شکست جنگطلبان آمریکایی در سنا
ساعت 24-دقایقی پس از بامداد جمعه به وقت ایران، سنای آمریکا موضوع رد یا تایید کفایت بررسی توافق هستهای ایران را به رای گذاشت. جمهوریخواهان سنا قصد داشتند با پایاندادن به گفتوگو درباره توافق هستهای، طرح مخالفت با توافق هستهای ایران را به رای بگذارند اما در مرحله نخست برای رسیدن به هدف خود ناکام ماندند. در رایگیری انجامشده، جمهوریخواهان سنا نتوانستد ۶۰ رای لازم برای تایید کفایت بررسی توافق هستهای و متعاقبا موافقت برای به رای گذاشتن طرح جمهوریخواهان برای مخالفت با توافق هستهای را به دست آورند.
div align="justify">روز پنجشنبه ١٩ شهریور، ۵۸ سناتور جمهوریخواه در جلسه کنگره، خواهان آغاز رأیگیری شدند اما ٤٠ سناتور دموکرات و دو سناتور مستقل با آغاز رأیگیری درباره توافق هستهای مذکور مخالفت کردند. برای انجام این رأیگیری ٦٠ رأی لازم بود و جمهوریخواهان نتوانستند حد نصاب لازم را کسب کنند. دولت باراک اوباما در هفتههای گذشته سخت تلاش کرد با حفظ انسجام در اردوی دموکراتها، مانع از مطرحشدن طرح مذکور در صحن سنا شود. براساس رویه درونی مجلس سنا، بحث درباره یک طرح، حد زمانی ندارد اما اگر ۶۰ عضو از صد سناتور به کفایت مذاکرات رأی دهند، مذاکرات متوقف و رأیگیری انجام میشود. رئیسجمهوری آمریكا لحظاتی پس از این رویداد با صدور بیانیهای این اتفاق را «پیروزی دیپلماسی منافع ملی آمریکا و امنیت جهان» نامید و گفت: «امروز سنا یك گام تاریخی به جلو برداشت و ایالات متحده را قادر ساخت كه بتواند با شركای بینالمللی خود توافق جامع و بلندمدتی را به اجرا درآورد كه مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود». اوباما افزود: «باعث دلگرمی است كه این تعداد از سناتورها این توافق را از روی ارزش آن قضاوت کردند. از حمایت قوی قانونگذاران و شهروندان خشنود هستم».
استقبال جان کری
جان کری، وزیر خارجه آمریکا با انتشار بیانیهای از تصمیم سنای آمریکا درباره توافق با ایران استقبال کرد و آن را گامی مهم در جهت اجرای این توافق میان ایالات متحده و متحدانش برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای عنوان کرد. کری در بیانیه خود گفته است اجرای این توافق، ایالات متحده، دوستان و متحدانمان در منطقه خاورمیانه و همه جهان را در موقعیتی امنتر قرار خواهد داد. به گزارش بیبیسی، اکنون و پس از گذشتن این توافق از سد سنا، وزیر خارجه آمریکا گفته است که میداند برای بسیاری از همکاران سابقش این تصمیم بسیار دشوار بوده است اما به اعتقاد او منافع این توافق بسیار بیشتر از اشکالات احتمالی و بالقوه آن است. وزیر امور خارجه آمریکا در بیانیه خود گفته است این وزارتخانه و دولت اوباما به اجرای این توافق متعهد خواهند بود تا مطمئن شوند ایران به تعهد خود پایبند خواهد ماند.
