حذف غرامت هواپیمای اوکراینی
حالا با انتشار رسمی گزارش بودجه 1400 به نظر میرسد که منبع جایگزینی برای تأمین غرامت هواپیمای اوکراینی پیدا شده و این ردیف از محل هزینههای صندوق توسعه ملی حذف شده است.
بودجه 2300 میلیارد تومانی صداوسیما
بر اساس تصمیم دولت، در سال آینده تا سقف 150 میلیون یورو معادل دوهزارو300 میلیارد تومان به صداوسیما در اجرای ماده 93 قانون برنامه ششم و توسعه کمی و کیفی برنامههای تولیدی، پویانمایی، مستند و فیلم و سریال اعطا خواهد شد. بودجه اختصاص داده شده برای صداوسیما هم نوعی اعتبار هزینهای است که با اهداف صندوق توسعه ملی همخوانی ندارد. معادل ریالی بودجه صداوسیما در بودجه مشخص نشده است که با چه نرخ تبدیلی برآورد شده است. در مجموع تخصیص منابع ذخیرهای کشور به صداوسیما که باید صرف امور زیرساختی شود، همواره مورد نقد کارشناسان بوده است.
بودجه 94 میلیون یورویی طرح شهید عشوری
بر اساس جدول مصارف صندوق توسعه ملی قرار است در سال 1400 تا سقف 94 میلیون یورو برای اجرای طرح «شهید عشوری» هزینه شود. هیچ اطلاعاتی درباره این طرح در دسترس نیست. آنچه با جستوجوی کلمه طرح شهید عشوری به دست میآید، مجموعه اطلاعاتی درباره بیوگرافی این شهید و طرح ملی «سهشنبههای تکریم» و چفیههای بهداشتی است. بنابراین دولت مشخص نکرده با اعتباری که از صندوق توسعه ملی دریافت میشود، چه خدمتی قرار است به جامعه ارائه شود و آیا طرح اجرا شده، توان بازپرداخت اقساط وام و اعتبار دریافتی از صندوق توسعه ملی را دارد یا خیر.
طرحهای آبی پای ثابت برداشت از صندوق توسعه
همچنین از محل صندوق توسعه ملی تا سقف 50 میلیون یورو برای طرحهای آب و فاضلاب شهر اهواز اعتبار در نظر گرفته شده است. سال قبل نیز از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی برای ساماندهی فاضلاب این شهر اعتبار اختصاص داده شده بود. آیا این پولها صرف ساماندهی فاضلاب اهواز میشود؟ چه زمانی فاضلاب این شهر به سامان خواهد رسید تا شاهد مشکلات آب و فاضلاب در خوزستان نباشیم؟
طرحهای آبرسانی روستایی و عشایری و توسعه شبکههای آن نیز در سال آینده تا سقف 100 میلیون یورو اعتبار دریافت خواهند کرد و هنوز روستاهای زیادی در ایران وجود دارند که آب سالم حتی با تانکر نیز در دسترس ندارند. طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری در سال 1400، تا سقف 100 میلیون یورو از منابع صندوق توسعه ملی اعتبار دریافت خواهند کرد تا غفلتی طولانی برای تغذیه آبخوانها جبران شود اما این تزریق اعتبارات باعث شده که از نگاه کارشناسان، آبخوانداری به آبراههداری تبدیل شود و دستگاه متولی بهجای توجه به تغذیه سفرههای زیرزمینی، مشابه وزارت نیرو بر ساخت سدها برای برداشت بیشتر آب متمرکز شود. طرحهای آبیاری تحتفشار و نوین نیز تا سقف 100 میلیون یورو از منابع مالی صندوق بهره خواهند برد. این طرحها از نگاه کارشناسان آب و براساس گزارش مجامع جهانی، منجر به صرفهجویی در مصرف آب نمیشود اما در ایران با هدف کاهش مصرف آب، از منابع صندوق توسعه ملی سالانه اعتباراتی به این بخش تزریق میشود.
اعتبارات مقابله با اثر ریزگردها بر شبکه برق
شدتیافتن ریزگردها خسارات جبرانناپذیری به شبکه برق کشور وارد کرده است. با خاموشی سراسری در خوزستان و تعطیلی چندروزه چاههای نفت در سال 95، پای اعتباری تحت عنوان مقابله با اثرات مخرب ریزگردها و تأثیر آن بر شبکه برق، به جدول مصارف صندوق توسعه ملی باز شد. برای سال آینده نیز تا سقف 20 میلیون یورو اعتبار برای این بخش در نظر گرفته شده است.
اعتبار طرحهای نوآورانه
طرحهای نوآورانه هم بخشی از منابع صندوق توسعه ملی را به خود اختصاص دادهاند. طرحهای نوآورانه جهاد دانشگاهی تا سقف 15 میلیون یورو، طرحهای نوآورانه معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری تا سقف 70 میلیون یورو، شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری تا سقف 35 میلیون یورو و کارخانههای نوآوری معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری تا سقف 25 میلیون یورو از منابع صندوق را در اختیار خواهند گرفت. برای تقویت بنیه نیروهای مسلح تا سقف دو هزار میلیون یورو و حق عضویت در مجامع بینالمللی نیز تا سقف 65 میلیون یورو منابع مالی در بودجه 1400 در نظر گرفته شده است. از دو هزار میلیون یوروی تقویت بنیه نیروهای مسلح 500 میلیون یورو مربوط به طرح شهیدچمران است.