چین هم حریف بی منطقی پیونگ یانگ نمی شود
یک پروژه منهتن دیگر
به گزارش ساعت 24،تابوی سلاحهای هستهای بر سه ستون استوار است: سیاستهایی برای پیشگیری از اشاعه این نوع سلاحها، استانداردهایی علیه استفاده از سلاحهای هستهای (بهویژه علیه قدرتهای غیرهستهای) و بازداری کشورها از استفاده از سلاحهای هستهای. کره شمالی اما هر سه ستون را با پتک خراب کرد.
هیچ کشوری در تاریخ تا این اندازه از ثروتش را خرج سلاحهای هستهای نکرده است. گفته میشود کره شمالی 20 بمب در انبارهای خود دارد و هر شش هفته یا زمانی همین حول و حوش یکی به آنها اضافه میکند. امسال حرکت این کشور بهسمت آزمایش موشکهای بالستیک بیسابقه بوده است. انفجار هستهای زیرزمینی در ماه ژانویه در پی آزمایش فناوریهای مرتبط با سلاحهای هستهای بوجود آمد. بهادعای دولت کره شمالی یک بمب H بود اما احتمال بسیار زیاد میرود که یک بمب ارتقایافته A بوده باشد. اگرچه سه آزمایش 4 هزار کیلومتری در ماه آوریل شکست خورد. مهندسان کره شمالی از اشتباه خود درس گرفتند و شرط میبندم که کار خود را به موفقیت بسیار بزرگ برسانند.
کره شمالی از هیچ قانون جهانی پیروی نمیکند. کیم جونگ اون، دیکتاتور فعلی و پسر دیکتاتور قبلی این کشور، از صدها هزار نیروی کار در این کشور کار اضافی میکشد. آقای کیم دائما سئول، پایتخت کره جنوبی را تهدید به تبدیل شدن به "دریایی از آتش" میکند. سلاحهای هستهای عنصر اصلی هویت و بقای این رژیم هستند.
ریشه بازداشتن کشورها از آنجا میآید که دولتها اساساس منطقی عمل میکنند. اما اقدامات آقای کیم بسیار مبهم است و کسی سر از تصمیمات او در پیونگیانگ، پایتخت، درنمیآورد. همین امر باعث شده کره شمالی با کوهی از مشکلات مواجه باشد.
کنار هم قرار گرفتن پیشبنیناپذیر بودن، بیرحمی و زودشکنی باعث ناامیدی از آقای کیم میشود. بسیاری از کسانی که از بیرون ناظر ماجرا هستند میخواهند آقای کیم را وارد به رفتار بهتر کنند. در ماه مارس، درپی آزمایشهای اخیر سلاحها شورای امنیت سازمان ملل تحریمها علیه این کشور را سنگینتر کرد. طعنهها و صحبتهای تحریکآمیز آقای کیم باعث خشم چین شد (این کشور حتی درباره آزمایشهای هستهای کرهشمالی تا بعد از رخ دادنشان هیچ خبری نداشت). به همین دلیل چین با اقدامات شدیدتر علیه همسایه خود شامل محدودکردن تراکنشهای مالی و جستجو برای یافتن کشتیهای قاچاق موافقت کرد.
اما چین خواهان سرنگونی آقای کیم نیست. این کشور نگران این است که سرنگونی رژیم کره شمالی منجر به سرازیر شدن پناهندگان به این کشور شده و حمایت آمریکا از این کشور از میان برود. حدود 90 درصد تجارت کره شمالی که ارزش آن سالی 6 میلیارد دلار است، با چین انجام میشود و چینیها همچنان به واردات زغالسنگ و سنگ آهن از کره جنوبی ادامه میدهند (کره شمالی در عوض سوخت فسیلی، غدا و کالاهای مصرفی از چین وارد میکند).
آقای کیم که از سوی چین حمایت میشود، میتواند برنامه هستهای کشورش را با معافیت از مجازات دنبال کند. بعید است تحریمها او را از ادامه راهش منصرف کند. هر اتفاقی بیفتد، تحریمها قبل از اینکه چین مصوبه سختتری را نهایی کند، او را بیشتر به ارتقای زرادخانهها تشویق میکنند.
تحریم این کشور از نظام پرداختهای بینالمللی راهکاری است که برای کرهشمالی جواب نخواهد داد.
آیا میتوان آقای کیم را متوقف کرد؟ شاید او تصمیم بگیرد که سیاست "اول سلاح هستهای" خود را بهنفع اصلاحات اقتصادی بهسبک چین و تغییر دیدگاه نسبت به کره جنوبی کنار بگذارد. این ایده بسیار خوبی است و آقای کیم برای توسعه اقتصادی از خود علاقه نشان داده است. اما هیچ نشانهای از کنار گذاشتن سلاحهای هستهای از سوی آقای کیم و ساختن زندگی بهتر برای مردم کره شمالی وجود ندارد.
شاید مخالفت با قانون کیم در میان نخبگان کرهشمالی به یک کودتا در کاخ ریاستجمهوری تبدیل شود. میتوان با کره شمالی هم مثل ایران برجام دیگری را امضا کرد تا وضعیت داخلی این کشور بهتر و حضور خارجیاش پررنگتر شود. اینها هم احتمال هستند، اما کیم تاکنون طوری قدرت خود را نشان داده که بهنظرمیرسد قدرتش خدشهناپذیر است. آخرین امید این است که تحریمهای سنگینتر باعث از بینرفتن حکومت کیم در کره شمالی شود و این یعنی اتحاد با همسایه جنوبی و خلع سلاح شبه جزیره کره. این بهترین نتیجه میتواند باشد، اما این نتیجه نیز با ریسکهای جدی همراه است. علاوهبرآن، این همان موقعیتی است که چین مانع بهوجود آمدنش میشود.
حالا که هیچ گزینه خوبی وجود ندارد، رئیسجمهور بعدی آمریکا چه باید بکند؟ یک اولویت تقویت موشکهای دفاعی است. سیستمهای ضدموشکی جدید THAAD باید به کرهجنوبی و ژاپن فرستاده شوند، هرچند اعتراضهایی وجود دارد که رادارهای آمریکا ممکن است علیه سلاحهای هستهای چین استفاده شوند. همچنین به چین باید قبولانده شود که تحریمها میتواند سنگینتر شود. این کار باعث شد آزمایشها متوقف شود که همین هم نتیجه خوبی است. بهخاطر اینکه سقوط حکومت فعلی کرهجنوبی احتمالا کاملا پیشبینینشده و ناگهانی خواهد بود، آمریکا باید برنامهای داشته باشد تا جلوی سلاحهای هستهای این کشور پیش از استفاده از آنها را بگیرد. بههمین دلیل همکاری چین یا دستکم رضایت این کشور شرط است