پیشرفت تخصص میخواهد نه «شو» و «سیاسیکاری»/این تیم میتواند در المپیک ۲۰۲۸ برود جزو چهار تا!
برای بررسی عملکرد تیم ملی والیبال ایران در لیگ ملتهای ۲۰۲۲ با بهنام محمودی ستاره سالهای گذشته والیبال کشورمان همکلام شدیم. ایشان با تاکید بر عملکرد فوقالعاده بچهها و نتایج خوب تیم ملی روی این نکته دست گذاشت که همچنان میتوان افقهای جدیدتری برای تیم ملی والیبال پیدا کرد. ایشان معتقد است اگر چرخه تغییر که برای بازیکنان و مربیان استفاده میشود برای مدیران و روسای هیاتها و مسوولان کمیتههای فدراسیون هم شکل بگیرد تیم ملی والیبال از این هم بهتر خواهد شد.
تحلیل شما از بازی تیم ملی مقابل لهستان چیست؟
خداقوت و خسته نباشید میگویم به بچههای تیم ملی. عملکرد فوقالعاده خوبی داشتند در هفته دوم و سوم. بچهها هم اعتماد به نفس خوبی پیدا کرده بودند. میلاد عبادیپور فوقالعاده خوب بازی کرد. نقطه عطف این تیم عملکرد مربی ایرانی تیم و کادرسرپرستی بود. همه فوقالعاده ظاهر شدند. آقای اسماعیلنژاد فوقالعاده عالی بازی کرد. او در سطح بهترینهای جهان خودش را مطرح کرد. حواسمان باید به اسماعیلنژاد و بازیکنان خوبمان باشد تا آسیب نبینند تا در مسابقات جهانی و لیگ ملتهای سال بعد بتوانند با همین کیفیت ظاهر شوند.
با اینکه ست چهارم را خیلی خوب بردیم در ست پنجم بچهها غافلگیر شدند و نتیجه را واگذار کردیم. چرا چنین اتفاقی رخ داد؟
من از همان روز اول گفته بودم که این بازیکنان جوان هستند و پرانگیزه. خوشبختانه خیلی زود به حالت استیبل رسیدند. این نشان میدهد بازیکنان به لحاظ بدنی و فنی خوب هستند و به خوبی هم کوچ شدند. انگیزه بالایی هم داشتند. وقتی این نوسانات در یک بازی اتفاق میافتد و بالا، پایین رخ میدهد نشاندهنده این است که بازیکنان در یکسری جاها جوانی میکنند و به خاطر کمتجربگی دچار این وضع میشوند. باخت پنجشنبه شب مقابل لهستان چیزی از ارزشهای تیم ملی کم نمیکند. بازیکنان ما خیلی خوب بازی کردند. لهستان با تمام وجود آمده بود که ایران را ببرد. حتی شما دیدید در جاهایی بازیکنان ما آنقدر خوب ظاهر شدند و حریف را تحت فشار قرار دادند که بازیکنان لهستان بهشدت ضعیف شدند. آنها یک بازیکن آوردند که در دریافت به تیم کمک کند. تلاش کردند خطاهاشان را کمتر کنند و سرویسهای کمتری را از دست بدهند. ما هم از میلاد و اسماعیلنژاد بهره بردیم ولی خب در بعضی جاها شرایط خیلی حساس شد و تجربه بازیکنان لهستان نسبت به ما میچربید.
برخی از هواداران تیم ملی والیبال میپرسند چرا همیشه ما مقابل لهستان با اینکه بهترین تیم جهان هستند خوب بازی میکنیم و در مقابل برخی تیمهای به ظاهر ضعیفتر نه؟
لهستان، ایتالیا، کانادا، روسیه و آلمان والیبال ماشینی دارند. بازی این تیمها بیشتر روی بحث قدرت بنا شده و به همین خاطر ما به دلیل داشتن بازیکنان خلاق که فیزیک خوبی هم دارند با این تیمها راحتتر بازی میکنیم تا تیمهایی مثل فرانسه، ژاپن یا برزیل. این تیمها سرعت بالایی دارند و توپگیر هستند. ما رقابت نزدیکی با این تیمها داریم. به هر حال همه اینها نویدبخش روزهای خوبی برای والیبال است و به نظرم اگر در بحث دریافتها موفقتر ظاهر شویم نتایج خیلی بهتری کسب میکنیم.
