موافقان تفکیک جنسیتی چه میگویند؟

ساعت 24-صف نانوایی‌ها، حالا دیگر براساس «خانم‌ها» و «آقایان» جدا نمی‌شود، روبه‌روی هر خبازی، تابلوهای «صف یکی» و «صف چندتایی»، نظم تازه‌ای به وجود آورده که فارغ از جنسیت، نشان‌دهنده اهمیت نوع مصرف هر خانواده در موضوع نان است و بس. اما خانم‌ها و آقایان، هنوز در بسیاری از فضاهای اجتماعی از یکدیگر جدا می‌شوند؛ جداسازی‌های اجباری یا اختیاری.

div align="justify">برخی مکان‌ها هم وجود دارند که هرروز با انتشار خبری در مورد آنها، معلوم می‌شود که دل به این تفکیک جنسیتی سپرده‌اند. آخرین نهادی که دست به این کار زد، صداوسیما بود که واکنش دولت و واکنش تند برخی از چهره‌ها باعث مسکوت‌ماندن این تلاش سازمانی شد گو اینکه با انتشار همین خبر، معلوم شد که برخی از نهادها هم تلاش‌هایی هرچند پنهانی برای تفکیک جنسیتی کرده‌اند. در یک‌سال گذشته، سه‌بار به دلایل مختلف موضوع تفکیک جنسیتی نقل محافل رسانه‌ای و کشمکش‌های سیاسی شده است. هربار هم به هزارویک دلیل، موضوع، نیمه‌کاره رها شده و در نهایت معلوم نشده است، مخالفان و موافقان جداسازی جنسیتی، بر چه مبنایی، خواهان اجرا یا عدم اجرای این طرح هستند اما فارغ از مسائل روز، گذشته و پیشینه‌ای این موضوع و پیامدهای اجرائی‌کردنش، ریشه در تاریخ سه‌دهه اخیر دارد و به نظر می‌رسد که هرچه جلوتر می‌رویم، نه‌تنها پایانی برای آن نمی‌شود متصور بود بلکه هر تصمیم تازه‌ای می‌تواند دوباره سیکل کشمکش‌ها را به نقطه آغاز خود بازگرداند.
دانشگاه‌هایی که تفکیک می‌شوند
این طرح را احمدی‌نژاد برای اولین‌بار مطرح کرد؛ ساخت دانشگاه‌هایی که پیش از هرچیز، در نطفه تفکیک‌شده باشند. دانشگاه‌های تک‌جنسیتی، پلیتیک احمدی‌نژاد و برادران دانشجو برای خروج دولت از پاسخ‌گویی به یک سؤال مهم بود: «آیا دولت موافق تفکیک جنسیتی دانشگاه‌هاست یا نه؟» یاران احمدی‌نژاد به‌جای آنکه در دوقطبی موافقان و مخالفان تفکیک جنسیتی دانشگاه‌ها بخواهند نظر خود را اعلام و عملا بهانه به گروه مخالف نظرشان بدهند، ابتکار تازه‌ای را مطرح کردند؛ پاک‌کردن صورت‌مسئله. این اقدام نه‌فقط با طرح ایجاد دانشگاه‌های تک‌جنسیتی بلکه با قائل‌شدن تفکیک جنسیتی در برخی رشته‌ها شکل و شمایل تازه‌ای به خود گرفت تا جایی که اختصاص برخی رشته‌ها به مردان، زنان فعال در عرصه علم‌آموزی کشور را با این واقعیت مواجه کرد که آیا اصولا دولت دهم به‌دنبال گسترش علم در کشور است یا محدودکردن زنان. حذف کامل زنان از رشته‌هایی چون باستان‌شناسی، جغرافیای سیاسی و... و محدودکردن آنها در انتخاب رشته‌هایی مشابه در برخی دانشگاه‌های مهم، اکنون دیگر به خاطره‌ای شباهت دارد اما تک‌جنسیتی‌شدن دانشگاه‌ها، هنوز هم مخالفان و موافقان پروپاقرص خودش را دارد. به‌عنوان نمونه، آیت‌الله شبیری‌زنجانی در دیداری که به‌تازگی با مدیرکل نظارت و ارزیابی ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور انجام داده، اهتمام به توسعه دانشگاه‌های تک‌جنسیتی را امری لازم دانسته و تأکید کرده است: «هرگز نباید از تلاش برای ایجاد دانشگاه‌های تک‌جنسیتی فروگذار کرد». این مرجع تقلید با اشاره به اینکه « دختران دانشجویان امروز، مادران فردای جامعه هستند و این سبک آموزش در محیطی پاک به تضمین آینده جامعه اسلامی کمک خوبی خواهد کرد»، به اعضای این ستاد گفته است: «تلاش شما در ترویج سبک دانشگاه تک‌جنسیتی یک امر پسندیده و مناسب با زمان است و برای توسعه این فعالیت‌ها نباید از هیچ تلاشی دریغ کرد». این موضوعی است که آیت‌الله صافی‌گلپایگانی هم مدافع آن است و بارها در سخنان خود به آن اشاره کرده است. این مرجع تقلید نه‌تنها مخالف اختلاط دانشجویان پسر و دختر در دانشگاه است بلکه حتی به تأسیس دانشگاه دخترانه حضرت معصومه(س) در قم اشاره کرده و گفته است: «همه باید تلاش کنیم تا این الگو به موفقیت کامل برسد چراکه این اقدام مرضی رضای حضرت ولیعصر(عج) است». او با انتقاد از کسانی که معتقدند فضای اختلاط در دانشگاه‌ها مشکلی ایجاد نمی‌کند، یادآور شده: «باید این افکار را مجاب کرد که اختلاط دختر و پسر در دانشگاه‌ها زمینه‌ساز فساد است و به تحصیل آنان لطمه وارد می‌کند».
سازمان‌هایی که تکریم می‌کنند
اولین‌بار نیست که موضوع تفکیک جنسیت در اداره‌ها و سازمان‌ها مطرح شده و احتمالا آخرین‌بار هم نخواهد بود. پس از انقلاب اسلامی، موضوع تفکیک جنسیتی در ارباب‌رجوعان مکان‌های اداری و پرسنل فعال در این محیط‌ها به‌طور جدی از سوی گروه‌های مختلف مطرح شده است با مدافعان و مخالفان جدی. اگر در واپسین روزهای سال ٩٣، شهرداری تهران با طرحی به‌عنوان «تکریم بانوان» تصمیم به جداسازی ارباب رجوعان خود گرفت و در بهار ٩٤، موضوع تفکیک جنسیتی در صداوسیما و استانداری تهران به یک مسئله جدی بدل شد، حکایت از آن دارد که هر روز می‌تواند این مسئله به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های سیاسی اجتماعی کشور بدل شود. دبیرکل حزب مؤتلفه اسلامی یکی از مدافعان این طرح بود که حتی از مخالفت دولت با این اقدام شهرداری هم گله کرد و گفت: «آنچه که در طرح شهرداری تهران صورت گرفته تفکیک جنسیتی نبوده است این طرح منطبق بر موازین شرعی و قانونی به‌منظور ارتقای جایگاه زنان و کرامت آنها بوده است. ما انتظار داشتیم دستگاه‌های دولتی از آن الگوبرداری و استقبال کنند، یکی از مطالبات اصلی مراجع عظام تقلید و مردم از دولت اجرای قانون حجاب و عفاف و مصوبات شورای انقلاب فرهنگی در این خصوص است». پس از این موج حمایت از اقدام شهرداری تهران بود که ارگان‌هایی چون شهرداری اردبیل هم هم‌آواز قالیباف شدند تا با ایجاد تفکیک جنسیتی، «راحتی و سهولت کار»، «بالارفتن کیفیت کار» و همچنین «تسهیل در بسیاری از امور» را برای مراجعان خانم خود فراهم کنند؛ گفته‌ای که صدیف بدری، شهردار اردبیل، آن را این‌طور توضیح داده بود: «ما معتقدیم تفکیک جنسیتی نه‌تنها عین عدالت است بلکه به ارتقای کارآمدی زنان و مردان شاغل در ادارات کمک کرده و بیش از همیشه فضای امنیتی و روانی خوبی را نیز در محیط‌های اداری و همچنین تقویت ارزش‌های دینی و اسلامی فراهم می‌آورد و این موضوع اصلا با برخی از شایعات منتشرشده در زمینه فضای منفک زنان و مردان در حوزه کاری یکی نیست». موج این اقدامات ارگانی حالا در آستانه صداوسیماست و به موجب بخش‌نامه‌ای که معاون صدای سازمان صداوسیمای ایران ابلاغ کرده، از این پس در اتاق‌هایی که مدیریت آنها برعهده مردان است، هیچ کارمند یا منشی زنی اجازه فعالیت ندارد. باید منتظر ماند و دید که موافقان و مخالفان چنین حرکت‌هایی چطور در برابر این موضوع اعلام موضع می‌کنند و نظر کدام گروه بر دیگری، خواهد چربید.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: