينههاي توليد و افزايش كارائي تا حدي توانسته اين ريسك را كاهش دهد ولی بنظر میرسد که تولید این نوع نفت به امریکا محدود خواهد ماند.
اگرچه پيش بيني ها و سناريوهاي نهادهاي معتبر جهان تائيد ميكنندکه نفت با همه چالشها و فرصتهايش در سرنوشت كشورهاي صاحب ذخائر آن نقشآفرين خواهد بود،اما آنچه اهمیت دارد،رهایی اقتصاد از وابستگی به نفت است.چه آنکه وابستگي ایالاتمتحده به نفتخام خاورميانه کاهش و وابستگی رقبای اقتصادی آن به نفت این منطقه افزايش خواهد يافت و اين ميتواند چالشها را تشديد کند. در نتیجه دولت باید سریعتر برای جایگزین های منابع بودجه ای به نفت در سالهای آینده به خصوص در برنامه ششم چاره اندیشی کند.
وقتی قیمت نفت آنچنان نوسان دارد که اقتصاد دولتی بزرگی مثل ایران نگران سنت به سنت کاهش یا افزایش قیمت نفت می شود،تردیدی نیست که تحقق رشد ۸ درصدی هم به نوسان نفت متکی شود.در خوشبینانه ترین حال،دولت منتظر است که تحریم ها برداشته شود تا امکان دستیابی به بازارهای بین المللی تسهیل یابد.
تدوین کنندگان برنامه ششم توسعه معتقدند که راحت ترین مسیر برای تحقق رشد ۸ درصدی دستیابی به بازارهای جهانی و جذب سرمایه گذاری خارجی است.اما حتی اگر تحریم ها برداشته شود و بستر برای تحقق این دو هدف دولت مهیا شود،تا زمانی که تفکر دولت استفاده از درآمد نفت و وابستگی به دلارهای نفتی است،رشد ۸ درصدی رویایی است که محقق نخواهد شد.
