مطهری دخالت نهادهای مختلف را از علل ناکارآمدی دولتها میداند
وقت اقتدار رییسجمهور
ساعت 24-علی مطهری معتقد است که نمیشود حکم کلی صادر کرد و گفت همه دولتهای پس از انقلاب ناکارآمد بودند. او تصمیمگیری درباره کارآمدی و عملکرد دولتها را منوط به «شرایطی که به دولتها تحمیل شده» میداند و تاکید دارد که فرمان اداره همه امور دست دولتها نبوده و نیست.
به گفته این چهره سیاسی، از ابتدای انقلاب کارهایی انجام شده که دولتها اختیاری در آنها نداشتند و حتی گاهی باوجود آنکه مخالف بودند، اما ناچار باید تبعات آن را تحمل میکردند. مطهری نمونهای از این موضوع را «تسخیر سفارت امریکا» عنوان کرده که به دولت وقت ارتباط نداشته اما پس از آن، امریکا به دولت مستقر فشار آورده و تحریمهایی را اعمال کرده که طبیعتا دولت باید تحملشان میکرد. فرزند شهید مطهری با اذعان به اینکه «ناکارآمدی نسبی» در دولتها وجود داشته، یکی از عوامل بروز این نقیصه را «دخالت سازمانها و نهادهای مختلف در کار یکدیگر» و در عین حال «دخالت آنها در کار دولت» عنوان کرده است؛ «مثلا دولت باید در زمینه اقتصاد، سیاست خارجی و فرهنگ کارآمد باشد، ولی در هر سه مورد، نهادهایی هستند که دائم در کار دولت دخالت میکنند و فقط دولت نیست که به عنوان مجری عمل میکند، بلکه نهادهای موازی نیز (فعال) هستند که اختلال ایجاد میکنند و شاید علت اصلی ناکارآمدی همین است که رییسجمهوری به آنها اجازه دخالت میدهد و خود به خود از قدرت و کارآمدی خود کاسته میشود.» نایبرییس پیشین مجلس شورای اسلامی با اشاره به مثالهایی از دخالت نهادهای دیگر در پیشبرد اموری که اساسا باید زیرنظر دولت مدیریت شود، این موارد را تداعیکننده «حاکمیت دوگانه» میداند که بهزعم او، منجر به از بین رفتن اقتدار دولت شده و قابلقبول نیست؛ «فرض کنید میخواهند موشک آزمایش کنند یا پرتاب کنند، این کار آثار سیاسی دارد. بهخصوص وقتی که (این کار) چند روز پس از توافق برجام انجام میشود. باید به اطلاع رییسجمهوری برسانند و این رییسجمهوری است که باید تصمیم بگیرد و بگوید که این کار انجام شود یا نه! نمیتوانند بگویند ما از جای دیگری دستور میگیریم. در کارهای مرتبط با سیاست خارجی باید این هماهنگی با دولت وجود داشته باشد. در میدان جنگ، نیروهای نظامی از فرمانده کل قوا دستور میگیرند اما در بقیه موارد که با اقتصاد و سیاست خارجی ارتباط دارد، باید از دولت دستور بگیرند.» مطهری اما این مشکلات را نه ناشی از ایراد ساختاری که برخاسته از «عقبنشینی رییسجمهوری» میداند و درعین حال تاکید دارد که حتی همین حالا هم رییسجمهوری میتواند جلوی این رویه را بگیرد. به گفته مطهری، در هر نظام سیاسی، اگر نیروی نظامی را رها کنند، همین کارها را میکنند ولی اجازه نمیدهند نیروی نظامی وارد این امور شود. علی مطهری که اختیارات اندک روسای جمهوری را قبول ندارد و طرح این مساله را «بهانه» میداند با اشاره به اصل ۱۱۳ قانون اساسی که رییسجمهوری را مسوول اجرای قانون اساسی خوانده، بر ناصحیح بودن تفسیر شورای نگهبان از این اصل تاکید کرده و معتقد است که «اساسا بهتر بود تفسیر قانون اساسی را به عهده نهاد بالاتری مثلا دادگاه قانون اساسی میگذاشتند.» نایبرییس پیشین مجلس در ادامه گفته است: «از ابتدای انقلاب، ولایت فقیه به عنوان یک اصل در نظام سیاسی ما شناخته شده؛ کسی که ناظر است و مراقبت میکند که جامعه از مسیر اسلام خارج نشود. خود رهبری هم گفتهاند که من در امور اجرایی دخالت نمیکنم. کنار آن، دولت حاکم است و نهادهای دیگر نباید در کار دولت دخالت کنند. در حال حاضر در مواردی همچون انتخاب وزرا و برخی تصمیمات کلان مانند خرید هواپیما، برخی نهادها دخالت میکنند. این دخالتها باید از بین برود.» فرزند شهید مطهری راهحل رفع این مشکل را در دستیابی به فهم مشترک از اصول قانون اساسی، جلوگیری از دخالت نهاد در کار رییسجمهوری و دولت و البته ابراز اقتدار رییسجمهوری میداند، به صندوق رای به عنوان راهحل اساسی عبور از مشکلات اشاره کرده و از انتخاباتی با مشارکت حداکثری میگوید. او معتقد است مردم نباید از حقشان برای شرکت در انتخابات بگذرند؛ چراکه هر میزان مشارکت بالاتر باشد، انتخاب واقعیتر خواهد بود و به مسیر اصلاح امور نزدیکتر میشویم. او از ویژگیهای رییسجمهوری مطلوب نیز سخن گفته و تاکید دارد که باید کسی را انتخاب کنیم که سیاست جهانی را بشناسد، اقتصاد دنیا را درک کند و دید محدود نداشته باشد. به گفته مطهری نمیشود گفت که ما کاری به رابطه با دنیا نداریم و ضرورتی ندارد با دنیا ارتباطی داشته باشیم. درنتیجه باید افرادی واقعبین که تاثیر روابط خارجی را بر اقتصاد درک میکنند و تجربه کافی برای اداره کشور دارند، انتخاب شوند. او ضمن پذیرش محدودیتهای احتمالی پیشروی فعالیت احزاب، تاکید دارد که باید از همه مقدورات بهنحو احسن استفاده کرد و گفته احزاب نباید کنار بکشند و از تحریم بگویند، چراکه به عقیده او، هر وقت پای تحریم انتخابات در میان بوده، ما ضرر کردهایم؛ بنابراین باید از آنچه امکان استفاده دارد، بهره ببریم. این نماینده ادوار مجلس به شورای نگهبان هم توصیه کرد که «اینقدر نگران نباشد که کسی که میخواهد کاندیدای ریاستجمهوری شود، کاملا مطابق میل آنها باشد یا فردی باشد که حتما مطیع کامل باشد و هیچجا از خودش نظری نداشته باشد»؛ چراکه «اینطور افراد به درد ریاستجمهوری نمیخورند.» او معتقد است که همین که (فردی) صلاحیتهای عمومی، تجربه کافی و سابقه لازم را دارا باشد و فساد مهم مالی یا اخلاقی نداشته باشند، باید را تایید شده و انتخاب به عهده مردم واگذار شود. علی مطهری مشارکت بالا را از حیث مباحث و مناسبات جهانی نیز مهم و نشانه استحکام حکومت میداند و تاکید دارد که «نگران نباشند که کسی میخواهد بیاید که دنبال اصلاح امور است»، چراکه «ما رهبری و مجلس شورای اسلامی را داریم و امکان استیضاح رییسجمهوری وجود دارد» و برهمین اساس باید «اجازه دهند شخصی که مورد نظر مردم است، انتخاب شود.»
