احیای سراهای تاریخی شیراز کلید خورد
سراها از جمله بناهای منحصربه فرد درون شهری اند که در کنار بازارهای تاریخی قرار دارند و آن طور که کارشناسان حوزه میراث فرهنگی می گویند محل استراحت کاروانیان و محلی برای تحویل بار تجار بوده است.
عمده تفاوت کاربری این بناهای تاریخی با کاروانسراهای درون شهری تنها به اقامت کاروانیان برمی گردد به طوری که در سراها، حجره هایی برای اقامت و اسکان تجار وجود داشته و حتی این بناها دارای آب انبار نیز بودند تا تجاری که قصد اقامت چندروزه در این مکانها را داشتند با مشکل مواجه نشوند.
آن طور که در اسناد و کتب تاریخی هم آمده، قدمت سراها و کاروانسراها در ایران و به تبع آن در فارس به دوره صفوی می رسد، اما بیشتر این آثار که هم اینک در شهر شیراز وجود دارد قدمتشان متعلق به دوره قاجار است. به طور مثال سرای مشیر و یا سرای حاجی آقاجانی از این نوع بناها به شمار می رود.
بنابر این گزارش، در نزدیکی بازار وکیل که یکی از بازارهای تاریخی و کهن کشور است و در طول تاریخ همواره مورد توجه بوده و هم اینک نیز کاربری خود را همچنان حفظ کرده، کاروانسراها و سراهای متعددی وجود دارد که قدمتشان به دوره زندیه و قاجار می رسد.
از جمله این بناهای تاریخی در شیراز میتوان به سراهای مشیر، حاجی آقاجانی، فیل، روغنی، احمدی و گمرک اشاره کرد. این بناهای تاریخی در وضعیت مناسبی به سر نمیبرند. بناهایی که روزگاری نه چندان دور رونق بسیار داشته هم اینک در آستانه تخریب هستند و به دست فراموشی سپرده شده اند.
اما آن طور که مدیر پایگاه بافت تاریخی شیراز به خبرنگار ما میگوید؛ به زودی طرح مطالعاتی آسیب شناسی و مرمتی سرای حاجی آقاجانی در شیراز تهیه خواهد شد.
عبدالرضا نصیری اصل بر لزوم احیا و مرمت چنین بناهای تاریخی تاکید میکند و میافزاید: تا زمانی که طرح مرمتی و مطالعاتی برای بناهای تاریخی آماده سازی نشود هرگونه اقدام در آثار صلاح نیست.
وی در ادامه تاکید می کند: باید برای تمامی آثار تاریخی برنامه مطالعاتی و طرح مرمتی تهیه شود.
نصیری با بیان اینکه هم اینک قرارداد طرح مطالعاتی و مرمتی برای سرای حاجی آقاجانی شیراز بسته شده است، می گوید: احیا و مرمت این نوع بناهای تاریخی شیراز با اجرای طرح مرمتی در سرای حاجی آقاجانی کلید میخورد و امیدواریم این طرح هرچه سریعتر تکمیل و به مرحله اجرا درآید.
مدیر پایگاه بافت تاریخی شیراز در ادامه همچنین بر ضرورت شناسایی سراهای تاریخی تاکید می کند و می افزاید: صرفنظر از عدم شناخت، این بناهای تاریخی در وضعیت مناسبی هم به سر نمی برند و نه تنها دخل و تصرفهای متعددی در آثار صورت گرفته بلکه بسیاری از این بناها در معرض خطر تخریب اند.
نصیری اضافه می کند: با تهیه طرح مرمتی، روش مداخله، احیا و بهسازی و مرمت قسمتهای آسیب دیده بنا آسان تر صورت می گیرد.
وی در ادامه با اشاره به اینکه در بافت تاریخی شیراز بیش از 15 سرای تاریخی وجود دارد که همچنان ناشناخته اند، می افزاید: عمده این سراها در وضعیت مناسبی به سر نمی برند و امید است بتوانیم با اجرای طرح های مرمت، وضعیت این بناها را بهبود ببخشیم.
خبرجنوب
