کمآبی بدن ـ dehydration
کمآبی بدن ـ dehydration
| كمآبی بدن عبارت است از كم شدن آب و نمكهای ضروری بدن. كم آبی در نوزادان، شیرخواران، و افراد بالای 60 سال خطرناكتر از سایر گروههای سنی است. آب تقریباً 60% وزن بدن مرد و 50% وزن بدن زن را تشكیل میدهد و برای حفظ سلولها و بافتهای بدن، مقدار آن باید در محدودهای بسیار كم تغییر كند. |
 |
| ـ علایم شایع: |
| ۱. خشكی دهان و زبان |
| ۲. كاهش یا فقدان كامل ادرار |
| ۳. گود افتادن چشمها |
| ۴. چروكیده شدن پوست |
| ۵. منگی؛ گیجی؛ اغما |
| ۶. پایین بودن فشار خون |
| ۷. تشنگی شدید |
| ۸. افزایش تعداد ضربان قلب و تنفس |
| ـ علل بیماری: |
| ۱. تعریق زیاد |
| ۲. تب بالا به طور مداوم |
| ۳. استفراغ یا اسهال مداوم به هر علتی |
| ۴. قرار گرفتن بیش از اندازه در معرض آفتاب |
| ۵. مصرف داروهایی كه باعث از دست رفتن آب و الكترولیت بدن میشوند، مثل داروهای ادرارآور (دیورتیك) |
| ـ عوامل افزایشدهنده خطر: |
| ۱. سنین نوزادی و شیرخوارگی |
| ۲. سنین بالای 60 سال |
| ۳. بروز اخیر یك بیماری همراه با تب بالا |
| ۴. دیابت شیرین |
| ۵. بیماری مزمن كلیه |
| ـ پیشگیری: |
| در صورت وجود یك بیماری زمینهای كه موجب كم آبی بدن شده است، برای درمان آن به پزشك مراجعه كنید. اگر استفراغ یا اسهال دارید، باید آب و الكترولیت از دست رفته را تدریجاً جبران كنید. اگر از داروهای ادرارآور (دیورتیك) استفاده میكنید، روزانه خود را وزن كنید. در صورتی كه دچار كاهش وزن بیش از 5/1 كیلوگرم در عرض یك روز یا 5/2 كیلوگرم در عرض یك هفته شدید، به پزشك خود اطلاع دهید. |
| ـ عواقب مورد انتظار: |
| با كنترل كردن علت زمینهای و دادن مایعات برای جایگزینی مایعات از دست رفته، فرد بهبود مییابد. |
| ـ عوارض احتمالی: |
| كاهش فشار خون، شوك و مرگ در اثر كم آبی شدید و طولانی مدت |
| ـ درمان: |
| ۱. بررسیهای تشخیصی خون، شامل شمارش سلولهای خون و اندازهگیری غلظت الكترولیتهای خون. الكترولیتها عبارتند از مواد معدنی حل شده در خون و سایر مایعات بدن. الكترولیتها نقشی اساسی در تمام كارهای بدن دارند. الكترولیتهای اصلی عبارتند از سدیم، پتاسیم، كلر، كلسیم، فسفر، منیزیم، و دیاكسید كربن. منبع الكترولیتها غذاها هستند. تنظیم الكترولیتهای بدن عمدتاً به عهده كلیهها و ریهها است. |
| ۲. بستری كردن بیمار برای تزریق مایعات داخل وریدی تنها در موارد شدید یا طول كشیده |
| ۳. وزن خود را روزنه با یك ترازوی دقیق ثبت كنید تا در صورت از دست دادن مایع زود متوجه آن شوید. |
| ۴. اگر استفراغ یا اسهال دارید، تعداد دفعات هر كدام را ثبت كنید تا بتوانید میزان مایع از دست رفته را تخمین بزنید. |
| ۵. در موارد كم آبی خفیف، مایعات رقیق به میزان كم و در دفعات زیاد بنوشید. اگر در هر بار مقدار زیادی مایع بنوشید، امكان دارد استفراغ به شما دست دهد. |
| ۶. محلولهای الكترولیتی بنوشید. |
| ـ داروها: |
| امكان دارد تزریق مایعات داخل وریدی برای جایگزینی مایعات از دست رفته ضروری باشد. |
| ـ فعالیت: |
| تا زمان بهبودی، در رختخواب استراحت كنید. |
| ـ رژیم غذائی: |
| به بیماری زمینهای بستگی دارد. غذاهای پر نمك اثر كمبود آب را كاهش میدهند. |
| ـ در این شرایط به پزشك خود مراجعه نمائید: |
| اگر شما یا یكی از اعضای خانواده تان علایم كم آبی را دارید. |
