چین زیر ضرب آمریکا و اروپا
تئوری که فاکس نیوز اکنون به دنبال اثبات آن است و نهادهای اطلاعاتی آمریکا هم گفتهاند در پی تحقیق صحت یا سقم آن هستند جدید نیست. در حقیقت این یکی از نخستین تئوریهایی بود که در رسانههای دست راستی آمریکا مطرح شد اما اکنون با انتشار نتایج چند تحقیق و برملا شدن چند سند مکاتباتی وزارت خارجه آمریکا، ابعاد جدیدی به خود گرفته است.این که یافتههای چند روز اخیر در خدمت اثبات این تئوری هستند یا این که کاخسفید و محافظهکاران با استفاده از این یافتههای جدید به دنبال وجاهت بخشیدن به این تئوری هستند، پرسشی است که این روزها بسیاری از روزنامهنگاران تحقیقی در جهان به دنبال پاسخ آنند.
چرا فرضیه سلاح بیولوژیکی بودن کووید۱۹ طرفداری ندارد؟
سه روز پس از انتشار گزارش واشنگتن تایمز، آدام تایلر، گزارشگر روزنامه واشنگتنپست در یادداشتی به رد نظریههایی که ویروس کرونا را به جنگهای بیولوژیکی و آزمایشگاه ووهان مرتبط دانسته بودند پرداخت. این گزارش دکتر ریچارد ایبرایت، بیولوژیست دانشگاه راتگرز نیوجرسی به واشنگتنپست میگوید: "بر اساس نقشه زنتیکی و دیگر مشخصاتی که از ویروس کرونا جدید منتشر شده هیچ متغیر و نشانی از این که آن یک ویروس مهندسی شده باشد وجود ندارد."تیم تروان، متخصص ایمنی بیولوژیکی از دانشگاه مریلند هم به این روزنامه گفته "اکثر کشورهای جهان برنامه تولید سلاحهای بیولوژیکی خود را متوقف کردهاند چرا که ثمری در آنها نیافتند... و این که اکثر بیماریهای هولناک جدید اغلب سرمنشاء در طبیعت دارند."دکتر ایبرایت همچنین به واشنگتنپست گفته: "انستیتو ویروسشناسی ووهان یکی از موسسات معتبر در سطح جهانی است که تحقیقاتی در همین سطح را در زمینه ایمنشناسی و ویروسشناسی انجام میدهد."این متخصص ویروسشناسی دانشگاه نیوجرسی تایید کرده که در انستیتو ویروس شناسی ووهان بروی خفاشها با هدف مطالعه خانواده ویروسهای کرونا تحقیق میشود.با این حال، واشنگتنپست نوشته موسسه ویروسشناسی ووهان یکی از مراکز علمی نسبتا شفاف و قابل دسترس در چین است و با انستیتو ملی تحقیقات گالوستون در دانشگاه پزشکی تگزاس مرتبط است و مهندسان فرانسوی هم در ساخت آن مشارکت داشتهاند.
مکاتبات سال ۲۰۱۸ وزارت خارجه
احتمالا مهمترین گزارشی که دوباره توجهها را به تئوری آزمایشگاه ووهان جلب کرد مربوط به جاش روگین، ستوننویس واشنگتن پست است که روز سهشنبه (۱۴ آوریل) از وجود دو مکاتبه دیپلماتیک میان سفارت آمریکا در چین و وزارت خارجه این کشور در واشنگتن به سال ۲۰۱۸ خبر داده است."دو سال پیش از آن که ویروس کرونا دنیا را زیر و رو کند مقامهای سفارت آمریکا از آزمایشگاه تحقیقاتی ووهان چندین بار دیدن کردند و نتیجه آن دو گزارش رسمی به واشنگتن بود که در آنها نسبت به فقدان ایمنی کافی در این آزمایشگاه هشدار داده شده بود؛ آزمایشگاهی که مطالعات پرخطری را روی ویروسهای خانواده کرونا که از خفاشها سرچشمه میگیرد، انجام میدهد. این گزارشها (در حالی که هنوز شواهد و مدارک کافی برای اثباتشان موجود نیست) موجب شکلگیری بحثهایی در داخل دولت آمریکا شده مبنی بر این که آیا میتوان آزمایشگاه ووهان را سرچشمه شیوع ویروس کرونا ۲۰۱۹ دانست."جاش روگین در این گزارش خبر داده که در ژانویه سال ۲۰۱۸ سفارت آمریکا در پکن تصمیم میگیرد در اقدامی نامعمول، هیات علمی-دیپلماتیک خود را به آزمایشگاه ووهان بفرستد. انستیتو ویروسشناسی ووهان در سال ۲۰۱۵ به عنوان نخستین آزمایشگاه چینی معرفی شد که موفق به کسب بالاترین استاندارهای جهانی مربوط به ایمنی تحقیقات بیولوژیکی دست پیدا کند - یعنی سطح ۴ که بالاترین درجه ایمنی بیولوژیکی برای یک آزمایشگاه است.بنا بر گزارش واشنگتن پست، آخرین این بازدیدها به ۲۷ مارس ۲۰۱۸ باز میگردد که هیات آمریکایی را جمیسون فوس، کنسول آمریکا در ووهان و ریک سوئیتزر، مشاور سفارت پکن بر عهده داشتند... این بازدیدها به دو یادداشت هشدارآمیز از سوی سفارت آمریکا در پکن منجر شد که تلاش داشت توجه واشنگتن را به نقایص پروتکلهای ایمنی بیولوژیکی در آزمایشگاه ووهان جلب کند و از وزارت خارجه بخواهد که برای کمک به چین جهت برطرف کردن این کاستیها مساعدت کند
روایت پکن در آمریکا خریداری ندارد؟
دیوید ایگناشس، گزارشگر پرسابقه واشنگتنپست دو هفته پیش (دوم آوریل) در گزارشی از تردیدها پیرامون روایت دولت چین درباره نقطه آغاز شیوع ویروس جدید کرونا نوشت و آن را "متزلزل" خواند."داستان نحوه پیدایش ویروس جدید کرونا در ووهان چین، موجب شکلگیری نبرد تبلیغاتی شدیدی میان آمریکا و چین شده است. هر دو طرف تندترین اتهامات را به هم نسبت دادهاند؛ اتهاماتی که از زمان ادعای نادرست روسیه در سال ۱۹۸۵ درباره ساخت ویروس اچآیوی/ ایدز توسط سازمان سیا، سابقه نداشته است."آقای ایگناشس در ادامه به اتهامهایی که پکن و واشنگتن علیه هم روا داشتهاند اشاره کرده از جمله ادعای سخنگوی وزارتخارجه چین که گفته بود ممکن است سربازان آمریکایی که برای حضور در مسابقات ورزشی ارتشهای جهان به ووهان رفته بودند عامل ورود ویروس جدید کرونا به این شهر باشند. ادعایی که نادرست است.
