برونشکتازی ـ bronchiectasis
برونشکتازی ـ bronchiectasis
| برونشكتازی عبارت است از یك نوع بیماری ریوی كه در آن لولههای نایژهای به طور مزمن بسته و ترشحات ضخیم در آنها جمع میشود. عفونت ثانویه به این بیماری به دفعات رخ میدهد. این بیماری مسری نیست مگر اینكه بیماری سل نیز همراه آن وجود داشته باشد. |
 |
| ـ علایم شایع: |
| ۱. عفونت مكرر ریه |
| ۲. تنگی نفس؛ نفس بدبو |
| ۳. احساس ناخوشی عمومی |
| ۴. خستگی مكرر |
| ۵. كمخونی (شایع است) |
| ۶. سرفه مكرر همراه با خلط بد بو، سبز یا زرد (گاهی رگههای خون نیز در خلط دیده میشود). |
| ـ علل بیماری: |
| آسیب به لولههای نایژهای كوچك. این آسیب ممكن است در عرض چند سال به وجود آمده و توسعه یابد. علل شایع آسیب عبارتند از: |
| ۱. سیگار كشیدن |
| ۲. عفونتهای ریوی مكرر |
| ۳. برونشیت مزمن |
| ۴. آلرژیها؛ دود یا گرد و غبار |
| ۵. استنشاق یك جسم خارجی |
| ۶. بیماری سل؛ سرطان یا آبسه ریه |
| ۷. عفونت قارچی |
| ـ عوامل افزایشدهنده خطر: |
| ۱. سیگار كشیدن |
| ۲. تغذیه نامناسب |
| ۳. چاقی |
| ۴. سابقه خانوادگی بیماری سل |
| ۵. خستگی یا كار زیاد |
| ۶. قرار گرفتن در معرض مواد آلرژیزا |
| ۷. هوای سرد و مرطوب |
| ـ پیشگیری: |
| ۱. هیچگاه سیگار نكشید. |
| ۲. در صورت بروز عفونت ریوی حتماً به پزشك مراجعه كنید. |
| ۳. حتیالمقدور از عوامل خطر دوری كنید. |
| ۴. واكسن آنفلوآنزا و ذاتالریه تزریق كنید. |
| ـ عواقب مورد انتظار: |
| اغلب بیماران با درمان میتوانند زندگی تقریباً طبیعی و بدون ناتوانی و معلولیت عمده داشته باشند. |
| ـ عوارض احتمالی: |
| بیماری انسدادی مزمن ریه، ذاتالریه مكرر، تخریب بافت ریه. |
| ـ درمان: |
| ۱. آزمایشات تشخیصی ممكن است شامل موارد زیر باشند: عكسبرداری از ریهها، عكسبرداری از نایژهها، كشت خلط، برونكوسكپی (دیدن نایژهها از داخل توسط یك لوله كه سر آن منبع نور و دوربین نصب شده است). |
| ۲. هیچگاه سیگار نكشید. |
| ۳. روش تخلیه ترشحات و خلط را با استفاده از تغییر وضعیت بدن فرا بگیرید و این كار را روزانه دو بار انجام دهید. |
| ۴. زیر پایههای جلویی تخت را 5/12-5/7 سانتیمتر بالا بیاورید تا ترشحات مخاطی در لوبهای تحتانی ریهها جمع نشوند. |
| ۵. اگر در محل كار شما آلودگی هوا شدید است، حتیالامكان سعی كنید كه كمتر در معرض این هوا قرار گیرید، و اگر لازم بود، شغل خود را عوض كنید. |
| ۶. در خانه سیستم تهویه مطبوع فیلتردار و با كنترل رطوبت نصب كنید. |
| ۷. اگر كارهایی چون فریاد زدن، خندیدن با صدای بلند، گریه كردن، فعالیت شدید، یا تغییرات ناگهانی دمای محیط موجب بروز حملات سرفه شوند، از آنها اجتناب كنید. |
| ۸. بهداشت دندان و دهان را دقیقاً رعایت كنید. |
| ۹. اگر سابقه آلرژی دارید، سعی كنید در معرض موارد آلرژیزا قرار نگیرید. |
| ۱۰. عمل جراحی برای درآوردن نواحی آسیب دیده مجزا در ریه (به ندرت) |
| ـ داروها: |
| ۱. اكسپكتورانت برای رقیق و نرم كردن ترشحات |
| ۲. داروهای گشادكننده نایژه برای گشاد كردن راههای هوایی |
| ۳. آنتیبیوتیك برای ده روز ماهانه، در صورتی كه عفونت باكتریایی باعث برونشكتازی شده باشد، یا موجب بروز ذاتالریه یا برونشیت حاد شده باشد. |
| ـ فعالیت: |
| تا حد امكان فعالیت خود را حفظ كنید. |
| ـ رژیم غذائی: |
| مایعات بیشتر بنوشید. روزانه حداقل 8 لیوان آب بنوشید. این كار موجب رقیق شدن ترشحات و آسانتر شدن تخلیه آنها با سرفه میشود. |
| ـ در این شرایط به پزشك خود مراجعه نمائید: |
| ۱. اگر شما یا یكی از اعضای خانواده تان علایم برونشكتازی را دارید. |
| ۲. اگر شما دچار تب شده اید. |
| ۳. اگر درد سینه افزایش یابد. |
| ۴. اگر تنگی نفس بدون سرفه یا در زمان استراحت رخ دهد. |
| ۵. اگر خلط خونی؛ خلط علیرغم درمان ضخیمتر شود؛ یا با تخلیه وضعیتی، رنگ، مقدار، یا خصوصیات خلط تغییر یابد. |
