محمدرضا خباز : استیضاح 5 وزیر جدی نیست
میلاد پور عیسی
به عنوان مثال، ۸۵ درصد از بودجه کشور صرف بودجه جاری و حقوق کارمندان می شود.به گزارش "ساعت ۲۴" محمد رضا خباز، معاون تقنینی معاون پارلمانی رئیس جمهور، با بیان جملات بالا تلاش کرد وضعیت اقتصادی را که دولت یازدهم میراث دار آن است تشریح کند.او معتقد است مجلس در این شرایط باید همکاری با دولت در جهت رفع مشکلات اقتصادی را تقویت کند.
معاون مجید انصاری همچنین در مورد "لایحه رفع موانع تولید رقابت پذیر" نیز از برخی دستگاه های دولتی گلایه دارد. او می گوید برخی دستگاه های دولتی ، به جای همکاری با هیأت دولت در تدوین لایحه، به مجلس برای تهیه طرحی موازی در همین مورد کمک کرده اند.
گفتگوی "ساعت ۲۴" با محمد رضا خباز معاون تقنینی معاون پارلمانی رئیس جمهور را در ادامه می خوانید:
ساعت 24:سیاست دولت در تعیین وزیر علوم چیست؟
همانطور که معاون اول رئیس جمهور گفت سه ماه برای تعیین وزیر علوم وقت داریم و می خواهیم از این فرصت قانونی نهایت استفاده را ببریم، به ویژه آن که در آستانه مهر ماه و بازگشایی دانشگاه ها هستیم. آقای دکتر نجفی در گذشته مدتی وزیر علوم بودند و در این بخش تجربه ارزشمندی دارند و می خواهند از این تجربه برای رفع نگرانی های جامعه دانشگاهی پس از استیضاح آقای فرجی دانا استفاده کنند.
ساعت ۲۴:برخی نمایندگان گفته اند اگر آقای نجفی از سوی دولت برای پست وزارت علوم معرفی شوند، قطعاُ رأی نخواهند آورد. نظر شما چیست؟ آیا این گفته ها نشان دهنده فضای کلی مجلس هست؟
ابدا. یک فراكسيون به نام "پایداری" در مجلس هست که تلاش می کنند خواسته های خود را عملی کنند. اما نظر آنها نشانه نظر کل مجلس نیست.. در شرایطی که مجلس تعطیل است و هیچ گونه رای گیری در فراکسیون ها انجام نشده است این نمایندگان از کجا می دانند که پارلمان به چه کسی رأی می دهد و به کی رأی نمی دهد؟
در استیضاح هم گفته شد برکناری آقای فرجی دانا خواست اقلیت پایداری است اما در نهایت خواست این جریان توسط اکثریت مجلس تایید شد. پس باید بگویند رأی نیاوردن آقای نجفی" ممکن" است. نباید بگویند "قطعاَ " رأی نمی آورد.
ساعت ۲۴:نقدهای فراوانی به عملکرد مجموعه دولت در مورد استیضاح آقای فرجی دانا مطرح شده است. شما به عنوان یکی از مسئولان دولتی، چه نقدی را وارد می دانید؟
در مورد انتقاد از عدم حضور رئیس جمهور در جلسه استیضاح، قبل از برگزاری این جلسه آقای روحانی به ما دستور دادند که روند حضور روسای جمهور قبل در جلسات استیضاح را بررسی کنیم. در گزارشی که ارائه دادیم، متوجه شدیم مثلاٌ آقای موسوی حتی در یک استیضاح حضور نداشته است. آقای هاشمی هم در هیچ کدام از این جلسات حضور نداشته است. آقای خاتمی از ۵ استیضاح در ۲ مورد شرکت داشته است.بنا براین شرکت نکردن در استیضاح منحصر به آقای روحانی نیست. در کنار آن همانطور که شاهد بودید در غیاب آقای روحانی، اکثریت وزرا در این جلسه حضور فعال داشتند و برای آقای فرجی دانا لابی می کردند.
ساعت ۲۴:نقدهای وارد به عملکرد دولت در این رابطه چیست؟
نخست در مورد شیوه دفاع آقای فرجی دانا اگرچه بسیار محکم و مستقل بود، اما به عنوان کسی که ۱۶ سال نماینده مجلس بودم، فرم دفاع آقای فرجی دانا، به آن صورتی که نمایندگان را تحت تاثیر قرار دهد نبود.من قبل از استیضاح، پیشنهادهای خود را در مورد شیوه دفاع مناسب آقای وزیر به معاون پارلمانی ایشان انتقال دادم.دوم این که نمایندگانی که در دفاع از آقای فرجی دانا نطق کردند نیز می توانستند بهتر از این عمل کنند.
