مکانیزم ماشه یا مکانیزم مذاکره

ساعت 24 -دولت آمریکا با ناکامی در تمدید تحریم‌های تسلیحاتی دور جدید تلاش‌های خود را بر راه اندازی مکانیزم ماشه در برجام متمرکز کرده است، اقدامی که در ظاهر فروپاشی توافق هسته‌ای، اما در باطن هدف دیگری را دنبال می‌کند.

اعضای دائم و غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل روز گذشته درباره قطعنامه پیشنهادی آمریکا در خصوص تحریم تسلیحاتی ایران رای گیری کردند. قطعنامه پیشنهادی دو بند مقدماتی و دو بند عملیاتی داشت و خواستار تمدید محدودیت های تسلیحاتی ایران تا تصمیم ثانوی شده بود. قطعنامه جدید نسخه تعدیل شده قطعنامه قبلی آمریکا بود. هر چند که این قطعنامه به لحاظ ظاهری و محتوایی تغییرات عمده ای کرده بود، اما هدف آن مشابه قطعنامه قبلی آمریکا بود. اما باز با این وجود، در رای گیری ایمیلی روز گذشته آمریکا فقط توانست به غیر از خودش رای یک کشور کوچک، یعنی جمهوری دومینیکن را به خود جذب کند.نتیجه رای گیری روز گذشته چیزی جز شکست سنگین برای واشنگتن نبود که نتوانست 13 عضو دیگر شورا را با خود همراه و آنها را برای تصویب قطعنامه پیشنهادیش مجاب کند. شاید به سختی بتوان سابقه چنین شکستی را برای آمریکا طی 75 سال گذشته در شورا یافت.

دامنه شکست آمریکا در شورای امنیت فقط محدود به این کشور نمی‌شود، بلکه آب سردی بر پیکره هم پیمانان منطقه‌ای کاخ سفید است. عربستان، امارات و آمریکا از جمله بازیگران منطقه‌ای بودند که برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران به تکاپو افتاده بودند. ناکامی در تمدید تحریم‌های تسلیحاتی، صرفنظر از اهمیت فنی و نظامی آن، شکست سیاسی و انزوای گفتمان و موضع ضدایرانی آنهاست که حتی نزد دوستان خود خریدار چندانی ندارد.

تهدیدی به نام مکانیزم ماشه

با عبور از مانع تحریم تسلیحاتی الان نوبت به بحث راه اندازی مکانیزم ماشه رسیده است. آمریکایی‌ها پس از ناکامی در فشار حداکثری و کشاندن ایران پای میز مذاکره الان به دنبال فشار و انگشت گذاشتن روی برجام هستند تا طرف‌های برجام را به مذاکره مجدد و کشاندن تهران پای میز مجاب کند. دونالد ترامپ تصور می‌کرد که با خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریم‌ها، ایران تسلیم شده و با واشنگتن تماس خواهد گرفت. ایران نه تنها با ترامپ تماس نگرفت، بلکه در روزهای منتهی به انتخابات ریاست جمهوری ترامپ وضعیت نامطلوبی را پیدا کرده و در به در به دنبال کارت بازی برای انتخابات می‌گردد.

به نظر می‌رسد رئیس جمهور آمریکا با آگاهی از حساسیت اعضای باقیمانده برجام، بحث مکانیزم ماشه را مطرح کرده است، تا آنها هم برای گفتگو و حفظ توافق به تکاپو بیفتند. تلاش‌های آلمانی‌ها و روس‌ها در این زمینه حاکی از این نکته است.آمریکا در وهله اول ترجیح می‌دهد که قبل از اینکه بلبشویی در شورای امنیت به پا شود، میز گفتگو چیده شود. اما اگر به این هدف نرسد، احتمال آن می رود که برای تحقق مکانیزم ماشه به کار خود ادامه دهد. در نهایت هدف دولت آمریکا ضدبرجامی نیست، چه بسا که می‌توانستند اگر قصد نابودی برجام را دارند از همان ابتدا و در زمان خروج از توافق در بهار سال 97 مکانیزم ماشه را عملی کنند

.تشنه مذاکره

اما الان بحث فشار برای مذاکره است که خود را در قامت مکانیزم ماشه نشان می‌دهد. آمریکا هم در گذشته برجام را به عنوان سکوی فشار بر ایران دیده است؛ تا از آن مجرا برنامه هسته‌ای ایران را مهار کند و اقتصاد آن را به گروگان گیرد؛ و هم الان آن را به عنوان سکوی فشار جدید می‌بیند؛ تا از طریق تهدید به فروپاشی آن طرف‌های مختلف را پای میز بکشاند. به طور خلاصه، ترامپ به مکانیزم ماشه در اصل به عنوان مکانیزم مذاکره می‌نگرد.

نکته مشترک در همه این فراز و نشیب‌ها آن است که سیاست درست ایران در اتخاذ رویکرد مقاومت فعال و برداشتن گام‌های لازم در این راستا در مقابله با رویکرد فشارحداکثری، آمریکا و دولت ترامپ را به بن‌بست کشانده و ادامه این روند با گام‌هایی متکی بر فاکتورهای قدرت ایران می‌تواند شرایط را در نهایت به نفع حفظ حقوق ملت ایران تغییر دهد.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: