مرگ تدریجی تالاب هورالعظیم

ساعت 24 - مرگ تدریجی تالاب هورالعظیم؛ از حق‌آبه‌ پرداخت نشده تا آتش‌سوزی و استخراج نفتتالاب هورالعظیم بزرگ‌ترین تالاب مرزی کشور که در غرب استان خوزستان و در مرز ایران و عراق واقع شده است، این روزها با مشکلات متعددی برای ادامه بقا دست و ‌پنجه نرم می‌کند؛ از حق‌آبه‌هایی که توسط وزارت نیرو ‌پرداخت نشده تا وقوع آتش‌سوزی و خشک کردن بخش‌هایی از آن به‌منظور استخراج نفت. اکنون حال این اکوسیستم تالابی تشنه و زخمی همچنین جانداران آن خوب نیست.

html>

به گزارش ایسنا عدم ‌پرداخت حق‌آبه تالاب‌ها طی سال‌های گذشته همواره محل مناقشه و کشمکش بین سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت نیرو برای سیراب کردن این اکوسیستم‌های آبی بوده و به یکی از چالش‌های اساسی محیط زیستی تبدیل شده است. تابستان سال جاری همزمان با حاکمیت ‌خشکسالی بر مناطق مختلف کشور، نقش حیاتی حق‌آبه تالاب‌های کشور به‌ویژه هورالعظیم با انتشار تصویرهایی از تلفات آبزیان و گاومیش‌ها در گل و لای به‌جای مانده از بخش‌های خشک شده این تالاب بیش از ‌پیش نمود پیدا کرده است.حال ‌پنج روز است که بخش عراقی این تالاب در آتش می‌سوزد و دود آن به شهر رفیع از توابع هویزه نیز رسیده است و آخرین اخبار حاکی از سوختن ۳۰۰ هکتار از این تالاب در خاک عراق است اما این نخستین باری نیست که طی سال جاری این تالاب چه در بخش عراقی و چه در بخش ایران دچار حریق شده است. خرداد ماه امسال همزمان با آتش‌سوزی بخش عراقی تالاب هورالعظیم در بخش ایرانی این تالاب نیز حریقی رخ داد که مساحت آن بیش از۳۰۰۰ هکتار عنوان شد.

مسعود امیرزاده - عضو کارگروه آب شورای هماهنگی شبکه ملی محیط زیست و منابع طبیعی کشور- با اشاره به اینکه تالاب هورالعظیم یک اکوسیستم در حال فشار و شکننده است، به ایسنا می‌گوید: وضعیت تالاب هورالعظیم نشان می‌دهد که طی‌ دهه‌های گذشته این اکوسیستم را مختل کرده‌ایم؛ از وقوع آتش‌سوزی اراضی این تالاب تا ‌پرداخت نشدن حق‌آبه، همگی این تالاب را تحت فشار زیادی قرار داده این در حالیست که برای حفظ و احیای یک اکوسیستم تالابی باید تلاش شود تالاب به همان شرایط طبیعی و ‌پهنه اصلی خود بازگردد.اظهارات احمدرضا لاهیجان زاده - معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست- در برنامه «درنگ تنهایی» که ۲۵ تیرماه از شبکه اول سیما پخش شد، درباره خشک کردن هورالعظیم در سال ۸۹ آن هم با مجوز یکی از شوراهای بالادستی امنیتی به نفع شرکت نفتی چینی موج جدیدی از انتقادات را برانگیخت. لاهیجان زاده در این برنامه گفته بود: "مطالعات دقیقی را شرکت اینپکس ژاپن انجام داده بود و بر اساس آن تمام تاسیسات باید کارش را در آب انجام می داد اما در دهه ۸۰ فعالیت شرکت‌ها و پروژه‌های نفتی ژاپنی را ممنوع کردند و شرکت‌های چینی وارد عمل شدند. اتفاق ناگوار زمانی رخ داد که در سال ۸۹ مجوز داده شد که شرکت‌های چینی در محیط غیرآبی کار کنند. محیط زیست در آن دخالتی نداشت."

او اضافه کرده بود: "در آن مقطع توانستند مجوزی را از یکی از شوراهای بالادستی امنیتی بگیرند که اجازه این کار را به آن‌ها بدهد البته سازمان حفاظت محیط زیست کاملا مخالف بود. از آن زمان درگیری بین سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت نفت شروع شد و این درگیری به قوه قضاییه کشیده و به حکم قضایی و بازشدن دریچه ها منجر شد. این پیگیری‌های حقوقی در حدود یک سال و نیم به طول انجامید."

شرکت مهندسی و توسعه نفت -که عملیات توسعه میدان نفتی آزادگان شمالی و جنوبی توسط آن انجام می‌گیرد- پس از صحبت‌های لاهیجان زاده اعلام کرد که "نفت هیچ دخل و تصرفی در حوزه آب هورالعظیم ندارد و حقابه تالاب باید از کرخه رهاسازی شود؛ کمااینکه صنعت نفت می‌تواند از حوزه تالابی نیز همانند دریا نفت برداشت کند و بحث خشکاندن هور به‌دلیل اجرای پروژه‌های نفتی موضوعیت ندارد. "همچنین شرکت ملی نفت ایران در گزارشی بدون اشاره به نقش تاسیسات نفتی و آثار مخرب آن بر اکوسیستم‌های تالابی دلایل اصلی تغییر در مساحت تالاب هورالعظیم را مواردی از جمله احداث سد و کانال در کشورهای همسایه، تغییرات ناشی از جنگ تحمیلی، قرار گرفتن استان خوزستان در منطقه بیابانی و تاثیر فرسایش بادی و شن روان بر ۷۰۰ هزار هکتار از اراضی، نداشتن طرح آمایش سرزمین و تغییرکاربری اراضی، افزایش نرخ تبخیر، ورود زه آب‌های شور و پساب‌های بهداشتی به تالاب، عدم توانایی تالاب در بازسازی و خودپالایی و کاهش بارش و رواناب‌های سطحی در منطقه و... عنوان کرده است.امیرزاده در این‌باره می‌گوید: وقتی وضعیت و مشکلات امروز تالاب هورالعظیم را مطرح می‌کنیم نباید فراموش کنیم که این یک موضوع چند عاملی است و مقصر دانستن تنها یک دستگاه یا عامل گام برداشتن در مسیری انحرافی است. تمام عوامل از جمله ‌پرداخت نشدن حق‌آبه، انجام فعالیت‌های عمرانی تا خشک کردن تالاب به‌ منظور استخراج نفت به‌نوعی در وضعیت فعلی هورالعظیم نقش داشته‌اند.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: