رمزگشایی از پرونده فیلیپموریس
ساعت۲۴- محبوبه فکوری- پرونده فیلیپ موریس تاکنون سه وزیر صنعت را برای بازگشایی نمایندگی رسمی در ایران به چالش کشیده ست. نخست علیاکبر محرابیان، وزیر صنایع و معادن دولت محمود احمدینژاد، دومی مهدی غضنفری، وزیر صنعت، معدن و تجارت دولت دهم و سومی محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت دولت حسن روحانی. سومی اما پا را فراتر گذاشت و مجوز فعالیت قانونی فلیپ موریس در ایران را صادر کرد.
سال ۹۰ بود که زمزمههای صدور مجوز برای فعالیت رسمی فلیپ موریس در ایران بر سر زبانها افتاد و آن روزها بود که همزمان، ماجرای صهیونیستی بودن آن به پرونده روز تبدیل شد. آن روزها علیاکبر محرابیان که تصدی وزارت صنایع و معادن پیش از ادغام با وزارت بازرگانی در دولت محمود احمدی نژاد را به عهده داشت، طی استعلامی از سازمان بازرسی کل کشور، خواستار بررسی در رابطه با صدور مجوز فعالیت رسمی فلیپ موریس در ایران شده بود.
*نامه سازمان بازرسی به محرابیان
اوایل سال ۹۰، سازمان بازرسی کل کشور در نامه ای که به علی اکبر محرابیان، وزیر وقت صنایع و معادن ارسال کرد، خواستار استعلام وی از وزارت امور خارجه برای صهیونیستی بودن یا نبودن این شرکت شده بود. سازمان بازرسی کل کشور آن روزها در نامهاي خطاب به وزارت صنايع با اشاره به نبود يك استراتژي كارآمد در عرصه توليد، واردات، توزيع، صادرات و كنترل مصرف مواد دخاني از اين وزارتخانه خواست تا در خصوص شركت فيليپ موريس (توليدكننده سيگار مالبورو) از وزارت امور خارجه استعلام كند.
سازمان بازرسي در اين نامه قاچاق سيگار مارلبورو به كشور را سبب تضييع حقوق دولت دانسته و بر این نکته پافشاری کرده بود که نبود نظارت دستگاههاي مسئول باعث شده مصرف محصولات نامرغوب لطمه جبرانناپذيري را در پي مصرف چنين مواد دخاني به كشور تحميل كند.
سازمان بازرسي علاوه بر اين از شركت دخانيات خواسته بود تا با توجه به تبصرههاي چهارگانه ذيل ماده ۸ قانون اصلاح حمايت از انقلاب اسلامي مردم فلسطين، نظريه كميته تخصصي مندرج در تبصره يك ماده ۸ اين قانون درباره شركت فيليپ موريس از وزارت امور خارجه استعلام و پاسخ دريافتي از اين كميته را ملاك تصميمات بعدي خود قرار دهد.
*رفتار مهدی غضنفری
مهدی غضنفری، وزیر صنعت، معدن و تجارت دولت دهم هم که وزارت صنایع و معادن را پس از ادغام در کنار وزارت بازرگانی مدیریت می کرد، در واکنش به صدور مجوز برای شرکت فلیپ موریس، در رسانه ها اعلام کرد تا زمانی که وزارت امور خارجه، صهیونیستی نبودن این شرکت را تائید نکند، هیچ مجوزی برایش صادر نخواهد شد.
همان سال هم، این وزارتخانه استعلامهایی را از وزارت امور خارجه برای اطمینان از صهیونیستی نبودن فلیپ موریس صورت داد که اگرچه هیچگاه به صورت رسمی، پاسخی از سوی وزارت امور خارجه دولت محمود احمدی نژاد بیرون نیامد یا حداقل در رسانه ها منتشر نشد، اما مجوزی هم هیچگاه صادر نشد.
همان روزها، شركت دخانيات ايران نیز اعلام كرد كه تاكنون دو بار از مراجع امنيتي و وزارت امور خارجه درباره ماهيت شركت فيليپ موريس استعلام كرده است و البته به این نکته هم اشاره کرد که يك بار مراجع امنيتي به شركت دخانيات ايران اعلام كردند كه شواهد قوي مبني بر وابستگي شركت فيليپ موريس به رژيم صهيونيستي وجود ندارد، اما در هر حال به صلاح كشور نيست كه با اين شركت قراردادي بسته شود.
و بار ديگر نيز وزارت امور خارجه به شركت دخانيات ايران اعلام كرد كه شركت فيليپ موريس جزو شركتهاي ممنوعالمعامله با ايران قرار ندارد که همين امر باعث شد كه شركت دخانيات ايران از سازمان بازرسي كل كشور درباره عقد قرارداد با توليدكننده سيگار مالبورو استعلام كند كه در نهايت سازمان بازرسي قضاوت درباره ماهيت توليدكننده اين سيگار را بر عهده وزارت امور خارجه گذاشت.
البته همان روزها، شركت دخانيات ايران بارها تاكيد كرد كه يك نخ سيگار مارلبورو نه به كشور واردات رسمي شده و نه به توليد داخلي رسيده است. در همين حال اين شركت اعلام كرد كه طبق قانون موظف است با برندهاي معروف توليدكننده سيگار قرارداد امضا كرده و اين محصولات را در كشور توليد كند.
به هرحال، دولت دهم به پایان رسید و هیچگاه فلیپ موریس نتوانست مجوز فعالیت رسمی از دولت جمهوری اسلامی ایران را کسب کند؛ تا اینکه آبانماه سال جاری، محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت دولت حسن روحانی، با نشاندن امضای خود پای نامهای، مجوز رسمی برای فعالیت این تولیدکننده مشکوک الماهیت را صادر کرد.
*امضای نعمتزاده
یکسال و اندی از روی کار آمدن دولت یازدهم گذشت و ماجرای صدور مجوز برای فعالیت رسمی فلیپ موریس، مجدد به یکی از دغدغههای وزارت صنعت، معدن و تجارت تبدیل شد، تا اینکه یک روز رسانهها با انتشار مجوزهای صادر شده از سوی محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت خبر از فعالیت رسمی فلیپ موریس در بازار ایران دادند.
صدور این مجوز اما حاشیههای بسیاری برای وزارت صنعت ایجاد کرد و باز هم صدور مجوز به صورت انحصاری و نیز صهیونیستی بودن این شرکت بر سر زبانها افتاد. اما این بار، نعمت زاده رفتاری متفاوت از دو وزیر قبلی داشت و اعلام کرد که این شرکت صهیونیستی نیست و استعلام های لازم از وزارت امور خارجه دریافت شده است.
محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت دولت یازدهم در گفتگو با مهر در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه بالاخره ماجرای مجوز شما چه بوده و آیا حضور "فیلیپ موریس" به صورت نمایندگی رسمی در ایران واقعیت دارد؟ گفت: این، واقعیت است و باید در آینده تحقق پیدا کند، ضمن اینکه ما نامه مجوز را به نماینده این شرکت اعطا کردهایم.
وی ادامه داد: شرکتهای واردکننده در تمام زمینهها و کالاها از جمله خودرو، لوازم خانگی و لوازم الکتریکی دارای نمایندگیهای رسمی در تمام نقاط دنیا هستند و بنابراین وزارت صنعت، معدن و تجارت مسئولیت دارد که نمایندگی این کالاها و محصولات را برای فعالیت در ایران تائید کند.
نعمت زاده گفت: یکی از درخواستها این بوده که شرکت ایرانی به عنوان نماینده فیلیپ موریس، سیگار وارد کند، چرا که این شرکت نمایندگی رسمی در ایران ندارد و محصولات آن به صورت قاچاق وارد میشود.
وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: متاسفانه سیگار با برند مذکور به صورت قاچاق به ایران وارد میشود و در مقابل حقوق دولتی واردات نیز پرداخت نمیشود، بنابراین بحث اصلی این بود که واردات سیگار با این برند، از طریق نمایندگی رسمی صورت گیرد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت در پاسخ به این سئوال که آیا این شرکت "صهیونیستی" است؟ خاطر نشان کرد: اگر این شرکت صهیونیستی بود، به طور قطع چنین مجوزی را صادر نمیکردیم و پیش از آن، از این موضوع اطمینان حاصل کردهایم.
البته همان روزها که خبر دریافت مجوز رسمی فیلیپ موریس برای فعالیت در ایران در رسانه های داخلی و خارجی منتشر شد، سخنگوی این شرکت هرگونه دریافت مجوز از ایران را تکذیب کرد که این امر، واکنش نعمت زاده را نیز در پی داشت. او گفت به طور قطع اگر این شرکت به طور رسمی اعلام کند که در ایران حضور یافته است، از سوی نهادهای بین المللی به دلیل نقض تحریم ایران، محاکمه خواهد شد.
این در حالی بود که سخنگوی شرکت فیلیپ موریس که سیگار مارلبرو از شناختهشدهترین محصولات آن است، در پاسخ به "بیبیسی" اعلام کرد: "شرکت بینالمللی فیلیپ موریس یا هیچیک از شرکتهایی که تحت نظر آن فعالیت میکنند، برای تولید محصولاتشان در ایران درخواست مجوز ندادهاند."
در همین حال، سخنگوی فیلیپ موریس مطرح کرده است که پیش از این به شرکتهای دخانیات در ایران گفته است هیچکس این اختیار را ندارد که برای تولید یا فروش محصولات این شرکت در ایران یا هرگونه اقدام دیگری از جانب این شرکت درخواست بدهد.
ورود دادستانی
دومین واکنش وزارت صنعت، به پرونده فیلیپ موریس اما به زمانی بر می گردد که در رسانه ها اعلام شد که دادستانی کل کشور، نسبت به امضای این قرارداد، به محمدرضا نعمتزاده هشدار داده است.
این جا بود که وزارت صنعت، معدن و تجارت در بیانیه ای اعلام کرد شرکتهای صاحب برند معروف بعضاً برای بازاریابی و حضور در یک کشور از یک و یا چند نماینده برای فروش و توزیع کالاهای خود بهره میبرند. مجوز صادر شده از سوی مرکز برنامهریزی دخانیات برای نماینده رسمی این شرکت بوده است، فلذا چنانچه سازنده، نمایندگیهای دیگر را معرفی کند آنها هم میتوانند بر اساس ضوابط مد نظر، درخواست خود را ارائه دهند، این درخواست بررسی میشود و طبق ضوابط اقدام خواهد شد. بنابراین هیچ انحصاری وجود ندارد و هر کسی که بتواند نمایندگی سازنده را داشته باشد، میتواند درخواست خود را ارائه کند.
از نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت هیچ محدودیتی در مجوز دادن به نمایندگیهای شرکتهای بینالمللی وجود ندارد و در صورتی که یک برند به یک یا چند شرکت نمایندگی بدهد، این وزارتخانه هم به آنان مجوز میدهد اما معمولاً برندهای بینالمللی در کشورها نمایندگی را به یک شرکت میدهد.
این وزارتخانه در خصوص صهیونیستی بودن فیلپ موریس هم توضیح داد: بر اساس تبصره ۱ ماده ۸ قانون حمایت از انقلاب اسلامی مردم فلسطین مصوبه مجلس شورای اسلامی کمیتهای تخصصی تشکیل شده و شرکتها و افراد صهیونیستی مشخص و اعلام میشوند. در این تبصره آمده است:
کمیتهای تخصصی مرکب از وزارتخانههای امور خارجه، امور اقتصادی و دارایی، بازرگانی، اطلاعات، نفت، بانک مرکزی و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تشکیل میشود که فهرست کامل شرکتها و مؤسسات صهیونیستی در سطح جهان و فهرست اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع تحریم را به صورت شفاف ظرف دو ماه پس از تصویب این قانون ارائه کند و به صورت سالیانه و یا حسب ضرورت بروزرسانی کند.
