جام جهانی دیپلماسی در هند
نشست سران گروه 20 که کارشناسان از آن به عنوان جام جهانی دیپلماسی یاد میکنند در حالی این هفته در هند برگزار شد که در بیانیه پایانی آن نوعی نرمش در قبال روسیه مشاهده میشود. در واقع و در شرایطی که از زمان شروع جنگ اوکراین، اختلافات عمدهای میان کشورهای عضو این گروه در محکومیت یا عدم محکومیت روسیه به واسطه حمله به اوکراین وجود داشت و این مساله خود را در نشست قبلی که در اندونزی برگزار شد نشان داد، اما در این نشست به گفته برخی از تحلیلگران به واسطه تلاشهای هند و برخی دیگر از کشورها نظیر برزیل، آفریقای جنوبی و چین از محکومیت روسیه خودداری و تنها بهاین موضوع که کشورها نباید اراضی سایرین را تصرف کنند، بسنده شد؛ امری که با تمجید و استقبال روسیه مواجه شد. حتی شاهد بودیم که در این میان لولا داسیلوا، رییسجمهوری برزیل آشکارا اعلام کرد که بدون هیچ واهمهای هم مهمان و هم میزبان همتای روس خود میشود. او که سال آینده میزبان سران گروه 20 است، همچنین تاکید کرده در صورت حضور ولادمیر پوتین در اجلاس برزیل، به هیچ وجه اجازه نخواهد داد او را دستگیر کنند.
از سوی دیگر در شرایطی کهاین نشست مانند اجلاس قبلی زیر سایه جنگ اوکراین قرار داشت، بحران تغییرات اقلیمی، افزایش بدهی کشورهای جهان، تورم و رکود اقتصادی نیز ازجمله دیگر مسائل مهم و حساس در اجلاس اخیر بود. هر چند در این میان هنوز خروجی مشخصی از نحوه تعاملات بیست اقتصاد بزرگ جهان در خصوص چالشهای بینالمللی منتشر نشده، اما چند نکته دیگر نیز در این نشست از دید کارشناسان برجسته بود. نخست دیدار و استقبال صمیمانه بایدن از بن سلمان بود که مورد توجه ناظران قرار گرفت. یعنی در شرایطی که بنسلمان و بایدن به واسطه بازار جهانی نفت و همچنین برخی دیگر از پروندهها روابط سردی را در طول دو سال گذشته تجربه کردهاند، رییسجمهوری امریکا روز شنبه به گرمیاز محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد عربستان استقبال کرد. از سوی دیگر و برخلاف رویه معمول شاهد بودیم که در این نشست روسای جمهوری روسیه، چین و مکزیک نیز غیبتی معنادار داشتند.
بهرهبرداری هند از اجلاس امسال
در همین رابطه اما برخی از ناظران معتقدند که برنده اصلی اجلاس امسال هند بوده است. در این خصوص خبرگزاری الجزیره در گزارشی آورده از چند ماه قبل مقدمات برگزاری باشکوهاین اجلاس از سوی دولت ناندرا مودی، نخستوزیر هند در دستور کار قرار گرفته بود؛ اجلاسی که پس از 40 سال مهمترین رویداد دیپلماتیک و جهانی برای هند محسوب میشود؛ به همین دلیل بود که مودی تمام تلاش خود را کرد تا از این فرصت به منظور افزایش نفوذ دیپلماتیک کشورش بهرهبرداری کند. به گفته کارشناسان هر چند که هند اکنون از لحاظ اقتصادی و سیاسی کشور مهمی محسوب میشود، اما مقامات آن تلاش کردند تا نقش این کشور را به واسطه اجلاس 20 در فرآیندهای جهانی بیشتر از حد معمول نشان بدهند.
با این حال به گفته برخی از تحلیلگران این مساله میتوان حکم یک شمشیر دولبه را برای هندیها داشته باشد؛ زیرا هر چند که آنها تلاش میکنند تا نفوذشان را در عرصه بین المللی افزایش بدهند، اما با توجه به واگراییهای موجود در میان گروه 20 نظیر جنگ اوکراین، مسائل اقتصاد جهانی و تغییرات آب و هوایی، چنین موضوعی میتواند به یک افق چالش برانگیز برای تبلیغات هندیها تبدیل شود.
از سوی دیگر برخی از کارشناسان معتقدند که غرب به دنبال این است که در مقابل چین، هند را علم کند. این کشور با رشد اقتصادی خیره کننده اکنون در حال تبدیل شدن به پنجمین اقتصاد دنیاست. همچنین هندیها علاوه بر اینکه در عرصه فضایی نیز حرف برای گفتن دارند، به طور همزمان روابطی مستحکم با روسیه و غرب دارند. به همین دلیل است که در خلال این اجلاس اعلام شد جو بایدن، رییسجمهوری امریکا و متحدانش قصد دارند طرحهایی را برای کریدور حمل و نقلی که هند را به خاورمیانه و در نهایت اروپا متصل میکند، در دستور کار داشته باشند.
در این رابطه جان فاینر، معاون مشاور امنیت ملی ریاستجمهوری امریکا گفته که یادداشت تفاهم پیشنهادی برای کریدور حمل و نقل ریلی و کشتیرانی بین کشورهای ایالات متحده امریکا، هند، عربستان، امارات و اتحادیه اروپا و سایر کشورهای عضو گروه ۲۰ در این نشست مطرح میشود. به گزارش یورو نیوز، بایدن و نارندرا مودی، نخستوزیر هند قصد دارند این پروژه را به عنوان بخشی از مشارکت برای سرمایهگذاری در زیرساختهای جهانی اعلام کنند. کریدور ریلی و کشتیرانی امکان تجارت بیشتر از جمله تولیدات انرژی بین کشورها را فراهم میکند. همچنین این کریدور میتواند نوعی مقابله جاهطلبانهتر با ابتکار کمربند و جاده چین باشد که به دنبال اتصال بیشتر جهان به اقتصاد آن کشور بود.
علاوه بر این هندیها تلاش میکنند که مانند چین خود را به صدای کشورهای جنوب جهانی تبدیل کنند. با این حال غیبت رهبرانی مانند شی جین پینگ در این اجلاس به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان این سیگنال را نشان میدهد که همزمان با واگرایی در میان اعضای گروه 20، هندیها در آزمون دیپلماتیک و ژئوپلیتیکی آینده خود مسیر چندان همواری را در پیش نخواهند داشت.
اعتماد