ساعت ۲۴:یکی از بهانه های استیضاح فرجی دانا بحث بورسیه ها بود. آیا در دولت برآوردی در مورد هزینه های مالی تحمیل شده به بیت المال از راه بورسیه های غیر قانونی انجام شده است؟
به نظرمن رانت علمی از رانت اقتصادی به مراتب بدتر است. چرا که یک آدم کم استعداد به خارج از کشور می رود و با هزینه ۱ میلیاردی درس می خواند. بعد این فرد کم استعداد می خواهد در بهترین دانشگاه ها به جوانان ما تدریس کند. او چه چیزی می تواند ارائه کند؟من محاسبه ای در مورد میزان خسارت مالی بورسیه ها نکردم. اما خوب است که مسئولان این برآورد را انجام دهند. کمیسیون آموزش عالی، کمیسیون اصل نود و حتی وزارت علوم می توانند این کار را انجام دهند. تا همه بدانند به چه جرم انجام نشده ای آقای فرجی دانا استیضاح شد.
ساعت ۲۴:در مورد بحث استیضاح ۵ وزیر به نظر شما چقدر احتمال قطعی شدن این طرح ها وجود دارد؟
هر چیزی امکان دارد، اما به گفته آقای حداد عادل به عنوان رئیس فراکسیون اصولگرایان و کسی که جریان پایداری از او حرف شنوی دارند، استیضاحی به طور "جدی" در ستور کار مجلس نیست.منظور از جدی بودن استیضاح این است که در صحن علنی در مورد آن بحث شود و اعلام وصول شود.
ساعت ۲۴:یعنی از نظر شما بحث استیضاح جدی نیست؟
من نمی دانم. از قول آقای حداد عادل چنین چیزی شنیدم.
ساعت ۲۴:در مورد لایحه خروج از رکود، بررسی این لایحه در چه مرحله ای است و فضای مجلس در مورد این رابطه چگونه است ؟
خوشبختانه با مدیریت رئیس مجلس اعضای کمیسیون برنامه و بودجه موافقت کردند در ایام تعطیلات مجلس، به بررسی این لایحه ادامه دهند. طبق اظهارات آقای نوبخت، دولت باید با تصویب لایحه خروج از رکود، یک "متمم" نیز برای بودجه سال جاری به مجلس ارائه شود.امیدواریم تا ابتدای مهر ماه لایحه حمایت از تولید رقابت پذیر اولین لایحه ای باشد که به صحن علنی برای تصویب ارائه می شود تا دولت نیز زمان کافی برای تحویل متمم بودجه به مجلس داشته باشیم.
ساعت ۲۴:مجلس در کنار لایحه دولت، یک طرح با همین موضوع در دست بررسی دارد. آیا این دو هیچ تداخلی با هم ندارند؟
اجازه دهید ابتدا نکته ای را روشن کنم. طرح های که در مجلس مطرح می شوند و غنای محتوایی آن ها از سطح مجلس بالاتر است معلوم است که چند دستگاه دولتی در تدوین آن ها دخالت داشته اند. این دخالت بدون اطلاع هیئت دولت انجام می شود. این تحلیل از تجربه ۱۶ ساله من در مجلس بیرون می آید.وقتی طرحی با سطح کارشناسی بالایی از مجلس بیرون می آید معمولاُ با همکاری چند دستگاه دولتی تهیه شده تا آن دستگاه ها بتوانند خواسته های خود را از زبان مجلس مطرح کنند.
ساعت ۲۴:در واقع این دستگاه های دولتی، هیأت دولت را در تدوین طرح دور زده اند..
دقیقاٌ همین طور است
ساعت ۲۴:یعنی طرح مجلس در واقع از سوی برخی سازمان های دولتی تهیه شده است؟
این حدس من است. این سنت بدی است که سال ها در بدنه دولت به اجرا گذاشته شده است. ضمناُ طرح مجلس و لایحه دولت چندان تفاوتی با هم ندارند. در نهایت هم در جریان بررسی مجلس ممکن است با تلفیق لایحه و طرح، تفاوت های جزئی از میان برود.
ساعت ۲۴:چرا دولت از مجلس برای تحقیق در مورد مفاسد اقتصادی در دولت قبل درخواستی مطرح نمی کند؟
اگر دولت چنین کاری کند، انگ سوء استفاده از مسائل کشور برای رقابت های جناحی می خورد. اما من خبر دارم که عده ای از نمایندگان در حال انجام چنین کاری هستند. تا به حال نیز ۵ پرونده تحقیق و تفحص از دولت قبل را مجلس به قوه قضائیه فرستاده است.
