گرانی دارو تقصیر قیمت ارز است

ساعت۲۴-به دنبال تداوم گرانی قیمت دارو در سطح عرضه داروخانه‌ای و در حالی که صاحبان داروخانه‌ها به «اعتماد» می‌گویند که از ابتدای امسال و در جریان یک بی‌نظمی گسترده و بی‌دلیل، قیمت داروها به صورت هفتگی در حال افزایش است، رییس سازمان غذا و دارو در پاسخ به «اعتماد» اعلام کرد که علت این معضل مربوط به اختلاف قیمت ارز بوده اگرچه ‌باید سازمان‌های بیمه‌گر این اختلاف قیمت را پوشش می‌دادند تا افزایش قیمت دارو به دلیل گرانی قیمت ارز، منجر به افزایش پرداخت از جیب مردم نشود.

html>

این استدلال رییس سازمان غذا و دارو برای گرانی قیمت دارو در حالی است که تا نیمه فعالیت دولت دوازدهم و تا سال 1398، روال معمول این بود که در نیمه اول سال، قیمت‌گذاری داروها با همان قیمت سال قبل انجام می‌شد و افزایش قیمت در نیمه دوم سال اتفاق می‌افتاد اما بعد از انتصاب سعید نمکی به وزارت بهداشت، این رویه معمول تغییر کرد و متوقف شد و البته در این دو سال هم قیمت ارز افزایش انفجاری داشت و حالا بهرام دارایی؛ رییس جدید سازمان غذا و دارو به «اعتماد» می‌گوید که اگرچه همچنان همان رویه پیشین درباره قیمت‌گذاری دارو جاری است، اما اگر افزایش قیمتی خارج از قاعده اتفاق افتاده مربوط به نوسانات قیمت ارز و تفاوت قیمت ارز تخصیص یافته به تامین داروست.

دارایی که روز گذشته در اولین نشست خبری خود پس از انتصاب به ریاست سازمان غذا و دارو حاضر شد در تشریح علت افزایش هفتگی قیمت دارو آن هم بیش از افزایش نرخ تورم سال جاری به «اعتماد» گفت: «در مورد قیمت‌گذاری همیشه یک سنت این بوده که قیمت‌گذاری‌ها در حوزه دارو در نیمه دوم اتفاق می‌افتاد. البته همیشه روال این بوده که افزایش قیمت دارو کمتر از افزایش نرخ رسمی سایر کالاها بوده چنانکه امسال هم متوسط افزایش قیمت دارو 30 درصد بوده در حالی که سایر کالاها بیش از 45 درصد افزایش قیمت داشتند. البته افزایش قیمت دارو در نیمه اول امسال را باید کسانی که در آن زمان مسوول بودند، پاسخ بدهند. ولی پارسال ارز حدود IRC 2500(کد16رقمی اختصاصی سازمان غذا و دارو برای شرکت‌های تولیدی دارو، فرآورده‌های حوزه سلامت و پزشکی. بدون داشتن این کد، هیچ دارو یا محصولات و فرآورده‌های حوزه سلامت و پزشکی، اجازه تولید و فروش ندارد) از ارز ترجیحی به ارز نیمایی تغییر پیدا کرد در حالی که در دولت سیزدهم ارز 127 IRC از ترجیحی به نیمایی تغییر یافت. وظیفه سازمان غذا و دارو تامین داروست، وقتی ارز مناسب و ترجیحی در اختیار نباشد از آنجا که به هر شکل باید دارو تامین شود، باید از ارز نیمایی که در دسترس‌ترین ارز است، استفاده شود که تامین دارو با وقفه مواجه نشود اما اختلاف نرخ ارز باید توسط بیمه‌ها پوشش داده شود و این مابه‌التفاوت نرخ ارز را سازمان برنامه و بودجه باید تامین و به سازمان‌های بیمه‌گر پرداخت کند که پرداخت از جیب مردم بابت قیمت افزایش یافته ارز، بیشتر نشود.»
رییس سازمان غذا و دارو در ادامه توضیح بابت علت افزایش و گرانی قیمت دارو، چالش‌های ارزی را علت برخی کمبودهای دارویی در کشور خواند و گفت: «در سال‌های اخیر شاهد افت و خیزهای مختلفی در صنعت دارو و در تامین و تهیه تجهیزات و ملزومات پزشکی و... بودیم که به یکسری سیاست‌های ارزی بازمی‌گردد که در دولت قبل برایش برنامه‌ریزی شده بود. صنعت دارو و تجهیزات پزشکی ما نیازمند تهیه نهاده‌ها و مواد اولیه خود است که بتواند آنها را از خارج از کشور تهیه کند. در سال ۱۳۹۷ حدود ۴ میلیارد دلار نیاز ارزی‌مان بوده که بتوانیم این منابع را تامین کنیم. به دلیل سیاست‌هایی که اعمال شد، این رقم به صورت بسیار شدیدی کاهش یافت؛ به‌طوری که در یک‌سال گذشته به دلیل مصوبه‌ای که سال گذشته در مجلس گذاشته شد، حدود ۲ میلیارد دلار برای تامین دارو و تجهیزات پزشکی در سال ۱۴۰۰ در اختیار داشتیم که این مبلغ در 6 ماه اول امسال به اتمام رسید و باعث شد که مشکلاتی در زمینه تامین پایدار دارو در 6 ماه دوم امسال ایجاد شود که با دخالت رییس‌جمهور و اختصاص ۷۰۰ میلیون دلار در ماه گذشته، توانستیم به سرعت تامین‌های اساسی را انجام دهیم و مدیریت کنیم.امیدواریم این پشتیبانی همچنان ادامه یابد و تا پایان سال کمبودهای‌مان را به حداقل برسانیم. این دوگانگی کمبود و قیمت یکی از نقاط ضعف این سیستم ارزی است که برای دارو و تجهیزات پزشکی در نظر گرفته شده؛ چراکه در چند سال گذشته شاهد بودیم که به دلیل مشکلات ارزی، این مبلغ نه به موقع، نه به اندازه و نه از نوع مناسب ارز در اختیار سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت قرار نگرفته که باعث شده مقداری در تامین دارو دچار مشکل شویم و کندی و تاخیر اتفاق افتد. سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت موظف به اجرای هر تصمیمی هستند که در دولت و مجلس گرفته شود. ما برای شرایط مختلف برنامه‌های مختلفی تدوین کردیم که چه این ارز در اول زنجیره تخصیص یابد چه به صورت حمایت بیمه‌ای که بسیار مطلوب ماست، در اختیار مصرف‌کننده و بیماران قرار بگیرد، برایش برنامه‌های مختلفی داریم که اجرا کنیم. مساله‌ای که در هر دو صورت بسیار مهم است، در اختیار قرار دادن منابع چه ریالی و چه ارزی به موقع، مناسب و به میزان کافی است که ضامن عدم کمبود و مشکلات قیمتی خواهد بود. اگر ارز مناسب هم داشته باشید اما به موقع اختصاص ندهید، در زنجیره تامین کندی و اختلال ایجاد شده و حتما مشکلات کمبود و قیمت هم به آن اضافه می‌شود. بنابراین اختصاص دادن و مناسب اختصاص دادن و به اندازه کافی بودن ارز از الزامات تامین پایدار و مناسب دارو برای یک‌سال آینده خواهد بود. زمانی‌که ارزی را با این مبلغ پایین اختصاص می‌دهید، خیلی‌ها به طمع می‌افتند که بیشترین سوء‌بهره‌برداری را از آن انجام دهند. به شکل‌های مختلف این اتفاق می‌افتد. از فاکتورهای جعلی یا بیش‌نمایی که انجام می‌دهند تا سایر روش‌ها. درباره محصولات نهایی ممکن است این بیش‌نمایی اتفاق بیفتد و آن محصول با قیمت بالاتر از آنچه در دنیا وجود دارد، وارد شود. درباره مواد اولیه هم ممکن است مواد اولیه با ارز ۴۲۰۰ تومانی وارد شود، اما با قیمت‌های بازار آزاد به تولیدکننده داخلی برسد که این هم منجر به مشکلاتی در زمینه قیمت نهایی فرآورده می‌شود. این تخلفات به جد بررسی شده و به مراجع نظارتی ارسال شده و به زودی هم به مراجع قضایی تحویل داده می‌شود که برخورد لازم با این انحرافات انجام شود.»