دبیرخانه این کمیته در وزارت امور خارجه مستقر است و وزارت صنعت، معدن و تجارت طی نامهای رسمی از این کمیته درخواست کرد تا نظر تخصصی خود را در مورد صهیونیستی بودن شرکت فیلیپ موریس اعلام کند. این کمیته در تاریخ ۱۶ شهریور ۹۳ تشکیل جلسه داد و سپس طی نامهای رسمی در تاریخ ۳۰ شهریور ۹۳ به وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد مستنداتی دال بر صهیونیستی بودن شرکت فیلیپ موریس وجود ندارد.
لذا با توجه به صراحت قانون مبنی بر ملاک بودن نظر این کمیته، وزارت صنعت، معدن و تجارت اقدام به صدور مجوز کرده است.
البته وزارت صنعت، در توضیح دلیل اعطای مجوز واردات و تولید داخل محصولات شرکت فیلیپ موریس نیز گفته است که صدور مجوز واردات و تولید داخل محصولات شرکت فیلیپ موریس (سیگار مارلبرو و باند استریت) در راستای اجرای بند ۳ ماده ۱۰۲ قانون برنامه پنجم توسعه به شرح زیر بوده و در مجوز صادره نیز صراحتاً به اجرای این ماده قانون اشاره شده است.
در تبصره ۳ قانون آمده است: ممنوعیت ورود کالاهای غیرضروری در طی برنامه پنجم برای سیگار لازمالاجرا نیست. دولت مکلف است اقدامات لازم را مشتمل بر کاهش مصرف، تولید سیگار خارجی معتبر با نشان تجاری اصلی در داخل کشور مشروط بر تعهد شرکت مذکور به عدم واردات را به عمل آورد به نحوی که تا پایان برنامه توازن تولید در داخل با مصرف برقرار شود.
لازم به ذکر است که در ۳.۵ سال اول قانون برنامه پنجم توسعه اقدام موثری برای اجرایی شدن تبصره ۳ صورت نگرفته بود و از یک سال قبل با پیگیری مناسب به عمل آمده از مجموع واردکنندگان رسمی ۱۴ میلیارد نخ سیگار تعهدات لازم جهت اجرای تبصره ۳ اخذ و برای حدود ۱۰ میلیارد نخ وارداتی مجوزهای لازم جهت ایجاد خطوط تولید در داخل کشور صادر شده و اجرای کامل قانون به صورت مستمر در حال پیگیری است.
واردات قانونی و تضمین استاندارد
در مجوز صادر شده شرکت مذکور متعهد شد در اجرای تبصره ۳ ماده ۱۰۲ قانون برنامه پنجم توسعه از کمپانی تولیدکننده و مالک برنامه و تعهد تولید در ایران ظرف دو سال از آغاز واردات را اخذ و به مرکز ارائه کند.
البته این وزارتخانه توجه به سلامت عمومی مردم و اجرای قانون نیز ضروری دانسته و اعلام کرده است: قطعاً کالایی که به صورت رسمی وارد میشود از نظر ضوابط استاندارد و بهداشت، بهتر قابل کنترل است تا کالایی که به صورت قاچاق وارد میشود و هیچ نظارتی بر آنها نیست.
به دلیل واردات غیررسمی محصولات شرکت فیلیپ موریس (قاچاق) به کشور علاوه بر مخاطرات مضاعفی که برای سلامتی مصرفکنندگان دارد موجب عدم وصول حقوق دولت مطابق قوانین مربوطه شده است، لذا صدور این مجوز علاوه بر اجرای تکلیف قانون برنامه پنجم توسعه موجب احقاق حقوق دولت و کنترل مشخصات محصولات وارداتی در گمرکات به لحاظ رعایت استانداردها میشود.
هم اکنون وقتی محصول دخانی به صورت رسمی وارد شود، در گمرکات کشور کارشناسان با نمونه برداری کاملاً بر کیفیت و بهداشتی بودن محصولات نظارت می کند. به هرحال، باید منتظر بود و دید که نهادهای نظارتی و پیگیری های پارلمانی، چه نتیجه ای را برای فلیپ موریس در ایران رقم خواهند زد.
*نامه سازمان بازرسی به محرابیان
اوایل سال ۹۰، سازمان بازرسی کل کشور در نامه ای که به علی اکبر محرابیان، وزیر وقت صنایع و معادن ارسال کرد، خواستار استعلام وی از وزارت امور خارجه برای صهیونیستی بودن یا نبودن این شرکت شده بود. سازمان بازرسی کل کشور آن روزها در نامهاي خطاب به وزارت صنايع با اشاره به نبود يك استراتژي كارآمد در عرصه توليد، واردات، توزيع، صادرات و كنترل مصرف مواد دخاني از اين وزارتخانه خواست تا در خصوص شركت فيليپ موريس (توليدكننده سيگار مالبورو) از وزارت امور خارجه استعلام كند.
سازمان بازرسي در اين نامه قاچاق سيگار مارلبورو به كشور را سبب تضييع حقوق دولت دانسته و بر این نکته پافشاری کرده بود که نبود نظارت دستگاههاي مسئول باعث شده مصرف محصولات نامرغوب لطمه جبرانناپذيري را در پي مصرف چنين مواد دخاني به كشور تحميل كند.
سازمان بازرسي علاوه بر اين از شركت دخانيات خواسته بود تا با توجه به تبصرههاي چهارگانه ذيل ماده ۸ قانون اصلاح حمايت از انقلاب اسلامي مردم فلسطين، نظريه كميته تخصصي مندرج در تبصره يك ماده ۸ اين قانون درباره شركت فيليپ موريس از وزارت امور خارجه استعلام و پاسخ دريافتي از اين كميته را ملاك تصميمات بعدي خود قرار دهد.
*رفتار مهدی غضنفری
مهدی غضنفری، وزیر صنعت، معدن و تجارت دولت دهم هم که وزارت صنایع و معادن را پس از ادغام در کنار وزارت بازرگانی مدیریت می کرد، در واکنش به صدور مجوز برای شرکت فلیپ موریس، در رسانه ها اعلام کرد تا زمانی که وزارت امور خارجه، صهیونیستی نبودن این شرکت را تائید نکند، هیچ مجوزی برایش صادر نخواهد شد.
همان سال هم، این وزارتخانه استعلامهایی را از وزارت امور خارجه برای اطمینان از صهیونیستی نبودن فلیپ موریس صورت داد که اگرچه هیچگاه به صورت رسمی، پاسخی از سوی وزارت امور خارجه دولت محمود احمدی نژاد بیرون نیامد یا حداقل در رسانه ها منتشر نشد، اما مجوزی هم هیچگاه صادر نشد.
همان روزها، شركت دخانيات ايران نیز اعلام كرد كه تاكنون دو بار از مراجع امنيتي و وزارت امور خارجه درباره ماهيت شركت فيليپ موريس استعلام كرده است و البته به این نکته هم اشاره کرد که يك بار مراجع امنيتي به شركت دخانيات ايران اعلام كردند كه شواهد قوي مبني بر وابستگي شركت فيليپ موريس به رژيم صهيونيستي وجود ندارد، اما در هر حال به صلاح كشور نيست كه با اين شركت قراردادي بسته شود.
