تبعیض در توزیع مزایای حمایتی برای آتشنشانهای کشور
20 سال فراموششدگی
ساعت 24-با وجود تاکید قانون برنامه ششم توسعه درباره سخت و زیانآور بودن شغل آتشنشانی، نه تنها این پوشش حمایتی مورد تاکید قانون و تخصیص مزایای متعاقب آن، برای تمام آتشنشانان کشور اجرا نشده بلکه در برخی شهرها و از جمله تهران هم، حمایتهای شغلی برای قشر خدومی که داوطلبانه به جنگ آتش و خطر میروند تا نجاتبخش جان و زندگی شهروندان باشند، به گونهای مخدوش و نامعلوم است که حتی در امکان بهرهمندی آتشنشانان از مزایای دوران بازنشستگی پیش از موعد و مورد تاکید قانون تردیدهایی وجود دارد.
بهمن سال 1397 و در دومین سالگرد فراق 16 شهید آتشنشان که در حادثه دلخراش «پلاسکو» جان عزیز خود را از دست دادند، اعضای شورای عالی حفاظت فنی و از جمله محمد شریعتمداری؛ وزیر تعاون،کار و رفاه اجتماعی و حاتم شاهکرمی؛ معاون وزارت تعاون، در جلسهای برای بررسی سخت و زیانآوری شغل آتشنشانان، بالاخره بعد از تاخیر 20 ساله، به سخت و زیانآور بودن شغل آتشنشانی رای موافق دادند و مقرر شد که از زمان ابلاغ مصوبه این شورا، آتشنشانان هم مانند سایر اقشار تحت پوشش قانون مشاغل سخت و زیانآور، امکان بازنشستگی پس از 20 سال کار و دریافت مزایای معادل شاغلان بازنشسته با سابقه 30 ساله را داشته باشند. مصوبه این شورا البته باید بسیار پیشتر از این و در دهه 80 به تصویب و اجرا میرسید چراکه از سال 80 نمایندگان مجلس، بررسی و موافقت با سخت و زیانآور بودن این شغل را به مسوولان وزارت تعاون واگذار کرده بودند . حالا با گذشت دو سال و با وجود آنکه یکی از اهداف جلسه سال 97 شورای عالی حفاظت فنی، تعیین یک رویه واحد برای ارایه خدمات و توزیع مزایا و حتی نحوه اجرای قانون مشاغل سخت و زیانآور برای تمام استانهای کشور بود، همچنان، این وحدت در بعضی استانها ایجاد نشده و استانداران، در بعضی استانها، بنا به سلیقه خود تعبیر متفاوتی از قانون مشاغل سخت و زیانآور برای آتشنشانان دارند. شاید به همین دلیل بود که تیرماه امسال، سازمان امور اداری و استخدامی، یک مصوبه پیشنهادی به کمیسیون امور اجتماعی دولت فرستاد تا تصمیم نهایی بابت احصای سخت و زیانآور بودن شغل آتشنشانهای وابسته به شهرداریهای کشور و تعیین درجه سختی و زیانآور بودن شغل آنها در هیات دولت اتخاذ شود. در این پیشنهاد، تمام خدمه یک ایستگاه آتشنشانی شامل آتشنشان، آتشنشان(راننده)، معاون شیفت، فرمانده شیفت، رییس ایستگاه، مدیر عملیاتی منطقه، رییس مرکز ستاد فرماندهی و معاون عملیات سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداریهای کشور با استناد به بند (۵) آییننامه اجرایی قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب، جنگ تحمیلی و معلولان عادی و شاغلان مشاغل سخت و زیانآور، موضوع تصویب نامه مورخ ۳۰ مرداد ماه سال ۱۳۶۸ به عنوان مشاغل سخت و زیانآور از نوع درجه 3 قرار گرفتند و حالا این پیشنهاد هم در هیات دولت در انتظار تصویب است .
دیروز هم خبرگزاری ایلنا از چالشها و موانع اشتغال برخی آتشنشانان به خصوص در شهر تهران خبر داد و در گزارش خود به نقل از نادر مرادی؛ رییس شورای اسلامی کار آتشنشانی تهران نوشت:«کارگران واحد عملیات سازمان آتشنشانی در دو گروه طبقهبندی میشوند. عدهای تابع نظام هماهنگ و تحت پوشش بیمه اداره کل رفاه شهرداری هستند. اما مدتی قبل از حادثه پلاسکو، نحوه استخدامی سازمان آتشنشانی تغییر کرد و استخدامشدگان از مزایای سازمان تامین اجتماعی برخوردار شدند. پیگیریهای ما برای برخورداری از سختی کار مثمرثمر واقع شد اما گروهی از همکاران ما همچنان از این امتیاز برخوردار نیستند. آتشنشانانی که تحت پوشش بیمه شهرداری هستند با ۲۵ سال سابقه و ۵ سال سنوات تشویقی بازنشسته میشوند و در واقع، به ازای هر سال، ۳ ماه تشویقی دریافت میکنند. اما گروهی دیگر از همکاران ما، وضعیت متفاوتی دارند و تحت پوشش خدمات سازمان تامین اجتماعی هستند. این افراد با ۲۰ سال سابقه اشتغال و ۱۰ سال سنوات ارفاقی بازنشسته خواهند شد و البته، شهرداری این گروه را در ردیف نیروی انسانی خود به حساب نمیآورد. تبعیض، نتیجه حاصله از بررسی شرایط بازنشستگی این دو گروه است. وقتی که ماهیت شغلی هر دو گروه یکسان است، چرا باید شاهد چنین تفاوتی بین دو گروه باشیم؟ مگر بین عملکرد آنها تفاوت وجود دارد؟»
مرادی با درخواست از شورای شهر و صندوق رفاه شهرداری تهران برای رفع این تبعیض گفت:«سازمان رفاه شهرداری باید قوانین خود را بر اساس قوانین جامع کشور تنظیم کند تا تمامی آتشنشانان با ۲۰ سال سابقه بازنشسته شوند.»