واکنش سناتورها
بنا بر توافق کاخ سفید و کنگره، مجالس نمایندگان و سنای آمریکا تا روز ۱۷ سپتامبر (پنجشنبه آینده) فرصت دارند که در مخالفت با توافق هستهای قطعنامهای تصویب کنند. حتی اگر مخالفان بتوانند رأیگیری کنند و اکثریت سنا و مجلس نمایندگان به مخالفت با توافق رأی دهد، رئیسجمهور آمریکا با استفاده از اختیارات خود مصوبه آنها را وتو خواهد کرد و مخالفان طرح هم رأی لازم برای خنثیکردن وتوی آقای اوباما را ندارند. ازطرفدیگر، رهبری جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا تصمیم گرفته است که رأیگیری بر سر پیشنویس طرح انتقادی را کنار بگذارد و در عوض چند طرح دیگر ازجمله «طرح حمایت از توافق» را به رأی بگذارد تا دموکراتهای کمتری به توافق رأی مثبت بدهند. جمهوریخواهان همچنین قصد دارند طرح منع دولت از لغو تحریمهای ایران را به رأی بگذارند. سناتور دموکرات نوادا و رهبر اقلیت سنا پس از رأیگیری بامداد جمعه گفت: «این موضوع خاتمه یافته است». رید، رهبر اقلیت سنا، از مککانل، رهبر اکثریت سنا، خواست تا سنا بررسی دیگرموضوعات ازجمله طرحهای ساختوساز بزرگراهها و بودجه را آغاز کند. رید گفت: «در این وضعیت او [مککانل] در یک رأیگیری شکست خورده است و در وضعیت کنونی از واقعیت آنگونه که هست فاصله دارد».
شکستی تلخ برای آیپک
روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی مخالفت دموکراتها در سنای آمریکا با قطعنامه رد توافق هستهای ایران و گروه ١+٥ را یک شکست تلخ سیاسی برای لابی قدرتمند صهیونیستی آیپک دانست. به گزارش ایسنا، مقامات کمیته روابط عمومی آمریکا - اسرائیل (آیپک) میدانستند شرایط آنها برای بلوکهکردن توافق هستهای باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا با ایران در کنگره مساعد نیست. اما گروههای صاحب نفوذ طرفدار اسرائیل با راهاندازی کمپینی ٤٠ میلیون دلاری به دنبال سدكردن راه توافق هستهای ایران بودند.
تلاش دوباره جمهوریخواهان
رهبر اکثریت مجلس سنای آمریکا گفت که سنا یک رأیگیری دیگر درباره قطعنامه مخالفت با توافق هستهای ایران و گروه ١+٥ برگزار خواهد کرد. به گزارش پایگاه خبری هیل، میچ مککانل، رهبر اکثریت جمهوریخواه سنا، در واکنش به مخالفت سناتورهای دموکرات با طرح جمهوریخواهان برای رد توافق هستهای گفت که سنا روز سهشنبه یک رأیگیری دیگر درخصوص این قطعنامه برگزار خواهد کرد. مککانل پس از اعلام این خبر ضمن محکومکردن این اقدام دموکراتها گفت که آنها حتی مانع از این شدند که مردم آمریکا بتوانند یک رأی واقعی درباره آنچه که مهمترین مسئله سیاست خارجی در این دوره است داشته باشند. او ادامه داد: اگر رئیسجمهور کاملا از این توافق اطمینان دارد، پس نباید نگران باشد. او باید بهدرستی و باغرور از حق وتوی خود استفاده و عقاید خود را برای مردم آمریکا روشن کند. این در حالی است که هری رید، رهبر اقلیت دموکرات سنا، در پاسخ به اظهارات مککانل در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت که رأیگیری دوباره سنا درباره توافق هستهای اتلاف وقت است چون مسئله تمام شده و دوباره همان نتیجهای به دست خواهد آمد که در رأیگیری روز پنجشنبه حاصل شد. رید در پاسخ به این سؤال که آیا ممکن است دموکراتها در رأیگیری هفته آینده نظر خود را تحت فشارهای ایالاتشان تغییر دهند، گفت: اگر کسی چنین کاری انجام دهد، اقدامی احمقانه خواهد بود و من سناتورهای باهوشی را در اختیار دارم.