و بار ديگر نيز وزارت امور خارجه به شركت دخانيات ايران اعلام كرد كه شركت فيليپ موريس جزو شركتهاي ممنوعالمعامله با ايران قرار ندارد که همين امر باعث شد كه شركت دخانيات ايران از سازمان بازرسي كل كشور درباره عقد قرارداد با توليدكننده سيگار مالبورو استعلام كند كه در نهايت سازمان بازرسي قضاوت درباره ماهيت توليدكننده اين سيگار را بر عهده وزارت امور خارجه گذاشت.
البته همان روزها، شركت دخانيات ايران بارها تاكيد كرد كه يك نخ سيگار مارلبورو نه به كشور واردات رسمي شده و نه به توليد داخلي رسيده است. در همين حال اين شركت اعلام كرد كه طبق قانون موظف است با برندهاي معروف توليدكننده سيگار قرارداد امضا كرده و اين محصولات را در كشور توليد كند.
به هرحال، دولت دهم به پایان رسید و هیچگاه فلیپ موریس نتوانست مجوز فعالیت رسمی از دولت جمهوری اسلامی ایران را کسب کند؛ تا اینکه آبانماه سال جاری، محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت دولت حسن روحانی، با نشاندن امضای خود پای نامهای، مجوز رسمی برای فعالیت این تولیدکننده مشکوک الماهیت را صادر کرد.
*امضای نعمتزاده
یکسال و اندی از روی کار آمدن دولت یازدهم گذشت و ماجرای صدور مجوز برای فعالیت رسمی فلیپ موریس، مجدد به یکی از دغدغههای وزارت صنعت، معدن و تجارت تبدیل شد، تا اینکه یک روز رسانهها با انتشار مجوزهای صادر شده از سوی محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت خبر از فعالیت رسمی فلیپ موریس در بازار ایران دادند.
صدور این مجوز اما حاشیههای بسیاری برای وزارت صنعت ایجاد کرد و باز هم صدور مجوز به صورت انحصاری و نیز صهیونیستی بودن این شرکت بر سر زبانها افتاد. اما این بار، نعمت زاده رفتاری متفاوت از دو وزیر قبلی داشت و اعلام کرد که این شرکت صهیونیستی نیست و استعلام های لازم از وزارت امور خارجه دریافت شده است.
محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت دولت یازدهم در گفتگو با مهر در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه بالاخره ماجرای مجوز شما چه بوده و آیا حضور "فیلیپ موریس" به صورت نمایندگی رسمی در ایران واقعیت دارد؟ گفت: این، واقعیت است و باید در آینده تحقق پیدا کند، ضمن اینکه ما نامه مجوز را به نماینده این شرکت اعطا کردهایم.
وی ادامه داد: شرکتهای واردکننده در تمام زمینهها و کالاها از جمله خودرو، لوازم خانگی و لوازم الکتریکی دارای نمایندگیهای رسمی در تمام نقاط دنیا هستند و بنابراین وزارت صنعت، معدن و تجارت مسئولیت دارد که نمایندگی این کالاها و محصولات را برای فعالیت در ایران تائید کند.
نعمت زاده گفت: یکی از درخواستها این بوده که شرکت ایرانی به عنوان نماینده فیلیپ موریس، سیگار وارد کند، چرا که این شرکت نمایندگی رسمی در ایران ندارد و محصولات آن به صورت قاچاق وارد میشود.
وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: متاسفانه سیگار با برند مذکور به صورت قاچاق به ایران وارد میشود و در مقابل حقوق دولتی واردات نیز پرداخت نمیشود، بنابراین بحث اصلی این بود که واردات سیگار با این برند، از طریق نمایندگی رسمی صورت گیرد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت در پاسخ به این سئوال که آیا این شرکت "صهیونیستی" است؟ خاطر نشان کرد: اگر این شرکت صهیونیستی بود، به طور قطع چنین مجوزی را صادر نمیکردیم و پیش از آن، از این موضوع اطمینان حاصل کردهایم.