ایلنا در ادامه گزارش خود به نقل از مرادی مینویسد: «شهروندان عوارض خود را به حساب شهرداری واریز میکنند و سازمان موظف است در قبال این عوارض، خدمات ذاتی خود مثل آتشنشانی، فضای سبز و جمعآوری پسماند را به شهروندان ارایه دهد. وقتی یک شهروند برای خدمات شهری عوارض پرداخت میکند، انتظار دارد تمامی خدمات به صورت کامل ارایه شود. آتشنشانی هم از خدمات ذاتی شهرداریهاست و مهمترین مولفه برای آتشنشانان داشتن قوای جسمانی است. یک آتشنشان را در نظر بگیرید که بیش از ۲۰ سال سابقه خدمت دارد. او باید لباس حریق بر تن و کپسول اکسیژن را حمل کند و برای نجات جان یک انسان چند طبقه را پشت سر بگذارد. پس از ۲۰ سال کار سخت و طاقتفرسا، بعید به نظر میرسد که یک آتشنشان توانایی انجام این کار را داشته باشد. پس از ۲۰ سال اشتغال، یک آتشنشان باید بلافاصله بازنشسته شود و در محل کار خود حاضر نشود. این موضوع باید به یک مطالبه عمومی شهروندان تبدیل شود. حادثه خبر نمیکند و امکان وقوع آن هر لحظه وجود دارد. مدیران باید به مطالبه آتشنشانان یعنی بازنشستگی با ۲۰ سال سابقه توجه کنند. تاکید میکنم که قوای جسمانی، حرف اول را در این شغل حساس میزند. من ۵۰ ساله توانایی بالا رفتن از ساختمان چند طبقه و حمل تجهیزات را ندارم. چگونه میتوانم جان یک انسان را نجات دهم؟ با تصمیمات اشتباه و غلط این مهم را خدشهدار نکنیم.»
مهدی داوری؛ مدیرعامل سازمان آتشنشانی در گفتوگو با ایلنا، اعلام کرده که حدود ۸۱ درصد از جمعیت ۵ هزار نفری آتشنشانان کشور، تحت پوشش اداره کل رفاه شهرداریها و ۱۹درصد تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی هستند و در واقع، فقط 900 نفر از جمع 5 هزار نفری آتشنشانان کشور، از مزایای بازنشستگی قانون مشاغل سخت و زیانآور بهرهمند میشوند آن هم در حالی که آتشنشانان تحت پوشش سازمان رفاه شهرداریها هم به اندازه سایر همکارانشان، جان خود را به خطر میاندازند اما ظاهرا آن اشتباه در انتخاب نوع بیمه در زمان استخدام و البته عملکرد سلیقهای مدیران شهرداریهای کشور، باعث میشود آتشنشانان تحت پوشش بیمه شهرداریها، از مزایایی بسیار مخدوشتر بهرهمند شوند که بارزترین مصداقش، سن بازنشستگی است چراکه قوانین شهرداریها، آتشنشان را به شرطی بازنشسته محسوب میکند که سابقه کار 20 ساله یا سن بالای 50 سال داشته باشد علاوه بر آنکه حقوق پرداختی به این گروه از آتشنشانان هم هیچ همخوانی با افزایش سالانه مزد تابع قانون کار نداشته بلکه از قوانین افزایش سالانه حقوق شهرداریها پیروی میکند.