بازتاب رسانههای آمریکا
اکثر رسانههای آمريكا این خبر را پیروزی میراثسازی برای اوباما و شکستی بیسابقه برای جمهوریخواهان دانستند. نشریه لسآنجلس تایمز در این رابطه نوشت: جمهوریخواهان آمریکایی که هیچ راهبرد دیگری برای جلوگیری از این توافق برخوردار از حمایت بینالمللی در دست ندارند، در نهایت تنها به دادن رأیهای نمادین برای ثبت مخالفت خود متوسل شدند. نشریه سیاسی «پولیتیکوس یواسای» با مقالهای تحت عنوان «اوباما جمهوریخواهان را نابود کرد...»، نوشته است: جمهوریخواهان آمریکایی هر اسمی که روی این شکست بگذارند، این حقیقت که نتوانستند لایحه مورد تأیید خود را در کنگرهای که تحت کنترل آنهاست به تصویب برسانند، یک شکست ویرانکننده برای آنها به حساب میآید. نشریه هاوایینیوز، شکست جمهوریخواهان در بهثمررساندن لایحه مخالفت با برجام را یک پیروزی میراثساز در اولویتهای سیاست خارجی اوباما توصیف کرد. آسوشیتدپرس نیز نوشت: گرچه جمهوریخواهان مجلس نمایندگان آمریکا با دنبالکردن استراتژیهای «دقیقه ٩٠» خود سعی در ایجاد انحراف در این توافق بینالمللی داشتند اما نتیجه رأیگیری در مجلس سنا نشان داد که این لایحه حتی به پای میز اوباما نیز نخواهد رسید. نشریه نیویورکتایمز به نقل از چاک شومر، یکی از چهار سناتور دموکراتی که به قافله مخالفان برجام پیوسته بود، نوشته است: هر احساسی هم که در مورد این توافقنامه داشته باشیم، هر آمریکایی منصفی باید این توافقنامه را یک دستاورد بزرگ برای رئیسجمهور آمریکا بداند.
استقبال جان کری
جان کری، وزیر خارجه آمریکا با انتشار بیانیهای از تصمیم سنای آمریکا درباره توافق با ایران استقبال کرد و آن را گامی مهم در جهت اجرای این توافق میان ایالات متحده و متحدانش برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای عنوان کرد. کری در بیانیه خود گفته است اجرای این توافق، ایالات متحده، دوستان و متحدانمان در منطقه خاورمیانه و همه جهان را در موقعیتی امنتر قرار خواهد داد. به گزارش بیبیسی، اکنون و پس از گذشتن این توافق از سد سنا، وزیر خارجه آمریکا گفته است که میداند برای بسیاری از همکاران سابقش این تصمیم بسیار دشوار بوده است اما به اعتقاد او منافع این توافق بسیار بیشتر از اشکالات احتمالی و بالقوه آن است. وزیر امور خارجه آمریکا در بیانیه خود گفته است این وزارتخانه و دولت اوباما به اجرای این توافق متعهد خواهند بود تا مطمئن شوند ایران به تعهد خود پایبند خواهد ماند.
واکنش سناتورها
بنا بر توافق کاخ سفید و کنگره، مجالس نمایندگان و سنای آمریکا تا روز ۱۷ سپتامبر (پنجشنبه آینده) فرصت دارند که در مخالفت با توافق هستهای قطعنامهای تصویب کنند. حتی اگر مخالفان بتوانند رأیگیری کنند و اکثریت سنا و مجلس نمایندگان به مخالفت با توافق رأی دهد، رئیسجمهور آمریکا با استفاده از اختیارات خود مصوبه آنها را وتو خواهد کرد و مخالفان طرح هم رأی لازم برای خنثیکردن وتوی آقای اوباما را ندارند. ازطرفدیگر، رهبری جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا تصمیم گرفته است که رأیگیری بر سر پیشنویس طرح انتقادی را کنار بگذارد و در عوض چند طرح دیگر ازجمله «طرح حمایت از توافق» را به رأی بگذارد تا دموکراتهای کمتری به توافق رأی مثبت بدهند. جمهوریخواهان همچنین قصد دارند طرح منع دولت از لغو تحریمهای ایران را به رأی بگذارند. سناتور دموکرات نوادا و رهبر اقلیت سنا پس از رأیگیری بامداد جمعه گفت: «این موضوع خاتمه یافته است». رید، رهبر اقلیت سنا، از مککانل، رهبر اکثریت سنا، خواست تا سنا بررسی دیگرموضوعات ازجمله طرحهای ساختوساز بزرگراهها و بودجه را آغاز کند. رید گفت: «در این وضعیت او [مککانل] در یک رأیگیری شکست خورده است و در وضعیت کنونی از واقعیت آنگونه که هست فاصله دارد».