البته همان روزها که خبر دریافت مجوز رسمی فیلیپ موریس برای فعالیت در ایران در رسانه های داخلی و خارجی منتشر شد، سخنگوی این شرکت هرگونه دریافت مجوز از ایران را تکذیب کرد که این امر، واکنش نعمت زاده را نیز در پی داشت. او گفت به طور قطع اگر این شرکت به طور رسمی اعلام کند که در ایران حضور یافته است، از سوی نهادهای بین المللی به دلیل نقض تحریم ایران، محاکمه خواهد شد.
این در حالی بود که سخنگوی شرکت فیلیپ موریس که سیگار مارلبرو از شناختهشدهترین محصولات آن است، در پاسخ به "بیبیسی" اعلام کرد: "شرکت بینالمللی فیلیپ موریس یا هیچیک از شرکتهایی که تحت نظر آن فعالیت میکنند، برای تولید محصولاتشان در ایران درخواست مجوز ندادهاند."
در همین حال، سخنگوی فیلیپ موریس مطرح کرده است که پیش از این به شرکتهای دخانیات در ایران گفته است هیچکس این اختیار را ندارد که برای تولید یا فروش محصولات این شرکت در ایران یا هرگونه اقدام دیگری از جانب این شرکت درخواست بدهد.
ورود دادستانی
دومین واکنش وزارت صنعت، به پرونده فیلیپ موریس اما به زمانی بر می گردد که در رسانه ها اعلام شد که دادستانی کل کشور، نسبت به امضای این قرارداد، به محمدرضا نعمتزاده هشدار داده است.
این جا بود که وزارت صنعت، معدن و تجارت در بیانیه ای اعلام کرد شرکتهای صاحب برند معروف بعضاً برای بازاریابی و حضور در یک کشور از یک و یا چند نماینده برای فروش و توزیع کالاهای خود بهره میبرند. مجوز صادر شده از سوی مرکز برنامهریزی دخانیات برای نماینده رسمی این شرکت بوده است، فلذا چنانچه سازنده، نمایندگیهای دیگر را معرفی کند آنها هم میتوانند بر اساس ضوابط مد نظر، درخواست خود را ارائه دهند، این درخواست بررسی میشود و طبق ضوابط اقدام خواهد شد. بنابراین هیچ انحصاری وجود ندارد و هر کسی که بتواند نمایندگی سازنده را داشته باشد، میتواند درخواست خود را ارائه کند.
از نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت هیچ محدودیتی در مجوز دادن به نمایندگیهای شرکتهای بینالمللی وجود ندارد و در صورتی که یک برند به یک یا چند شرکت نمایندگی بدهد، این وزارتخانه هم به آنان مجوز میدهد اما معمولاً برندهای بینالمللی در کشورها نمایندگی را به یک شرکت میدهد.
این وزارتخانه در خصوص صهیونیستی بودن فیلپ موریس هم توضیح داد: بر اساس تبصره ۱ ماده ۸ قانون حمایت از انقلاب اسلامی مردم فلسطین مصوبه مجلس شورای اسلامی کمیتهای تخصصی تشکیل شده و شرکتها و افراد صهیونیستی مشخص و اعلام میشوند. در این تبصره آمده است:
کمیتهای تخصصی مرکب از وزارتخانههای امور خارجه، امور اقتصادی و دارایی، بازرگانی، اطلاعات، نفت، بانک مرکزی و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تشکیل میشود که فهرست کامل شرکتها و مؤسسات صهیونیستی در سطح جهان و فهرست اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع تحریم را به صورت شفاف ظرف دو ماه پس از تصویب این قانون ارائه کند و به صورت سالیانه و یا حسب ضرورت بروزرسانی کند.
