چرا مردم ایران شاد نیستند؟
نشاط اجتماعی چگونه به دست میآید؟
در نگاه اول به نظر میرسد بهبود شرایط اقتصادی عامل بسیار مهمی در افزاش نشاط اجتماعی است، اما پیمایشهای بین المللی مورد دیگری را نشان میدهد. رحمانی خلیلی جامعهشناس اقتصادی و توسعه، نقطه شروع پیدایش مفهوم نشاط اجتماعی را بحرانهای اجتماعی کشورهای توسعه یافته میداند.
مهدی ملک محمد روانشناس با بیان شرایط متفاوت جامعه ایران، مهمترین عامل نبود نشاط اجتماعی در کشور را "احساس درماندگی" میداند.
به اعتقاد این روانشناس پیشبینی ناپذیر بودن آینده و عدم کنترل مردم بر شرایط استرس زا، بوجود آورنده فضای ناامیدی و افسردگی در کشور است. این روانشناس با توضیح علتهای دور شدن فضای جامعه ایران از نشاط اجتماعی، ایجاد فضای اعتماد در جامعه و صداقت و مسئولیت پذیری حاکمیت در قبال تصمیمات را راهکار مقابله با فضای یاس در جامعه و ایجاد نشاط اجتماعی میداند.
یک استاد دانشگاه گفت: «در جامعه ای که شادی نیست ازدواج به تاخیر می افتد، روحیه طلاق بالا می رود، اقتصاد آسیب می بیند چراکه مردم با روحیه پژمردگی سر کار می روند و میزان بازدهی افراد کاهش پیدا می کند.»
برخی نیز معتقدند این نظرسنجی ها درست نیستند
امیرمحمود حریرچی در گفتوگویی در خصوص ادعای رئیس انجمن مددکاری ایران مبنی بر آنکه بر اساس تحقیق بینالمللی ایران پس از عراق دومین کشور غمگین جهان عنوان شده است، گفت: متاسفانه ایشان به عنوان رئیس انجمن مددکاری ایران اصلا متوجه نیستند که چه میگویند و تحلیلشان از نتایج این تحقیق بین المللی کاملا اشتباه است.
وی تصریح کرد: حتی در آن تحقیق وضعیت حدود 180 کشور مورد بررسی قرار گرفته و ایران حدودا در رده 110 قرار دارد. بنابراین نمیتوانیم مدعی باشیم که ما دومین کشور غمگین دنیا هستیم بلکه در نیمه راه بوده و جزء کشورهای میانی هستیم اما انگار مد شده است که در رسانهها مطرح کنیم آخرین کشور دنیا و غمگین ترین کشور دنیا و ... هستیم.
این جامعه شناس ادامه داد: معتقدم نباید به تحقیقهای اینچنینی اعتبار زیادی دهیم، زیرا این شاخصها در کشور ما بومی سازی نشده و اصلا با وضعیت کشور ما هماهنگ نیستند؛ به طوریکه برای مثال مسائل فرهنگی در تحقیقات اینچنینی اهمیت بسیار زیادی دارد و با وجود تفاوتهای فرهنگی میان ما و جوامع غربی نمیتوان نتایج این تحقیقات را معتبر دانست.
غمگینترین کشورهای دنیا
جمهوری آفریقای مرکزی در صدر کشورهای غمگین دنیا قرار دارد. در این کشور بیش از ۱۰ درصد از کودکان در اولین سال زندگیشان به دلیل نبود امکانات بهداشتی و ناآگاهی والدینشان جان خود را از دست میدهند. آموزش و پرورش ناکارآمد که به ازای هر ۹۱ دانشآموز تنها یک معلم وجود دارد و نبود افقهای روشن در زمینه کار و معیشت از دلایل نامیدی و غمگینی مردمان این کشور است.
زیمباوبه و اتیوپی دو کشور دیگر آفریقایی در جایگاههای بعدی قرار دارند. فساد اقتصادی و سیاسی گسترده، نداشتن حقوق مدنی، کم سوادی، سوءتغذیه و نرخ بالای بیکاری از دلایل قرار گرفتن این کشورها در صدر این فهرست است.
پاکستان کشور آسیایی با دولتی که هر از چند گاه دست به دست می شود، عدم امنیت، نرخ بالای خشونت در جامعه و عدم تحمل خارجیها، آن را در رتبه چهارم فهرست قرار داده است. یمن، سودان، نیجریه، موزامبیک، کنیا، زامبیا، اوگاندا، کامرون و رواندا ازدیگر کشورهای آفریقایی هستند که در رتبههای پنجم تا سیزدهم این فهرست جای گرفتهاند. مردم این کشورها از محدودیت آزادیهای مدنی، نرخ بالای بیکاری، آموزش و پرورش ناکارآمد، عدم دسترسی به آب آشامیدنی سالم، عدم اعتماد شهروندان به سیستم سیاسی، فساد اقتصادی، شیوع بیماریهای میکروبی و پایین بودن نرخ امید به زندگی رنج میبرند و به همین علت از زندگی خود ناخرسندند.
ایران اما در این فهرست در رتبه چهاردهم قرار گرفته است. با وجود آنکه ایران به لحاظ سرانه تولید ناخالص داخلی و امید به زندگی در رتبه بالاتری از سایر کشورهای این فهرست قرار دارد، اما نظام سیاسی، عدم وجود آزادیهای مدنی و حقوق اجتماعی این کشور را در زمره غمگینترین کشورهای جهان قرار داده است.