ساعت ۲۴:چقدر به رسیدگی دقیق قوه قضاییه به این پرونده ها امیدوار هستید؟
از حکمی که برای "معاون اول" صادر شد، امید من برای رسیدگی عادلانه بیشتر شد.
ساعت ۲۴:عملکرد مجلس نهم را در حوزه های اقتصادی چگونه ارزیابی می کنید؟
اکثر طرح های اقتصادی مجلس چون خلاف اصل ۷۴ قانون اساسی شناخته می شوند توسط شورای نگهبان رد می شوند. طبق این اصل مجلس حق ندارد قانونی را که برای دولت بار مالی به همراه دارد، تصویب کند. در مجموع نیز طرحی که از تمام فیلترهای قانونی رد شده باشد و به مرحله اجرا گذاشته شده باشد نبوده است.از سوی دیگر لوایحی که دولت ارائه می دهد نیز تا زمانی که در مجلس تصویب نشود، به عنوان قانون شناخته نمی شود.
در زمینه لایحه خروج از رکود نیز ما به همکاری مجلس نیاز داریم. من فکر می کنم نمایندگان محترم به جای آن که به مچ گیری از دولت و طرح سوال و استیضاح از وزرا بپردازند بهتر است به مسائل اصلی کشور یعنی اقتصاد فکر کنند.
امروز در حالی نمایندگان مجلس به دولت برای مسائل اقتصادی از جمله تورم سوال می کنند که بخش عمده ای از این بحران ها ناشی از عملکرد دولت قبل است. به عنوان مثال، ۸۵ درصد از بودجه کشور صرف بودجه جاری و حقوق کارمندان می شود. حال این سوال مطرح است که این استخدام های بی رویه در کدام دولت انجام شده است.
امروز در نهاد ریاست جمهوری به جای ۱۲۰۰ نفری که قبل از سال ۸۴ در آن مشغول به کار بودند، ۳۶۰۰ نفر فعالیت می کنند. از این میان در روز آخر فعالیت دولت قبل، ۱۵۰۰ نفر با مدرک دیپلم و فوق دیپلم برخی زیر دیپلم و برخی دیگر بی سواد مطلق استخدام شده اند. نهاد ریاست جمهوری با ۲۴۰۰ نفر نیوری اضافی چه باید بکند؟
دولت قبل همچنین حدود ۲۴۰۰ میلیارد تومان ارواق مشارکت فروخته است اما حساب آن را تسویه نکرده است که از سال ۸۷ تا حال به رقم ۸ هزار میلیارد تومان رسیده است.
معاون مجید انصاری همچنین در مورد "لایحه رفع موانع تولید رقابت پذیر" نیز از برخی دستگاه های دولتی گلایه دارد. او می گوید برخی دستگاه های دولتی ، به جای همکاری با هیأت دولت در تدوین لایحه، به مجلس برای تهیه طرحی موازی در همین مورد کمک کرده اند.
گفتگوی "ساعت ۲۴" با محمد رضا خباز معاون تقنینی معاون پارلمانی رئیس جمهور را در ادامه می خوانید:
ساعت 24:سیاست دولت در تعیین وزیر علوم چیست؟
همانطور که معاون اول رئیس جمهور گفت سه ماه برای تعیین وزیر علوم وقت داریم و می خواهیم از این فرصت قانونی نهایت استفاده را ببریم، به ویژه آن که در آستانه مهر ماه و بازگشایی دانشگاه ها هستیم. آقای دکتر نجفی در گذشته مدتی وزیر علوم بودند و در این بخش تجربه ارزشمندی دارند و می خواهند از این تجربه برای رفع نگرانی های جامعه دانشگاهی پس از استیضاح آقای فرجی دانا استفاده کنند.
ساعت ۲۴:برخی نمایندگان گفته اند اگر آقای نجفی از سوی دولت برای پست وزارت علوم معرفی شوند، قطعاُ رأی نخواهند آورد. نظر شما چیست؟ آیا این گفته ها نشان دهنده فضای کلی مجلس هست؟
ابدا. یک فراكسيون به نام "پایداری" در مجلس هست که تلاش می کنند خواسته های خود را عملی کنند. اما نظر آنها نشانه نظر کل مجلس نیست.. در شرایطی که مجلس تعطیل است و هیچ گونه رای گیری در فراکسیون ها انجام نشده است این نمایندگان از کجا می دانند که پارلمان به چه کسی رأی می دهد و به کی رأی نمی دهد؟
در استیضاح هم گفته شد برکناری آقای فرجی دانا خواست اقلیت پایداری است اما در نهایت خواست این جریان توسط اکثریت مجلس تایید شد. پس باید بگویند رأی نیاوردن آقای نجفی" ممکن" است. نباید بگویند "قطعاَ " رأی نمی آورد.