به نظر شما آیا سقف والیبال ایران همین جاست یا میتواند باز هم رو به جلو حرکت کند؟
من در حال تهیه یک مقاله هستم پیرامون این بحث که چه راهکارهایی وجود دارد که والیبال ما بهتر شود. چه در بحث استعدادیابی، مدیریت یا در بحثهای دیگر. من حتی با یک پروفسور هم در این رابطه صحبت کردم. راهکارها مشخص است: نیاز است که ما باهم همدل باشیم. لیگ را به خوبی و منظم برگزار کنیم. استعدادیابی را جدی بگیریم و من تصور میکنم اگر این روند ادامه پیدا کند و ما هم بتوانیم کمک کنیم و خون جدیدی در مدیریت والیبال تزریق شود، برویم به سمت موفقیت در المپیک ۲۰۲۴ و بتوانیم جایگاهمان را بین ۸ تیم تثبیت کنیم و در ۲۰۲۸ با یک تلاش جهادی و پشتوانهسازی جزو ۴ تیم برتر المپیک قرار بگیریم. این محقق میشود به این شرط که ما اتحاد بیشتری داشته باشیم و از ظرفیتهای والیبال استفاده بهتری ببریم. ما در مجموعه مدیریت،هیاتها و هم کمیتهها نیاز به افراد متخصصتر داریم. والیبال ما به آن جایگاهی رسیده که بهترین تیم آسیاست و جزو ده تا تیم برتر دنیا. ما یک ماه بعد مسابقات جهانی را داریم و نیاز هست بازیکنانمان آماده شوند و ضعفهاشان را پوشش بدهند و نقاط قوتشان را تقویت کنند تا بازیهای خوبی ارایه بدهند. ما اسپانسر هم داریم در والیبال و همهچیز مهیاست و تنها ما نیاز به یک تفکر و ایده جدید در والیبال داریم. در بحث مدیریت و استعدادیابی و استفاده از افراد در مجموعه والیبال که انشاءالله بتوانیم یک انقلاب خوب هم در والیبال رقم بزنیم. ما باید حتما به سمت استفاده از افراد متخصص برویم.
به نظر میرسد انتقاداتی به مدیریت فعلی والیبال دارید. اینطور نیست؟
نه! نه! من انتقادی ندارم. من میگویم جایگاه والیبال ما خوب است. این برداشت شماست که این حرفها نقادانه است. بحثم این است که اگر ما بخواهیم بهتر شویم چه کار کنیم. شما دیدید بچههای ما زحمت کشیدند و جنگیدند و بازی خوبی ارایه دادند. ولی اگر بخواهیم یک پله بالاتر برویم چه؟ این نیاز به همدلی و برنامهریزی خوب و استفاده از افراد متخصص دارد.
به این نکته اشاره کردید که آسیا برای ایران کوچک شده است. در همین دو بازی پنجشنبه هم دیدیم که ژاپن خیلی بد به فرانسه باخت اما ایران بهترین تیم حال حاضر دنیا را حسابی اذیت کرد و میتوان گفت ما به نوعی آبروی والیبال آسیا را خریدیم.
