سلامت پستان
آناتومی پستان
مراقبت از پوست سینه و نقش آن در سلامت پستان
کاهش استرس و سلامت پستان
سرطان سینه چیست؟
علائم و نشانههای سرطان سینه
مراحل سرطان پستان
تشخیص سرطان سینه
بیوپسی سینه
سرطان سینه چقدر شایع است؟
روشهای درمان سرطان سینه
مراقبت پس از جراحی ماستکتومی
عمل جراحی
پرتو درمانی
شیمی درمانی (Chemotherapy)
هورمون تراپی
یک نکته مهم در سلامت پستان
خودآزمایی سلامت پستان
مراحل خودآزمایی سلامت پستان
ماموپلاستی (جراحی پلاستیک سینه) و سلامت پستان
یکی از وظایف بانوان در حفظ سلامت بدن، رسیدگی و مراقبت از سلامت پستانها است. اصلاح رژیم غذایی، ورزش و مدیریت استرس روشهایی هستند که به سلامت سینهها کمک میکنند. در ادامه قصد داریم چند استراتژی برای مبارزه با درد، افزایش احساس راحتی و کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان ارائه دهیم. پس با ما همراه باشید.

آناتومی پستان
در ابتدای مبحث سلامت پستان بهتر است با آناتومی Breast آشنا شویم. هر سینه دارای شش تا نه قسمت روی هم قرار گرفته است که لوب نامیده میشوند. در داخل هر لوب تعداد زیادی لوبول کوچک وجود دارد که به دهها جوانه کوچک که میتوانند شیر تولید کنند ختم میشود. لوبها، لوبولها و جوانهها همگی توسط لولههای نازکی به نام مجرا به هم متصل شدهاند. این مجاری به نوک پستان در مرکز منطقهای تیره به نام آرئولا منتهی میشوند. چربی فضاهای اطراف لوبولها و مجاری را پر میکند. ماهیچهای در سینه وجود ندارد اما، ماهیچهها در زیر هر سینه قرار دارند و دندهها را میپوشانند. همچنین هر پستان دارای رگهای خونی و عروقی است که مایع بیرنگی به نام لنف را حمل میکنند.
مراقبت از پوست سینه و نقش آن در سلامت پستان
ما زمان زیادی را به نگرانی درباره آنچه در داخل سینه اتفاق میافتد، اختصاص میدهیم و مراقبت از ظاهر بیرونی پستانها را فراموش میکنیم. پوست سینه نیز مانند سایر قسمتهای بدن خشک میشود و احساس خارش و ناراحتی به وجود میآورد. از آنجا که پوست پستان نازکتر و ظریفتر از مناطق دیگر است، مستعد چین و چروک خواهد بود. برای داشتن پوستی نرم، سینههای خود را هر روز مرطوب کنید. در ضمن زمانی که پوست سینه در معرض آفتاب قرار میگیرد، روی آن کرم ضد آفتاب بمالید تا از تجزیه بیشتر کلاژن و الاستین در برابر اشعههای مضر خورشید جلوگیری به عمل آید.
کاهش استرس و سلامت پستان
دانشمندان در تحقیقی که در سال 2019 روی موشها انجام گرفت دریافتند که استرس مزمن باعث افزایش هورمون اپینفرین میشود. این هورمون میتواند تولید آنزیمی به نام لاکتات دهیدروژناز را در پاسخ به استرس افزایش دهد. در نتیجه مقدار زیاد این آنزیم به وجود می آید و باعث ایجاد سلولهای سرطانی سینه میشود. بدیهی است که جوندگان و انسانها یکسان نیستند، اما محققان معتقدند این اولین قدم برای درک چگونگی تأثیر استرس مزمن بر سلامت پستان است.