ساعت ۲۴:نقدهای فراوانی به عملکرد مجموعه دولت در مورد استیضاح آقای فرجی دانا مطرح شده است. شما به عنوان یکی از مسئولان دولتی، چه نقدی را وارد می دانید؟
در مورد انتقاد از عدم حضور رئیس جمهور در جلسه استیضاح، قبل از برگزاری این جلسه آقای روحانی به ما دستور دادند که روند حضور روسای جمهور قبل در جلسات استیضاح را بررسی کنیم. در گزارشی که ارائه دادیم، متوجه شدیم مثلاٌ آقای موسوی حتی در یک استیضاح حضور نداشته است. آقای هاشمی هم در هیچ کدام از این جلسات حضور نداشته است. آقای خاتمی از ۵ استیضاح در ۲ مورد شرکت داشته است.بنا براین شرکت نکردن در استیضاح منحصر به آقای روحانی نیست. در کنار آن همانطور که شاهد بودید در غیاب آقای روحانی، اکثریت وزرا در این جلسه حضور فعال داشتند و برای آقای فرجی دانا لابی می کردند.
ساعت ۲۴:نقدهای وارد به عملکرد دولت در این رابطه چیست؟
نخست در مورد شیوه دفاع آقای فرجی دانا اگرچه بسیار محکم و مستقل بود، اما به عنوان کسی که ۱۶ سال نماینده مجلس بودم، فرم دفاع آقای فرجی دانا، به آن صورتی که نمایندگان را تحت تاثیر قرار دهد نبود.من قبل از استیضاح، پیشنهادهای خود را در مورد شیوه دفاع مناسب آقای وزیر به معاون پارلمانی ایشان انتقال دادم.دوم این که نمایندگانی که در دفاع از آقای فرجی دانا نطق کردند نیز می توانستند بهتر از این عمل کنند.
ساعت ۲۴:یکی از بهانه های استیضاح فرجی دانا بحث بورسیه ها بود. آیا در دولت برآوردی در مورد هزینه های مالی تحمیل شده به بیت المال از راه بورسیه های غیر قانونی انجام شده است؟
به نظرمن رانت علمی از رانت اقتصادی به مراتب بدتر است. چرا که یک آدم کم استعداد به خارج از کشور می رود و با هزینه ۱ میلیاردی درس می خواند. بعد این فرد کم استعداد می خواهد در بهترین دانشگاه ها به جوانان ما تدریس کند. او چه چیزی می تواند ارائه کند؟من محاسبه ای در مورد میزان خسارت مالی بورسیه ها نکردم. اما خوب است که مسئولان این برآورد را انجام دهند. کمیسیون آموزش عالی، کمیسیون اصل نود و حتی وزارت علوم می توانند این کار را انجام دهند. تا همه بدانند به چه جرم انجام نشده ای آقای فرجی دانا استیضاح شد.
ساعت ۲۴:در مورد بحث استیضاح ۵ وزیر به نظر شما چقدر احتمال قطعی شدن این طرح ها وجود دارد؟
هر چیزی امکان دارد، اما به گفته آقای حداد عادل به عنوان رئیس فراکسیون اصولگرایان و کسی که جریان پایداری از او حرف شنوی دارند، استیضاحی به طور "جدی" در ستور کار مجلس نیست.منظور از جدی بودن استیضاح این است که در صحن علنی در مورد آن بحث شود و اعلام وصول شود.
ساعت ۲۴:یعنی از نظر شما بحث استیضاح جدی نیست؟
من نمی دانم. از قول آقای حداد عادل چنین چیزی شنیدم.
ساعت ۲۴:در مورد لایحه خروج از رکود، بررسی این لایحه در چه مرحله ای است و فضای مجلس در مورد این رابطه چگونه است ؟
خوشبختانه با مدیریت رئیس مجلس اعضای کمیسیون برنامه و بودجه موافقت کردند در ایام تعطیلات مجلس، به بررسی این لایحه ادامه دهند. طبق اظهارات آقای نوبخت، دولت باید با تصویب لایحه خروج از رکود، یک "متمم" نیز برای بودجه سال جاری به مجلس ارائه شود.امیدواریم تا ابتدای مهر ماه لایحه حمایت از تولید رقابت پذیر اولین لایحه ای باشد که به صحن علنی برای تصویب ارائه می شود تا دولت نیز زمان کافی برای تحویل متمم بودجه به مجلس داشته باشیم.