بحث ژاپن یا برخی تیمها که مطرح میشود و گاهی میبازیم از این منظر باید بررسی شود که ما گاهی نیاز به زمان داریم و بیشتر از آن به همدلی. ما نیاز داریم در بحث فنی هم مدام پیشرفت کنیم. این هم نیاز دارد به بررسی توسط آدمهای فنی و افراد سابقهدار. یعنی افرادی که تجربه والیبالی دارند. اینجا نیاز هست ما از بحث سیاسی بیاییم بیرون. علاوه بر این ژاپن در برخی مقاطع خوب عمل میکند چون تیمی است که توپگیر است و جنگنده. البته همین تیم ژاپن هم یکی، دو بازیکنش را در اختیار نداشت و این تیم هم دارد خوب کار میکند. با این حال من فکر میکنم اگر شرایط خوب باشد و اتفاق خاصی نیفتد ما باید به راحتی ژاپن را ببریم. ما باید امروز در جهان دنبال جایگاه باشیم. ما باید در سالهای آینده با تزریق استعدادهای جدید و مدیریت صحیح تیمهای بزرگ را هم به راحتی ببریم. این نیاز دارد به برنامهریزی درست. کارشناسی میخواهد نه شو و سیاسیکاری. من میگویم وضعیت والیبال خوب است ولی بهتر از این هم میشود. با اتحاد خانواده والیبال و عدم سیاسیکاری در ۲۰۲۴ میرویم جزو هشت تا و در ۲۰۲۸ جزو ۴ تا.
یکی از انتقاداتی که وارد شده این است که نسل جدید والیبال خیلی جدید نیستند یعنی مثلا اسماعیلنژاد که چهره برتر ایران در لیگ ملتها بود الان ۲۶ ساله است و دیگر نمیتوان او را یک استعداد نوظهور به حساب آورد.
این یک نکته کلیدی است. عدم شناخت کافی و بهرهمندی از ظرفیتهای بازیکنان ما شرایط را به این شکل پیش برده. این یک واقعیت است. اسماعیلنژاد آسیب دیده بوده و حالا هم یک پدیده است در سطح جهان. ما میتوانیم امثال اسماعیلنژاد، معروف، موسوی، غفور یا شهرام و میلاد را به تعداد زیاد داشته باشیم. ما باید آنقدر از این بازیکنان تولید کنیم در کشور که وقتی بازیکن آسیب میبیند یا پا به سن میگذارد کاسه چه کنم چه کنم دست نگیریم. این کی محقق میشود؟ وقتی کمیتههای فدراسیون دست آدمهای متخصص باشد. افراد سر جای درستشان باشند. یکی از مسائل این است که ما به کسی باج ندهیم یا نخواهیم خودمان را عزیز کنیم. برای ما کشور و مردم و نتیجه والیبال مهم باشد. خیلی جاها ما باید اجازه بدهیم آدمهای متخصص وارد شوند. رهبر معظم انقلاب هم گفتند که ما باید از جوانان و کارشناسان متخصص استفاده کنیم و این نشاندهنده خطی است که نظام در پیش گرفته است. به اعتقاد من جاهایی که افراد متخصص وارد شدند پیشرفت اتفاق افتاده. ما یکسری افراد داریم از زمان گذشته زحمت کشیدند. همانند والیبالیستها. ما نمیتوانیم، بگوییم بازیکنان سابق تیم ملی یا ماها یا نسل بعد از ما مثل سعید معروف و بقیه کنار بنشینند. این دور از انصاف است. من در مورد چرخه رشد حرف میزنم. در والیبال هم همیشه چرخه رشد رو به بهبودی رفته. حالا شاید یک سال یا دو سال افت کرده ولی بهتر شده. ولی این چرخه باید در بحث مدیریت، هیاتها، استعدادیابی هم انجام شود. ما نیاز به افراد تحصیلکرده و استفاده از تمام ظرفیتها داریم.
در حال حاضر چنین شرایطی وجود ندارد؟
شما ببینید، الان برخی از هیاتها رییس هیات ندارند. در برخی جاها نایبرییس نداریم. در برخی جاهای دیگر افراد متخصص کنار هستند. به همین چیزها انتقاد وارد است. چه اشکالی دارد؟ در همین لیگ ملتها ببینید انتقادات سازنده و نه تخریب در هفتههای اول باعث شد تیم به خودش بیاید و ما لذت ببریم. هدف استفاده از تمام ظرفیت والیبال است. به اعتقاد من هنوز از بخشی از ظرفیت والیبال استفاده نشده. این به گذشت و فداکاری و شناخت کافی نیاز دارد. ما باید برویم به این سمت که برنامه درست برای والیبال بچینیم. درست مثل ایتالیا. این تیم چهار سال پیش شروع کرد به برنامهریزی مجدد و حالا آمدند جزو چهار تا و تیم زنانشان هم قهرمان اروپا شدند. ما به چنین برنامهریزی احتیاج داریم. خوشبختانه والیبال چون در رسانهها مطرح است اسپانسر دارد. تنها یک مدیر تلاشگر میخواهد که کاملا آشنا باشد و خانواده والیبال را همدل کند تا حرکت رو به جلو باشد. با تمام احترامی که برای نسل گذشته بازیکنان و مربیان و هیاتها و مدیران قائلم این یک چرخه است. نمیشود این چرخه برای یکسری افراد باشد و برای یکسری افراد نباشد.
