چگونه یک شهرکهای صنعتی پاک طراحی کنیم؟
شهرک صنعتی محدودهای از صنایع، کارگاهها و کارخانههای صنعتی مختلف است. کنار هم قرار گرفتن این صنایع و استقرار آنها درخارج از محدوده شهرها، باعث میشود فعالیتهایی که به یکدیگر وابستگی دارند، همکاری مطلوبتری را با یکدیگر داشته باشند. همچنین استقرار این صنایع در کنار یکدیگر مسائل و مشکلاتی که این صنایع میتوانند برای شهر ایجاد نمایند را جلوگیری کند. در این مقاله، نوع منحصر به فردی از شهرکهای صنعتی به نام شهرک صنعتی پایدار ( EIP ، Eco-Industrial Parks ) بررسی شده است.
شهرکهای صنعتی پاک
یکی از زمینههای فعالیت UNIDO(سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل)، برای رسیدن به توسعه پایدار، ایجاد شهرکهای صنعتیپاک است. شهرک صنعتی پایدار، شامل مجموعهای از فعالیتهای صنعتی مختلف درکناریکدیگر است که همراه با منافع اقتصادی، به دنبال بهبود عملکرد اجتماعی و حفظ محیط زیست نیز هستند.
این هدف، از طریق یک همزیستی صنعتی به دست میآید. در واقع در این نوع شهرکهای صنعتی پایدار ، شرکتها از طریق تبادل مواد، انرژی، آب و محصولات جانبی، به دنبال ایجاد منافع و مزیتهای اقتصادی برای رسیدن به یک توسعه و پیشرفت پایدار هستند.
گسترش شهرکهای صنعتی پاک با ایجاد موقعیتهای شغلی و اقتصادی و همینطور بهبود شرایط زیست محیطی کمک میکنند تا صنعت وارد جامعه شود. در کنار انبوهی از مزیت های مختلف، شهرکهای صنعتی پاک، باعث بهرهوری بیشتر در استفاده از منابع طبیعی، گسترش فعالیتهای اقتصادی وابسته بهم و در نهایت، بانی توسعه پایدار در شهرها میشوند.
سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل، با همکاری بانک جهانی و شرکت GIZ آلمان، در حال انجام یک برنامه مشترک برای ترویج روشهای ایجاد و استانداردسازی این نوع شهرکهای صنعتی پاک هستند.
مزیتهای ایجاد شهرک صنعتی پاک
شهرکهای صنعتی یکی از مهمترین موتورهای محرک برای صنعتی شدن کشور هستند. و همانطور که بیان شد، قرارگرفتن مجموعهای از کارگاهها و کارخانههای صنعتی گوناگون در کنار هم، باعث ایجاد ارتباطات کاری و مالی بهینه بین این صنایع شده و در نتیجه، افزایش بهرهوری و منافع اقتصادی آنها را به دنبال دارد. اما مسلما همین کنار هم قرار گرفتن صنایع ، امکان بروز اثرات منفی بر محیط زیست را نیز در پی دارد. عموما این اثرات منفی به شکل برداشت بیرویه از منابع طبیعی و همینطور به صورت آلودگی هوا، خاک و یا آب ، بروز پیدا میکنند.
در شهرکهای صنعتی به جز اثرات زیست محیطی نامطلوب، در صورت عدم نظارت مناسب، ممکن است فعالیت شهرک صنعتی بر سلامت و زندگی کارگران شاغل در این صنایع هم اثر منفی داشته باشند.
با توجه به پیامدهای نامطلوبی که به صورت بالقوه در ذات یک شهرک صنعتی وجود دارد و به طور خلاصه به آنها اشاره شد واینکه این خطرات در صورت عدم مدیریت مناسب، امکان ظهور پیدا میکنند، ضرورت وجود شهرک صنعتی پاک احساس میشود.
هدف یک شهرک صنعتی پاک
هدف شهرک صنعتی پاک کاهش مضرات شهرکهای صنعتی متداول، در کنار ایجاد یک توسعه پایدار است.افزایش رشد اقتصادی و گسترش فناوری در کشورهای در حال توسعه، بستر مناسبی برای شهرکهای صنعتی پاک به وجود آورده تا به توسعه پایدار فعالیت های اقتصادی- اجتماعی در سطح ملی و منطقه ای کمک کند. کاهش اثرات نامطلوب شهرکهای صنعتی، حیاتی است خصوصا در کشورهایی که قوانین و روشهای موجود، هنوز به اندازه کافی متناسب با توسعه پایدار نیستند.
مزیت یک شهرک صنعتی پاک تنها منافع مالی آن نیست ؛ بلکه یک انتخاب استراتژیک و مهم برای هر کشوری محسوب میشود. زیرا باعث کم شدن خطرات زیست محیطی و همینطور جلوگیری از تخریب منابع متعلق به یک ملت میشود.
نتیجه مطالعات سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل در زمینه شهرک های صنعتی صورت گرفته، نشان دهنده افزایش مزایای مالی، سیاسی و اجتماعی شهرکهای پاک است.
حفظ محیط زیست، تغییرات آب و هوایی و کاهش منابع طبیعی، همگی نشان دهنده ضرورت ایجاد شهرک صنعتی پاک هستند. همچنین این شهرک ها باعث کم شدن دیاکسیدکربن که موضوع توافق بین المللی پاریس در سال2015 است، نیز میشوند.
طراحی شهرک صنعتی پاک توسط مهندسان مشاور هفت شهر آریا
در این مقاله شما را با مفهوم شهرک صنعتی پاک که یکی از ضرورتهای پذیرفته شده در جوامع صنعتی و برخی کشورهای در حال توسعه است، آشنا کردیم. مهندسان مشاور هفت شهر آریا با کارشناسان مجرب معماری، شهرسازی و اقتصادی،در زمینه طراحی شهرکهای صنعتی فعالیت میکنند. این مهندسان مشاور، سوابق متعددی در این زمینه دارا است. همچنین مهندسان مشاور هفت شهر آریا جزو معدود شرکتهایاست که چهار صلاحیت معماری، شهرسازی، طراحی شهری و مطالعات جغرافیایی و برنامه ریزی فضایی را همزمان دارا میباشند.
علاقهمندان برای کسب اطلاعات بیشتر و آشنایی با فعالیتهای مهندسان مشاور هفت شهر آریا میتوانند به سایت این شرکت به آدرسwww.haftshahraria.comمراجعه نمایند.