سرطان سینه چیست؟
سرطان زمانی شکل میگیرد که تغییراتی به نام جهش در ژنهای تنظیمکننده رشد سلولی رخ میدهند. جهشها به سلولها اجازه میدهند تا به صورت کنترلنشده تقسیم و تکثیر شوند. سرطان پستان سرطانی است که در سلولهای پستان ایجاد میشود. به طور معمول، سرطان در لوبولها یا مجاری سینه به وجود میآید. لوبولها غدد تولیدکننده شیر بوده و مجاری مسیرهایی هستند که شیر را از غدد به نوک سینه میرسانند. سرطان همچنین میتواند در بافت چربی یا بافت همبند فیبری درون سینه نیز ایجاد شود. سلولهای سرطانی کنترل نشده، اغلب به بافتهای سالم سینه حمله میکنند و میتوانند به غدد لنفاوی زیر بازوها نیز انتشار یابند. غدد لنفاوی یک مسیر اولیه هستند که به سلولهای سرطانی کمک میکنند تا به سایر نقاط بدن دسترسی پیدا کنند.
علائم و نشانه های سرطان سینه
در مبحث سلامت پستان یکی از مشکلات مهم بیماری سرطان است. در اینجا قصد داریم با علائم و نشانه های سرطان پستان بیشتر آشنا شویم. در مراحل اولیه، سرطان سینه ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکند. در بسیاری از موارد، تومور بسیار کوچک خواهد بود. به طوری که با لمس احساس نمیشود؛ اما احتمالا در ماموگرافی قابل مشاهده است.
هر نوع سرطان سینه میتواند علائم مختلفی را ایجاد کند. بسیاری از این علائم مشابه هم هستند؛ اما برخی از علامتها نیز میتوانند متفاوت باشند. شایع ترین علائم سرطان سینه عبارتند از:
· وجود توده در سینه و یا ضخیم شدن بافت
· پوست قرمز و حفرهدار در تمامی سینه
· درد
· تورم در برخی قسمتها یا در تمام سینه
· هر نوع ترشح از نوک سینه به جز شیر مادر
· پوسته پوسته شدن نوک پستان
· تغییر ناگهانی و غیر قابل توضیح در شکل یا اندازه سینه
· نوک پستان معکوس
· توده یا تورم در قسمت زیر بغل
اگر هر کدام از این علائم را دارید، لزوماً به این معنی نیست که مبتلا به سرطان سینه شدهاید. به عنوان مثال، درد در سینه یا وجود توده در پستان میتواند ناشی از کیست خوشخیم باشد. برای تشخیص صحیح و اطمینان درباره سلامت پستان میتوانید به کلینیک دکتر فرهاد موسی پور مراجعه کنید.
مراحل سرطان پستان
سرطان پستان را میتوان بر اساس اندازه تومورها و میزان گسترش آنها طبقهبندی کرد. سرطان پستان 5 مرحله اصلی دارد که به شکل مراحل 0 تا 4 دستهبندی میشوند. این مراحل سرطان پستان عبارتند از:
· مرحله 0: این دوره مرحله پیش سرطانی نام دارد. سلولهای سرطانی در این سطح، تنها در مجاری سینه باقی مانده و در بافتهای مجاور پخش نشدهاند.
· مرحله 1: خود این مرحله به دو زیر مجموعه 1A و 1B تقسیم میشود. در مرحله اول تومور اولیه عرضی کمتر از 2 سانتیمتر دارد و گرههای لنفاوی تحت تأثیر قرار نمیگیرند. در مرحله دوم سرطان در غدد لنفاوی مجاور یافت میشود.
· مرحله 2: درسطح A تومور کوچکتر از 2 سانتی متر است و به 1 تا 3 غده لنفاوی مجاور گسترش یافته است. همچنین ممکن است اندازه آن بین 2 تا 5 سانتیمتر باشد و یا به هیچ یک از غدد لنفاوی گسترش پیدا نکند. در سطح B اندازه تومور بین 2 تا 5 سانتی متر بوده و در 1 تا 3 غده لنفاوی زیر بغل گسترش پیدا میکند. شاید هم بزرگتر از 5 سانتیمتر باشد و به هیچ یک از غدد لنفاوی گسترش نیابد.
· مرحله 3: این مرحله دارای سه سطح است و سلامت پستان را به خطر جدی میاندازد. در سطح نخست سرطان به 4 یا 9 غده لنفاوی زیر بغل گسترش یافته و یا غدد لنفاوی داخلی پستان را بزرگ کرده است. همچنین تومور اولیه میتواند به هر اندازه باشد. در سطح دوم تومورها بزرگتر از 5 سانتیمتر هستند و سرطان به 1 تا 3 غده لنفاوی زیر بغل یا هر غدد سینه گسترش یافته است.