دارایی درباره ارز مورد نیاز دارو برای بودجه ۱۴۰۱ نیز گفت: «در زمینه بودجه ۱۴۰۱ آنچه ما به کمیسیون تلفیق ارایه دادیم که در ابتدا با آن موافقت شد، این بود که اگر بخواهیم تامین پایدار دارو را با کمترین کمبودها و بدون افزایش قیمت‌ها داشته باشیم، حوزه دارو و تجهیزات پزشکی به ۴ میلیارد دلار حتما نیاز خواهد داشت. ما سال ۱۳۹۷ بالغ بر ۳.۹ میلیارد دلار در این حوزه مصرف کردیم. بنابراین بعد از سه سال انتظار نمی‌رود که کمتر از این مبلغ نیاز داشته باشیم. اگر معادل ریالی آن بخواهد داده شود، پیشنهاد ما بالغ بر ۹۰ هزار میلیارد تومان بود که بتوانیم هم پوشش کافی را در داروها دهیم و هم برای بیماران خاص و صعب‌العلاج پوشش ۱۰۰ درصدی ایجاد کنیم و تا درب منزل دارورسانی را انجام دهیم که در هر صورت این یکی از برنامه‌های مهم سال آینده ما خواهد بود.»
دارایی با انتقاد از تاثیرگذاری محدودیت‌های ارزی در روند صادرات دارو گفت: «مشکلات ارزی دست و پای ما را می‌تواند ببندد. تراز تجارت دارویی‌مان به نحو نامطلوبی منفی است. درحالی که نزدیک به ۲.۵ میلیارد دلار مصرف ارزی برای دارو داریم، کمتر از ۷۰ میلیون دلار صادرات دارو داریم که علت اصلی آن محدودیت‌های ارزی است که ایجاد شده است. اگر بخواهیم به سمت تولید دارو با کیفیت قابل قبول رویم، یکی از شاخص‌های مهم داروی با کیفیت، توان صادراتی شرکت‌های ما خواهد بود. بنابراین باید بازارهای صادراتی را هم فعال کنیم.»
در حالی که دو روز قبل، رییس دفتر بازرسی ریاست‌جمهوری در جمع مدیران مطبوعات اعلام کرده بود که طبق رصد و بررسی مسیر تامین و توزیع دارو، مشخص شده که 90 درصد نشت دارو، بعد از تحویل محموله‌ها به داروخانه و در واقع، از داروخانه‌ها اتفاق می‌افتد، داروفروشان بازار سیاه در دفعات مختلف به «اعتماد» گفته‌اند که برخی اقلام دارویی و به خصوص، داروهای بیمارستانی که توزیع داروخانه‌ای ندارد را از نشتی‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی که تحویل‌گیرندگان منطقه‌ای دارو هستند، دریافت کرده‌اند.
رییس سازمان غذا و دارو در پاسخ به «اعتماد» درباره مسیر نشت و قاچاق معکوس دارو گفت: «در خصوص نشت گفته‌ایم که مثلا قیمت قلم انسولین ایرانی یا شیرخشک نوزادان در کشورهای همسایه، 5 برابر گران‌تر و طبیعی است که با نشت دارو از چرخه تامین و توزیع مواجه شویم ولی کارهایی در حال انجام است که با این موارد هم برخورد کنیم اگرچه ریشه اینها، داروی ارزانی است که در سطح عرضه قرار می‌گیرد و طمع ایجاد می‌کند که امیدوارم بتوانیم با تشدید نظارت‌ها اصل موضوع را مدیریت و کنترل کنیم.»
دارایی در بخش دیگری از پاسخ به کمبودهای دارویی در بازار ایران گفت: «از مجموع ۳۵۷۲ قلم مولکول دارو، ۱۴۰۰ مولکول، مولکول‌های اصلی داروهای ما هستند که نزدیک ۲۰۰۰ مولکول‌مان در بازار به صورت شایع مصرف می‌شود و ۱۸۰۰ مولکول دارو هم تحت پوشش بیمه قرار دارند. در رسانه‌ها گاهی حرف‌های کلی می‌زنند، وقتی می‌گوییم دارو کم است یا گران شده باید مشخص باشد که کدام دارو؟ ما ۴۰۰ داروی مهم و اساسی داریم که در بیماران خاص و صعب‌العلاج مصرف می‌شوند و برای ما بسیار مهم هستند. تعداد زیادی از دارو را داریم که بدون نیاز به نسخه مصرف می‌شوند. برخی داروها هستند که مردم آنها را نمی‌شناسند و ممکن است فقط در بخش‌های بستری مصرف شوند. بنابراین باید مشخص باشد که چه دارویی مورد بحث است. سازمان غذا و دارو برای همه مولکول داروها اعم از رقمی و عددی برنامه دارد و رصد می‌کند. تنها چیزی که ارز ترجیحی گرفته و تا آخرین نقطه مصرف رصد می‌شود، داروست. حال اینکه این دارو قیمت مناسبی داشته یا خیر، موضوع دیگری است. همیشه کمبود بوده و همه جای دنیا هم هست که دلایل مختلف دارد. مثلا در بروز کرونا برخی داروها مصرف‌شان بالا رفت، اما برخی کمبودهای مقطعی ممکن است به دلیل تجویز بیش از حد و غیرمنطقی باشد یا اینکه یک دارو برندی باشد که مشابه تولید داخلی دارد. گاهی ممکن است از یک دارو ۵ تولیدکننده داشته باشیم و یکی از آنها دارویش در بازار نباشد، این کمبود مقطعی و موقتی است.»

اعتماد

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: