جادوگری برای تعادل بودجه
پرسشهای بیپاسخ
میرکاظمی در صحبتهای دو روز گذشته خود در جلسه با اعضای کمیسیون برنامه و بودجه اعلام کرد: «کسری بودجه دولت مطلقا واقعیت ندارد و این اولین سالی است که با کمترین مغایرت بین عملکرد و پیشبینی، بودجه را مدیریت میکنیم.» نکته جالب توجه آنکه رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز ادعای میرکاظمی را پذیرفته و هر نوع گزارشی مبنی بر کسری بودجه ۴۰۰ هزار میلیارد تومانی در سال ۱۴۰۱ را تکذیب کرده است. وی در این رابطه مدعی شده که تاکنون ۱۰۰ درصد منابع دولت در بودجه محقق شده و کسری بودجه در سال ۱۴۰۱ نداریم. این اظهارات ما را با چند علامت سوال بزرگ مواجه میکند؛ نخست آنکه دلیل اختلاف بزرگ آماری در زمینه کسری بودجه بین کمیسیون برنامه و بودجه و کمیسیون اقتصادی مجلس چیست؟ پرسش دوم این است که اگر دولت مدعی است کسری بودجه ندارد مبنای اظهارات قبلی رییس سازمان برنامه و بودجه در خصوص کسری ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی بودجه چیست؟
تورم نشانه ناترازی بودجه
عباس آرگون، نایبرییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران نیز در این خصوص به «جهان صنعت» گفت: اینکه دولت کسری بودجه دارد یا نه را باید اعضای دولت پاسخ دهند اما نقدینگی و تورمی که در اقتصاد وجود دارد میتواند بیانگر ناترازی منابع و مصارف بودجه دولت باشد.شاید بهتر باشد که دولت در این زمینه شفافسازی کند و بگوید که از چه محلهایی به درآمدزایی رسیده که اکنون اعلام میکند هیچ کسری درآمدی تا پایان سال نخواهد داشت. بدیهی است شفافسازی در این زمینه میتواند به ابهامات در خصوص کسری هزینههای دولت و شیوه درآمدزاییاش پایان دهد. در غیر این صورت میتوان ریشه همه آشفتگیهای اقتصادی را در همین کسری جستوجو کرد که دولت منکر وجود آن شده است.
کسری بودجه دولت بالاتر از ارقام اعلامی است
علی سعدوندی، اقتصاددان در این خصوص به «جهانصنعت» گفت: نه تنها موضوع کسری بودجه دولت صحت دارد بلکه اعداد این کسری بسیار بزرگتر از آن چیزی است که این روزها مطرح میشود. کما اینکه اگر دولت کسری بودجه نداشت با تورمهای بالای دورقمی در اقتصاد مواجه نمیشدیم. آنچه مسلم است این است که دولت برای پنهان کردن بزرگی اعداد کسری بودجهاش، به روشهای متعدد این کسری را به جیب خانوار و معیشت مردم منتقل میکند.
وی اظهار کرد: کل درآمدهای نفتی دولت را باید به عنوان کسری بودجه در نظر بگیریم چرا که دولت به بهانه درآمد ارزی از بانک مرکزی تقاضا میکند که پایه پولی را بالا ببرد. به عبارتی دولت از بانک مرکزی وام بلاعوض میگیرد تا بتواند هزینههای بودجهای خود را تامین کند. بنابراین نه تنها دولت کسری بودجه دارد بلکه میزان این کسری بسیار بیشتر از رقم ۴۰۰ هزار میلیارد تومانی اعلامی است.
کامران ندری، اقتصاددان در خصوص شائبه کسری بودجه ۴۰۰ هزار میلیارد تومانی دولت و رد آن از سوی دولت به «جهان صنعت» گفت: هرچند مشخص نیست که دولت از چه محلهایی برای تامین هزینههای بودجهای به درآمدزایی رسیده که شائبه کسری ۴۰۰ هزار میلیارد تومانی بودجه را رد میکند، اما آنچه بر همگان روشن است رشد بالای نقدینگی در اقتصاد است. وقتی میگوییم کسری بودجه برای اقتصاد خوب نیست به این دلیل است که دولت در نهایت برای جبران این کسری به سراغ چاپ پول میرود. بنابراین سوال مهمی که مقابل دولت قرار دارد و نیازمند پاسخگویی است این است که چرا رشد نقدینگی در اقتصاد ما تا این اندازه بالاست؟ رشد بالای نقدینگی اگر برای تامین کسری بودجه نیست پس برای چیست؟ وقتی رشد اقتصادی پایین است چرا گردش پول در اقتصاد تا این اندازه بالاست و دلیل خلق این میزان پول در اقتصاد چیست؟اگر دولت واقعا کسری بودجه نداشته باشد علامت سوال ما را در خصوص دلایل رشد بالای نقدینگی در اقتصاد بزرگتر میکند. حجم بالای نقدینگی در اقتصاد اگر نتیجه کسری بودجه دولت نباشد نشاندهنده بههمریختگی در نظام پولی است.
روزنامه جهان صنعت