· مرحله 4: در این مرحله ممکن است تومورها در هر اندازه وجود داشته باشند. در این مرحله سلولهای سرطانی به غدد لنفاوی دور و نزدیک و اندامهای دیگر گسترش یافتهاند.
تشخیص سرطان سینه
برای تعیین این که آیا علائم ایجادشده در پستان ناشی از سرطان است یا مشکل جزئی را در سلامت پستان نشان میدهد، پزشک علاوه بر معاینه سینه به یک معاینه فیزیکی کامل میپردازد. همچنین ممکن است یک یا چند آزمایش تشخیصی برای کمک به درک علت بروز این علائم به انجام رساند. آزمایشاتی که میتوانند به تشخیص سرطان سینه کمک کنند عبارتند از:
· ماموگرافی: متداولترین روش برای مشاهده زیر سطح سینه، آزمایش تصویربرداری به نام ماموگرافی است. بسیاری از زنان 40 ساله و یا مسنتر، برای بررسی سرطان سینه، سالانه ماموگرافی میکنند. اگر پزشک به سرطان یا اختلالات دیگر مشکوک باشد، ممکن است ماموگرافی را تجویز کند. اگر علائم غیرعادی در این نوع تصویربرداری مشاهده شوند، پزشک آزمایشهای بیشتری را درخواست میکند.

· سونوگرافی: در سونوگرافی سینه، از امواج صوتی برای تصویربرداری از بافتهای عمقی پستان استفاده میکنند. این اقدام درمانی میتواند به پزشک شما در تشخیص توده جامد مانند تومور و کیست خوش خیم کمک کند.
همچنین ممکن است پزشک آزمایشهایی مانند MRI یا بیوپسی سینه را پیشنهاد دهد.
بیوپسی سینه
در طول این آزمایش، پزشک نمونه بافتی را از ناحیه مشکوک خارج میکند تا آزمایش شود. انواع مختلفی از بیوپسی سینه وجود دارد. برای انجام برخی از این آزمایشها، پزشک از سوزن برای گرفتن نمونه استفاده میکند. در روش دیگر، برشی در سینه شما ایجاد میشود و سپس نمونه برداری به انجام میرسد.
سرطان سینه چقدر شایع است؟
سرطان سینه یکی از مشکلات شایع در سلامت پستان به شمار میآید. به گفته مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC)، سرطان سینه دومین سرطان شایع در زنان است. سرطان سینه در مردان نیز وجود دارد و قابل تشخیص خواهد بود.
روشهای درمان سرطان سینه
مرحله سرطان سینه، میزان گسترش بیماری و بزرگ شدن تومور، همگی نقش مهمی در تعیین نوع درمان دارند. جراحی رایجترین درمان سرطان سینه است. بسیاری از افراد درمانهای اضافی مانند شیمی درمانی، پرتودرمانی و هورمونتراپی را انجام می دهند.
عمل جراحی
چندین نوع جراحی برای درمان سرطان سینه وجود دارد که در ادامه معرفی خواهیم کرد:
1. لامپکتومی (Lumpectomy): در این روش تومور و برخی از بافتهای اطراف را برداشته و بقیه سینه را دست نخورده باقی میگذارند.
2. ماستکتومی (Mastectomy): این نوع جراحی شامل برداشتن کل سینه است. در ماستکتومی مضاعف، هر دو سینه با جراحی برداشته میشوند.
3. بیوپسی غدد لنفاوی نگهبان (Sentinel node biopsy): این جراحی شامل برداشتن تعدادی از غدد لنفاوی زیر بغل است. این غدد لنفاوی آزمایش خواهند شد. اگر آنها سرطانی نباشند، احتمالا نیازی به جراحی اضافی برای برداشتن غدد لنفاوی نیست.
4. ماستکتومی پیشگیرانه (Contralateral prophylactic mastectomy): حتی اگر سرطان سینه فقط در یک سینه وجود داشته باشد، برخی از افراد از ماستکتومی پیشگیرانه استفاده میکنند. در این جراحی، سینه سالم را برمیدارند تا خطر ابتلا به سرطان پستان مجدد کاهش یابد.