واشنگتنپست در ادامه این گزارش نوشته: "باید تصریح کرد که مقامهای اطلاعاتی آمریکا معتقدند که هیچ مدرکی دال بر این که ویروس جدید کرونا در یک آزمایشگاه و با هدف ساخت سلاحی بیولوژیکی ساخته شده باشد وجود ندارد. مطالعات محکمی این فرضیه را رد کرده و تئوری انتقال از خفاش به انسان را معتبر دانستهاند... با این حال، این که همهگیری چه طور آغاز شده هنوز سوال مهمی است. پاسخ به این معما میتواند کلید حل بحران باشد. آنچه اکنون بیشتر نمایان شده این است که روایت اولیه دولت چین که بازار فروش حیوانات وحشی ووهان را محل آغاز این همهگیری میداند، تئوری متزلزلی است."
در ادامه گزارش دو هفته پیش واشنگتنپست، دیوید ایگناسش دلایل "متزلزل بودن روایت دولت چین از نقطه صفر و شروع" این همهگیری چنین تشریح کرده: "دانشمندان کووید۱۹ را مرتبط با خانواده ویروسهای کرونا که در خفاشها دیده شده دانستهاند؛ آن هم از طریق نقشه ژنتیکی ویروس جدید. اما موضوع اینجاست که در بازار محلی فروش حیوانات وحشی ووهان اصلا خفاش خرید و فروش نمیشود. البته ممکن است حیوانی که در ارتباط مستقیم با خفاشها بوده آنجا یافت شود (مثل پنگولین). گزارش منتشر شده در مجله (علمی) لنست در ماه ژانویه هم میگوید نخستین بیمار کووید۱۹ (که روز اول دسامبر در ووهان بستری شده بود) هرگز ارتباطی با این بازار محلی نداشته است .گزارشهایی از این دست به تئوری آغاز سرایت ویروس جدید کرونا در پی یک "غفلت یا حادثه آزمایشگاهی" قوت میدهند. در گزارش واشنگتنپست به شگفتی دانشمندان از این واقعیت اشاره شده که مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای چین در ۳۰۰ صد متری بازار فروش حیوانات وحشی ووهان واقع شده است
محققان این مرکز و همچنین انستیتو ویروسشناسی ووهان که کمی آن طرفتر قرار دارد طی چند ماه گذشته مقالاتی منتشر کردهاند که در آنها از جمعآوری خفاشهای گوناگون از نقاط مختلف چین و تحقیق بروی آنها خبر دادهاند. دیوید ایگناسش این سوال را طرح کرده که "آیا امکان دارد که یکی از نمونههای آزمایشگاهی یا پسمانده یکی از این نمونهها به بیرون نشت کرده باشد و سرمنشاء آغاز کووید۱۹ شده باشد؟"ریچاد ایبرایت، استاد بیوایمنی و میکروبیولوژیست دانشگاه راتگرز در نیوجرسی به واشنگتنپست گفته: "مبتلا شدن نخستین انسان میتوانسته ناشی از یک اتفاق و تصادفی بوده باشد" به این ترتیب که از یک خفاش به یک انسان سرایت کرده باشد یا از طریق یک حیوان واسطه. اما به گفته آقای ایبرایت "این احتمال هم وجود دارد که این حاصل یک سانحه آزمایشگاهی بوده باشد. برای مثال، "یک کارمند یا کارگر آزمایشگاه آلوده شده باشد".این محقق آمریکایی گفته که در نزدیکی آزمایشگاه ویروس شناسی ووهان که از تدابیر فوق ایمنی سطح ۴ بینالمللی برخوردار است، یک آزمایشگاه تحقیقاتی دیگر هم هست که سطح ایمنی آن ۲ است. به این معنی که تدابیر ایمنی و محافظتی آن برای جلوگیری از سانحه بسیار کمتر از آزمایشگاه ویروس شناسی ووهان است.ریچارد ایبرایت برای واشنگتنپست روایت کرده که در ماه دسامبر گذشته ویدیویی از چند کارمند مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای چین دیده که در حال جمع آوری خفاشهای حامل خانواده ویروسهای کرونا بودهاند و تجهیزات و البسه ایمنی نامناسبی به تن داشتهاند."علاوه بر آن من دو مقاله چینی دیدم که از تلاشهای قهرمانانه یکی از محققان مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای ووهان به نام تیان جونهوآ یاد میکرد و نشان میداد او در یک غار مشغول گرفتن خفاشها بوده در حالی که تجهیزات ایمنی خود را جا گذاشته بود و ادرار خفاش از روی سر و صورتش میچکید".