در مورد آقای بهروز عطایی هم صحبت کنید. آیا با ایشان ادامه بدهیم برای مسابقات جهانی و بعد انتخابی المپیک؟
قطعا. من سه یا چهار سال بود نام ایشان را مطرح میکردم. ما چند تا مربی خوب داریم در ایران. پیمان اکبری، بهروز عطایی، رحمان، رضا مومنیمقدم، سعید رضایی، محمد ترکاشوند، ساسان خداپرست، غیاثی، طلوعکیان، محمود افشاردوست و سایرین. اینها مربیان خوبی هستند که نشان دادند، میتوانند به والیبال کمک کنند. فقط بحث سر این است که ما باید به درستی اینها را در جایگاههای درست قرار بدهیم. باید از تفکرات اینها استفاده شود تا همه باهم برویم بالا. ما میتوانیم از این ظرفیتها استفاده کنیم و حتی مربیان ما در سطح جهان معرفی شوند. بهروز عطایی هم از لحاظ دانش و هم مدیریت و کوچینگ عالی بود. میتوانیم ایشان را برای مسابقات آینده حفظ کنیم. این حرفی است که سه، چهار سال است من زدهام. اینکه باید مربی ایرانی بیاید و ما نرویم پشت مربی خارجی قایم شویم. این نیاز به شناخت کافی مدیران از ظرفیت والیبال و شهامت دارد. بالاخره شترسواری دولا دولا که نمیشود. شما وقتی یک تغییر و تحول ایجاد میکنید انتقاد هم پیش میآید. اما اگر کار درست صورت بگیرد نتیجه خوب خواهد بود. من وقتی در انتخابات ریاست فدراسیون شرکت کردم، بهروز جزو گزینههایم برای سرمربیگری تیم ملی بود. الان هم ایشان عملکرد خوبی داشته است. والیبال شرایط خوبی دارد و انشاءالله مسیر پیشرفت همواتر خواهد بود. از انتقاد نترسیم. وقتی انتقادی صورت میگیرد پیشرفت اتفاق میافتد. من خودم آدم نقدپذیری هستم و همیشه گفتم کسی که میآید راهکار به من نشان میدهد میپسندم. خرد جمعی را همیشه دوست داشتهام و فکر میکنم باید از تمام ظرفیتآدمها استفاده شود و چون والیبال را میشناسم، میگویم این مساله باید برای والیبال هم مورد استفاده قرار بگیرد و این قطعا به نفع والیبال خواهد بود. در پایان جا دارد بار دیگر از همه اعضای خانواده والیبال تشکر کنم. از بازیکنان و مربیان و مربیانی که در کار شناسایی و پرورش استعدادها هستند. همچنین هیاتهای استانی و سایر اعضای خانواده والیبال و امیدوارم همه کنار هم برای پیشرفت این رشته تلاش کنیم.
ما باید امروز در جهان دنبال جایگاه باشیم. ما باید در سالهای آینده با تزریق استعدادهای جدید و مدیریت صحیح تیمهای بزرگ را هم به راحتی ببریم. این نیاز دارد به برنامهریزی درست. کارشناسی میخواهد نه شو و سیاسیکاری. من میگویم وضعیت والیبال خوب است ولی بهتر از این هم میشود. با اتحاد خانواده والیبال و عدم سیاسیکاری در ۲۰۲۴ میرویم جزو هشت تا و در ۲۰۲۸ جزو ۴ تا.