مراقبت پس از جراحی ماستکتومی
مراقبتهای پس از عمل نقش مهمی در سلامت پستان دارند و شامل کنترل درد، مراقبت از زخم و درن، تغذیه مناسب و کنترل درد هستند که دکتر فرهاد موسی پور به طور کامل در قسمت مراقبتهای پس از جراحی پستان توضیحات لازم را ارائه دادهاند.
پرتو درمانی
در این شیوه درمانی از پرتو با ولتاژ بالا برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میکنند. پیشرفت در درمان سرطان همچنین به پزشکان این امکان را داده است که تابش پرتو را از داخل بدن به انجام رسانند. به این نوع پرتودرمانی براکی تراپی گفته میشود.
شیمی درمانی (Chemotherapy)
شیمی درمانی یک درمان دارویی است که برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میشود. برخی از افراد ممکن است به تنهایی تحت شیمی درمانی قرار بگیرند، اما این نوع درمان اغلب در کنار سایر درمانها، به ویژه جراحی استفاده میشود.
هورمونتراپی
اگر سرطان سینه شما به هورمونها حساس باشد، پزشک ممکن است هورمونتراپی را برای شما آغاز کند. استروژن و پروژسترون، دو هورمون زنانه هستند که میتوانند رشد تومورهای سرطان سینه را تحریک کنند. هورمون درمانی با جلوگیری از تولید این هورمونها در بدن یا با انسداد گیرندههای هورمونی روی سلولهای سرطانی عمل میکند. این عمل میتواند به کند شدن و احتمالاً توقف رشد سرطان کمک کند.
یک نکته مهم در سلامت پستان
در صورتی که بیماری شما سرطان تشخیص داده شده باشد، درمان زودهنگام را پشت گوش نیندازید. اگر سرطان سینه در مراحل اولیه باشد، اغلب قابل درمان است. هر چه مدت طولانیتری اجازه رشد به تمورهای سرطانی داده شود، درمان مشکلتر میشود. اگر قبلاً برنامههای تشخیص سرطان پستان را به انجام رساندهاید، برنامه درمانی خود را دنبال کنید و همچنین با روحیه مثبت به بهبودی امیدوار باشید. شما برای تشخیص به موقع و درمان مناسب میتوانید به کلینیک تخصصی دکتر فرهاد موسی پور مراجعه کنید تا هر چه سریعتر سلامتی خود را به دست بیاورید.
خودآزمایی سلامت پستان
در زمینه سلامت پستان یکی از موارد مهم خودآزمایی پستان از نظر وجود توده، ضخامت و سایر تغییرات است. با معاینه منظم سینهها، میتوانید تغییرات را به موقع شناسایی کرده و به پزشک خود اطلاع دهید. حدود یک هفته پس از پریود، سینههای خود را چک کنید. بررسی سینهها زیر دوش میتواند راهی مناسب برای انجام معاینه شخصی شما باشد.
مراحل خودآزمایی سلامت پستان
1. دستهای خود را مطابق شکل قرار دهید. در حالت نرمال اندازه، شکل و رنگ پستان تغییری ندارد. همچنین ترشح و تورمی نیز مشاهده نمیشود. در صورت مشاهده هر یک از تغییرات زیر، سریعا به پزشک مراجعه کنید.
· گود شدن، جمع شدن یا برآمدگی پوست
· نوک سینهای که تغییر موقعیت داده یا یک نوک پستان معکوس (نوک سینه به جا این که رو به بیرون باشد به داخل جمع شده است)
· قرمزی، درد، بثورات یا تورم

2. حالا، دستان خود را بالا ببرید و به دنبال همان تغییرات باشید.
3. در حالی که روبهروی آینه هستید، به دنبال علائم خروج مایع از یک یا هر دو نوک سینه باشید. (این ترشح میتواند مایع یا خون آبکی، شیری یا زرد رنگ باشد)
4. در مرحله بعد، سینه های خود را در حالت خوابیده لمس کنید، از دست راست خود برای لمس سینه چپ و سپس از دست چپ خود برای لمس سینه راست استفاده کنید. میتوانید از نوک سینه شروع نمایید. لمس را با حرکات دورانی به انجام رسانید. دایرهها را بزرگ و بزرگتر کنید تا به لبه خارجی سینه برسید. مطمئن شوید که تمام بافت را از جلو تا پشت سینه لمس کردید.