ساعت ۲۴:مجلس در کنار لایحه دولت، یک طرح با همین موضوع در دست بررسی دارد. آیا این دو هیچ تداخلی با هم ندارند؟
اجازه دهید ابتدا نکته ای را روشن کنم. طرح های که در مجلس مطرح می شوند و غنای محتوایی آن ها از سطح مجلس بالاتر است معلوم است که چند دستگاه دولتی در تدوین آن ها دخالت داشته اند. این دخالت بدون اطلاع هیئت دولت انجام می شود. این تحلیل از تجربه ۱۶ ساله من در مجلس بیرون می آید.وقتی طرحی با سطح کارشناسی بالایی از مجلس بیرون می آید معمولاُ با همکاری چند دستگاه دولتی تهیه شده تا آن دستگاه ها بتوانند خواسته های خود را از زبان مجلس مطرح کنند.
ساعت ۲۴:در واقع این دستگاه های دولتی، هیأت دولت را در تدوین طرح دور زده اند..
دقیقاٌ همین طور است
ساعت ۲۴:یعنی طرح مجلس در واقع از سوی برخی سازمان های دولتی تهیه شده است؟
این حدس من است. این سنت بدی است که سال ها در بدنه دولت به اجرا گذاشته شده است. ضمناُ طرح مجلس و لایحه دولت چندان تفاوتی با هم ندارند. در نهایت هم در جریان بررسی مجلس ممکن است با تلفیق لایحه و طرح، تفاوت های جزئی از میان برود.
ساعت ۲۴:چرا دولت از مجلس برای تحقیق در مورد مفاسد اقتصادی در دولت قبل درخواستی مطرح نمی کند؟
اگر دولت چنین کاری کند، انگ سوء استفاده از مسائل کشور برای رقابت های جناحی می خورد. اما من خبر دارم که عده ای از نمایندگان در حال انجام چنین کاری هستند. تا به حال نیز ۵ پرونده تحقیق و تفحص از دولت قبل را مجلس به قوه قضائیه فرستاده است.
ساعت ۲۴:چقدر به رسیدگی دقیق قوه قضاییه به این پرونده ها امیدوار هستید؟
از حکمی که برای "معاون اول" صادر شد، امید من برای رسیدگی عادلانه بیشتر شد.
ساعت ۲۴:عملکرد مجلس نهم را در حوزه های اقتصادی چگونه ارزیابی می کنید؟
اکثر طرح های اقتصادی مجلس چون خلاف اصل ۷۴ قانون اساسی شناخته می شوند توسط شورای نگهبان رد می شوند. طبق این اصل مجلس حق ندارد قانونی را که برای دولت بار مالی به همراه دارد، تصویب کند. در مجموع نیز طرحی که از تمام فیلترهای قانونی رد شده باشد و به مرحله اجرا گذاشته شده باشد نبوده است.از سوی دیگر لوایحی که دولت ارائه می دهد نیز تا زمانی که در مجلس تصویب نشود، به عنوان قانون شناخته نمی شود.
در زمینه لایحه خروج از رکود نیز ما به همکاری مجلس نیاز داریم. من فکر می کنم نمایندگان محترم به جای آن که به مچ گیری از دولت و طرح سوال و استیضاح از وزرا بپردازند بهتر است به مسائل اصلی کشور یعنی اقتصاد فکر کنند.
امروز در حالی نمایندگان مجلس به دولت برای مسائل اقتصادی از جمله تورم سوال می کنند که بخش عمده ای از این بحران ها ناشی از عملکرد دولت قبل است. به عنوان مثال، ۸۵ درصد از بودجه کشور صرف بودجه جاری و حقوق کارمندان می شود. حال این سوال مطرح است که این استخدام های بی رویه در کدام دولت انجام شده است.
امروز در نهاد ریاست جمهوری به جای ۱۲۰۰ نفری که قبل از سال ۸۴ در آن مشغول به کار بودند، ۳۶۰۰ نفر فعالیت می کنند. از این میان در روز آخر فعالیت دولت قبل، ۱۵۰۰ نفر با مدرک دیپلم و فوق دیپلم برخی زیر دیپلم و برخی دیگر بی سواد مطلق استخدام شده اند. نهاد ریاست جمهوری با ۲۴۰۰ نفر نیوری اضافی چه باید بکند؟
دولت قبل همچنین حدود ۲۴۰۰ میلیارد تومان ارواق مشارکت فروخته است اما حساب آن را تسویه نکرده است که از سال ۸۷ تا حال به رقم ۸ هزار میلیارد تومان رسیده است.