دیروز هم خبرگزاری ایلنا از چالشها و موانع اشتغال برخی آتشنشانان به خصوص در شهر تهران خبر داد و در گزارش خود به نقل از نادر مرادی؛ رییس شورای اسلامی کار آتشنشانی تهران نوشت:«کارگران واحد عملیات سازمان آتشنشانی در دو گروه طبقهبندی میشوند. عدهای تابع نظام هماهنگ و تحت پوشش بیمه اداره کل رفاه شهرداری هستند. اما مدتی قبل از حادثه پلاسکو، نحوه استخدامی سازمان آتشنشانی تغییر کرد و استخدامشدگان از مزایای سازمان تامین اجتماعی برخوردار شدند. پیگیریهای ما برای برخورداری از سختی کار مثمرثمر واقع شد اما گروهی از همکاران ما همچنان از این امتیاز برخوردار نیستند. آتشنشانانی که تحت پوشش بیمه شهرداری هستند با ۲۵ سال سابقه و ۵ سال سنوات تشویقی بازنشسته میشوند و در واقع، به ازای هر سال، ۳ ماه تشویقی دریافت میکنند. اما گروهی دیگر از همکاران ما، وضعیت متفاوتی دارند و تحت پوشش خدمات سازمان تامین اجتماعی هستند. این افراد با ۲۰ سال سابقه اشتغال و ۱۰ سال سنوات ارفاقی بازنشسته خواهند شد و البته، شهرداری این گروه را در ردیف نیروی انسانی خود به حساب نمیآورد. تبعیض، نتیجه حاصله از بررسی شرایط بازنشستگی این دو گروه است. وقتی که ماهیت شغلی هر دو گروه یکسان است، چرا باید شاهد چنین تفاوتی بین دو گروه باشیم؟ مگر بین عملکرد آنها تفاوت وجود دارد؟»
مرادی با درخواست از شورای شهر و صندوق رفاه شهرداری تهران برای رفع این تبعیض گفت:«سازمان رفاه شهرداری باید قوانین خود را بر اساس قوانین جامع کشور تنظیم کند تا تمامی آتشنشانان با ۲۰ سال سابقه بازنشسته شوند.»
ایلنا در ادامه گزارش خود به نقل از مرادی مینویسد: «شهروندان عوارض خود را به حساب شهرداری واریز میکنند و سازمان موظف است در قبال این عوارض، خدمات ذاتی خود مثل آتشنشانی، فضای سبز و جمعآوری پسماند را به شهروندان ارایه دهد. وقتی یک شهروند برای خدمات شهری عوارض پرداخت میکند، انتظار دارد تمامی خدمات به صورت کامل ارایه شود. آتشنشانی هم از خدمات ذاتی شهرداریهاست و مهمترین مولفه برای آتشنشانان داشتن قوای جسمانی است. یک آتشنشان را در نظر بگیرید که بیش از ۲۰ سال سابقه خدمت دارد. او باید لباس حریق بر تن و کپسول اکسیژن را حمل کند و برای نجات جان یک انسان چند طبقه را پشت سر بگذارد. پس از ۲۰ سال کار سخت و طاقتفرسا، بعید به نظر میرسد که یک آتشنشان توانایی انجام این کار را داشته باشد. پس از ۲۰ سال اشتغال، یک آتشنشان باید بلافاصله بازنشسته شود و در محل کار خود حاضر نشود. این موضوع باید به یک مطالبه عمومی شهروندان تبدیل شود. حادثه خبر نمیکند و امکان وقوع آن هر لحظه وجود دارد. مدیران باید به مطالبه آتشنشانان یعنی بازنشستگی با ۲۰ سال سابقه توجه کنند. تاکید میکنم که قوای جسمانی، حرف اول را در این شغل حساس میزند. من ۵۰ ساله توانایی بالا رفتن از ساختمان چند طبقه و حمل تجهیزات را ندارم. چگونه میتوانم جان یک انسان را نجات دهم؟ با تصمیمات اشتباه و غلط این مهم را خدشهدار نکنیم.»
مهدی داوری؛ مدیرعامل سازمان آتشنشانی در گفتوگو با ایلنا، اعلام کرده که حدود ۸۱ درصد از جمعیت ۵ هزار نفری آتشنشانان کشور، تحت پوشش اداره کل رفاه شهرداریها و ۱۹درصد تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی هستند و در واقع، فقط 900 نفر از جمع 5 هزار نفری آتشنشانان کشور، از مزایای بازنشستگی قانون مشاغل سخت و زیانآور بهرهمند میشوند آن هم در حالی که آتشنشانان تحت پوشش سازمان رفاه شهرداریها هم به اندازه سایر همکارانشان، جان خود را به خطر میاندازند اما ظاهرا آن اشتباه در انتخاب نوع بیمه در زمان استخدام و البته عملکرد سلیقهای مدیران شهرداریهای کشور، باعث میشود آتشنشانان تحت پوشش بیمه شهرداریها، از مزایایی بسیار مخدوشتر بهرهمند شوند که بارزترین مصداقش، سن بازنشستگی است چراکه قوانین شهرداریها، آتشنشان را به شرطی بازنشسته محسوب میکند که سابقه کار 20 ساله یا سن بالای 50 سال داشته باشد علاوه بر آنکه حقوق پرداختی به این گروه از آتشنشانان هم هیچ همخوانی با افزایش سالانه مزد تابع قانون کار نداشته بلکه از قوانین افزایش سالانه حقوق شهرداریها پیروی میکند.