5. در نهایت هنگام ایستادن یا نشستن، سینههای خود را لمس کنید. بسیاری از زنان معتقدند که راحتترین حالت برای انجام این خودآزمایی زمانی است که پوست آنها مرطوب و لغزنده است. بنابراین آنها تمایل دارند تا این مرحله را زیر دوش انجام دهند.
اکثر تودههای سینه سرطانی نیستند. به همین علت اگر سرطان سینه در مراحل اولیه تشخیص داده شود با موفقیت درمان میشود.
ماموپلاستی (جراحی پلاستیک سینه) و سلامت پستان
ماموپلاستی نوعی عمل جراحی است که با اهدافی مثل بزرگسازی کوچکسازی، بازسازی و لیفت سینه مورد استفاده قرار میگیرد.
ماموپلاستی افزایشی
بزرگ کردن سینهها برای بهبود ظاهر، افزایش اندازه و ایجاد خط سینه زنان انجام میشود. برخی خانمها تمایل دارند برای از بین بردن عدم تقارن در اندازه سینهها از این عمل استفاده کنند. بزرگ کردن سینه با ایمپلنتهایی انجام میشود که در زیر ماهیچه سینه یا بالای آن قرار میگیرند. برش را میتوان در زیر بغل، آرئول یا چین زیر سینه ایجاد کرد. ایمپلنتهای سینه از پوسته سیلیکونی تشکیل شده است که با محلول آب نمک یا ژل سیلیکون پر میشود. یک زن با نصب ایمپلنتهای آزمایشی اندازه دلخواه خود را تعیین میکند. در حال حاضر، ایمپلنتهای پر از نمک به صورت نامحدود استفاده میشوند.
ماموپلاستی کاهشی
جراحی کوچکسازی سینه، اغلب در زنانی با سینههای بزرگ استفاده میشود که در اثر حجم بالا سینهها دچار اختلالات سلامت پستان و مشکلاتی از قبیل گردن درد، بیحسی کمر یا ضعف و درد ناشی از وزن سینهها شدهاند. در طی این روش، پوست اضافی، چربی و بافت سینه برداشته میشود. این عمل میتواند باعث کاهش توان شیردهی شود.
ماموپلاستی در جهت بازسازی سینه
جراحی بازسازی سینه اغلب در زنانی که تحت عمل جراحی ماستکتومی قرار گرفتهاند، انجام میشود. این جراحی به عنوان یک روش ترمیمی برای سرطان سینه معرفی شده است. در طی این نوع ماموپلاستی، نوک پستان و آرئول بازسازی میشوند. البته اعصاب سینه و عملکرد طبیعی پستان قابل ترمیم نیستند. در این روش یا از ایمپلنت و یا از بافتهای بدن استفاده میکنند. ایمپلنت زیر عضله سینه قرار میگیرد. گاهی میتوان از قسمتی از دیواره تحتانی شکم استفاده کرد. سایر گزینههای بافتی، برای بازسازی اتولوگ (با استفاده از بافت خود فرد) از ماهیچه پشت، پوست، چربی و باسن برداشته میشوند. بازسازی سینه را میتوان در هر زمان پس از انجام ماستکتومی انجام داد. این روش تاثیری در عود سرطان ندارد.
لیفت سینه (Mastopexy)
در برخی از زنان، پوست آنقدر قوی یا مقاوم نیست که بتواند وزن سینه را تحمل کند. به همین دلیل افتادگی سینهها رخ میدهد. در لیفت سینه برای بلند کردن سینهها، پوست اضافی باید برداشته شود.
سخن پایانی
پستانها اندامهایی هستند که علاوهبر جذابیت ظاهری که ایجاد میکنند نقش مهمی در تغذیه کودک دارند. سلامت پستان امری بسیار مهم برای هر زن و دختر محسوب میشود که نیازمند توجه است. با توجه به شیوع سرطان پستان، توصیه میکنیم که هر چند وقت یکبار جهت انجام معاینات به پزشک مراجعه کنید. سپاس که تا پایان این مطلب ما را همراهی کردید.
این مطلب تبلیغاتی است و محتوای آن توسط سفارش دهنده تهیه شده است.