دبیرخانه این کمیته در وزارت امور خارجه مستقر است و وزارت صنعت، معدن و تجارت طی نامهای رسمی از این کمیته درخواست کرد تا نظر تخصصی خود را در مورد صهیونیستی بودن شرکت فیلیپ موریس اعلام کند. این کمیته در تاریخ ۱۶ شهریور ۹۳ تشکیل جلسه داد و سپس طی نامهای رسمی در تاریخ ۳۰ شهریور ۹۳ به وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد مستنداتی دال بر صهیونیستی بودن شرکت فیلیپ موریس وجود ندارد.
لذا با توجه به صراحت قانون مبنی بر ملاک بودن نظر این کمیته، وزارت صنعت، معدن و تجارت اقدام به صدور مجوز کرده است.
البته وزارت صنعت، در توضیح دلیل اعطای مجوز واردات و تولید داخل محصولات شرکت فیلیپ موریس نیز گفته است که صدور مجوز واردات و تولید داخل محصولات شرکت فیلیپ موریس (سیگار مارلبرو و باند استریت) در راستای اجرای بند ۳ ماده ۱۰۲ قانون برنامه پنجم توسعه به شرح زیر بوده و در مجوز صادره نیز صراحتاً به اجرای این ماده قانون اشاره شده است.
در تبصره ۳ قانون آمده است: ممنوعیت ورود کالاهای غیرضروری در طی برنامه پنجم برای سیگار لازمالاجرا نیست. دولت مکلف است اقدامات لازم را مشتمل بر کاهش مصرف، تولید سیگار خارجی معتبر با نشان تجاری اصلی در داخل کشور مشروط بر تعهد شرکت مذکور به عدم واردات را به عمل آورد به نحوی که تا پایان برنامه توازن تولید در داخل با مصرف برقرار شود.
لازم به ذکر است که در ۳.۵ سال اول قانون برنامه پنجم توسعه اقدام موثری برای اجرایی شدن تبصره ۳ صورت نگرفته بود و از یک سال قبل با پیگیری مناسب به عمل آمده از مجموع واردکنندگان رسمی ۱۴ میلیارد نخ سیگار تعهدات لازم جهت اجرای تبصره ۳ اخذ و برای حدود ۱۰ میلیارد نخ وارداتی مجوزهای لازم جهت ایجاد خطوط تولید در داخل کشور صادر شده و اجرای کامل قانون به صورت مستمر در حال پیگیری است.
واردات قانونی و تضمین استاندارد
در مجوز صادر شده شرکت مذکور متعهد شد در اجرای تبصره ۳ ماده ۱۰۲ قانون برنامه پنجم توسعه از کمپانی تولیدکننده و مالک برنامه و تعهد تولید در ایران ظرف دو سال از آغاز واردات را اخذ و به مرکز ارائه کند.
البته این وزارتخانه توجه به سلامت عمومی مردم و اجرای قانون نیز ضروری دانسته و اعلام کرده است: قطعاً کالایی که به صورت رسمی وارد میشود از نظر ضوابط استاندارد و بهداشت، بهتر قابل کنترل است تا کالایی که به صورت قاچاق وارد میشود و هیچ نظارتی بر آنها نیست.
به دلیل واردات غیررسمی محصولات شرکت فیلیپ موریس (قاچاق) به کشور علاوه بر مخاطرات مضاعفی که برای سلامتی مصرفکنندگان دارد موجب عدم وصول حقوق دولت مطابق قوانین مربوطه شده است، لذا صدور این مجوز علاوه بر اجرای تکلیف قانون برنامه پنجم توسعه موجب احقاق حقوق دولت و کنترل مشخصات محصولات وارداتی در گمرکات به لحاظ رعایت استانداردها میشود.
هم اکنون وقتی محصول دخانی به صورت رسمی وارد شود، در گمرکات کشور کارشناسان با نمونه برداری کاملاً بر کیفیت و بهداشتی بودن محصولات نظارت می کند. به هرحال، باید منتظر بود و دید که نهادهای نظارتی و پیگیری های پارلمانی، چه نتیجه ای را برای فلیپ موریس در ایران رقم خواهند زد.