شکستی تلخ برای آیپک
روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی مخالفت دموکراتها در سنای آمریکا با قطعنامه رد توافق هستهای ایران و گروه ١+٥ را یک شکست تلخ سیاسی برای لابی قدرتمند صهیونیستی آیپک دانست. به گزارش ایسنا، مقامات کمیته روابط عمومی آمریکا - اسرائیل (آیپک) میدانستند شرایط آنها برای بلوکهکردن توافق هستهای باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا با ایران در کنگره مساعد نیست. اما گروههای صاحب نفوذ طرفدار اسرائیل با راهاندازی کمپینی ٤٠ میلیون دلاری به دنبال سدكردن راه توافق هستهای ایران بودند.
تلاش دوباره جمهوریخواهان
رهبر اکثریت مجلس سنای آمریکا گفت که سنا یک رأیگیری دیگر درباره قطعنامه مخالفت با توافق هستهای ایران و گروه ١+٥ برگزار خواهد کرد. به گزارش پایگاه خبری هیل، میچ مککانل، رهبر اکثریت جمهوریخواه سنا، در واکنش به مخالفت سناتورهای دموکرات با طرح جمهوریخواهان برای رد توافق هستهای گفت که سنا روز سهشنبه یک رأیگیری دیگر درخصوص این قطعنامه برگزار خواهد کرد. مککانل پس از اعلام این خبر ضمن محکومکردن این اقدام دموکراتها گفت که آنها حتی مانع از این شدند که مردم آمریکا بتوانند یک رأی واقعی درباره آنچه که مهمترین مسئله سیاست خارجی در این دوره است داشته باشند. او ادامه داد: اگر رئیسجمهور کاملا از این توافق اطمینان دارد، پس نباید نگران باشد. او باید بهدرستی و باغرور از حق وتوی خود استفاده و عقاید خود را برای مردم آمریکا روشن کند. این در حالی است که هری رید، رهبر اقلیت دموکرات سنا، در پاسخ به اظهارات مککانل در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت که رأیگیری دوباره سنا درباره توافق هستهای اتلاف وقت است چون مسئله تمام شده و دوباره همان نتیجهای به دست خواهد آمد که در رأیگیری روز پنجشنبه حاصل شد. رید در پاسخ به این سؤال که آیا ممکن است دموکراتها در رأیگیری هفته آینده نظر خود را تحت فشارهای ایالاتشان تغییر دهند، گفت: اگر کسی چنین کاری انجام دهد، اقدامی احمقانه خواهد بود و من سناتورهای باهوشی را در اختیار دارم.
بازتاب رسانههای آمریکا
اکثر رسانههای آمريكا این خبر را پیروزی میراثسازی برای اوباما و شکستی بیسابقه برای جمهوریخواهان دانستند. نشریه لسآنجلس تایمز در این رابطه نوشت: جمهوریخواهان آمریکایی که هیچ راهبرد دیگری برای جلوگیری از این توافق برخوردار از حمایت بینالمللی در دست ندارند، در نهایت تنها به دادن رأیهای نمادین برای ثبت مخالفت خود متوسل شدند. نشریه سیاسی «پولیتیکوس یواسای» با مقالهای تحت عنوان «اوباما جمهوریخواهان را نابود کرد...»، نوشته است: جمهوریخواهان آمریکایی هر اسمی که روی این شکست بگذارند، این حقیقت که نتوانستند لایحه مورد تأیید خود را در کنگرهای که تحت کنترل آنهاست به تصویب برسانند، یک شکست ویرانکننده برای آنها به حساب میآید. نشریه هاوایینیوز، شکست جمهوریخواهان در بهثمررساندن لایحه مخالفت با برجام را یک پیروزی میراثساز در اولویتهای سیاست خارجی اوباما توصیف کرد. آسوشیتدپرس نیز نوشت: گرچه جمهوریخواهان مجلس نمایندگان آمریکا با دنبالکردن استراتژیهای «دقیقه ٩٠» خود سعی در ایجاد انحراف در این توافق بینالمللی داشتند اما نتیجه رأیگیری در مجلس سنا نشان داد که این لایحه حتی به پای میز اوباما نیز نخواهد رسید. نشریه نیویورکتایمز به نقل از چاک شومر، یکی از چهار سناتور دموکراتی که به قافله مخالفان برجام پیوسته بود، نوشته است: هر احساسی هم که در مورد این توافقنامه داشته باشیم، هر آمریکایی منصفی باید این توافقنامه را یک دستاورد بزرگ برای رئیسجمهور آمریکا بداند.