جزییات سرشماری اینترنتی سال ۱۳۹۵
زاهدیان، معاون طرح آماری و آمارهای ثبتی و رییس كمیسیون تخصی شورای عالی آمار در این نشست گزارش داد: در ارتباط با سرشماری عمومی نفوس و مسكن اینترنتی ۱۳۹۵ به معرفی سرشماری، چالشهای اجرای سرشماری اینترنتی، درصد جمعآوری اینترنتی اطلاعات در سرشماری به تفكیك كشورها، ضریب نفوذ اینترنت در استانهای ایران، نتایج آزمایش سرشماری اینترنتی در ایران سال ۱۳۹۴ و نیازمندیهای سرشماری اینترنتی پرداختند.
در ادامه اشاره كرد مراجعه آمارگیر به خانوار از طریق تبلت صورت میپذیرد و اگر خانوار در مكان نبود برگهای جهت اطلاع خانوار برای تماس با ستاد سرشماری ارایه میگردد. برآورد شده است ۴۰ درصد از خانوارها نسبت به انجام سرشماری آگاهند و ۶۰ درصد از طریق ارایه توضیحات ماموران آمارگیری آگاه میشوند. در آزمایش سرشماری به دلیل محدود بودن تعداد استانهای كشور تبلیغات نیز محدود بود. در برخی نقاط كشور سطح دسترسی به اینترنت محدود است.
طبق اطلاعات موجود درصد جمعآوری اینترنتی در سرشماریها در سطح جهان در سال ۲۰۱۵ به عنوان نمونه ژاپن ۳۷ درصد و كانادا ۵۴ درصد است. هدفگذاری ۴۰ درصدی را برای سرشماری اینترنتی سال ۱۳۹۵ قرار دادهایم كه حتی اگر به نرخ ۱۰ درصد هم برسد طبق معیارهای بینالمللی خوب است.
عادل آذرچه گفت؟
به گزارش ساعت ۲۴، در این نشست عادل آذر رییس مركز آمار ایران نیز گفت: هدفگذاری بر روی ۴۰ درصد اجرای سرشماری اینترنتی نیازمند كمك دستگاههای اجرایی كشور است كه بسیار موثر خواهد بود. اگر خانواری غایب بوده ایشان را به شكلهای متفاوت راغب میكنیم كه پاسخگو باشند. اگر میخواستیم به روش سال ۱۳۹۰ سرشماری را اجرا نماییم ۷۵ هزار آمارگیر را باید بسیج میكردیم كه نیازمند بودجهای در حدود ۳۰۰ میلیارد تومان است. لذا با توجه به وضعیت موجود نیازمند حمایت دستگاههای اجرایی هستیم.
قبل از سال جلسهای با شهردار تهران در همین باره داشتیم كه دستور اختصاص بودجهای برای حمایت از سرشماری را دادند. متاسفانه صدا و سیما هم برای تبلیغات و تیبزهای خبری سرشماری به صورت یك كار تجاری با این موضوع برخورد میكند كه مبالغ بسیار بالایی برای هر تیزر درخواست كرده است. تبلیغات در خصوص سرشماری اینترنتی بسیار حایز اهمیت است چون موضوع جدیدی است بسیار نگران هستیم. هر چند آنچه كه ما را امیدوار كرده این است كه پاسخگویی در شهرستانهای آزمایش شده مانند دهلران و آبیك بسیار خوب بوده است.
نوبخت و تردیدهایش
محمدباقر نوبخت رییس شورای عالی آمار درنشست ۵۴ شورای عالی آمار گفت: برخی از مسایل مطرح شده قابل تردید است. دستگاههای اجرایی درون قوه مجریه هستند لذا ما باید برنامهها و انتظارات خود را از ایشان به طور مشخص اعلام نماییم. یعنی باید بدانیم از هر دستگاهی چه كار خاص و ویژهای را انتظار داریم و به دستگاهها اعلام شود و از آنها خواستار باشیم و این اقتدار اداری در دولت وجوددارد و فرایند خاص خودش را نیز دارد. مصوبه پیشنهادی برای تصویب در شورای عالی آمار به نظر اثر چندانی نخواهد داشت. نكته بعدی اینكه باید باور مردم را نسبت به انجام سرشماری توسط روش اینترنتی به عنوان یك مقوله بسیار مهم مد نظر قرار دهیم. عدم اعتماد مردم باعث كاهش اطمینان نسبت به این روش میشود. به نظر من این دستور با این شكل نیاز به طرح در جلسه شورای عالی آمار و تصویب ندارد. ما میتوانیم از رییس مركز آمار دعوت كنیم در هيات دولت حضور یابند و گزارشی دهند و نیازها را مطرح كند. در این خصوص CPM سرشماری باید مشخص باشد. به صراحت میگویم به نظر هنوز زود است كه پایه كار سرشماری را روی اینترنت بگذاریم. به همین جهت بهتر است به صورت موازی با روش سنتی انجام دهید. ظرفیت نیروی انسانی و تجهیزات دولت آنقدر است كه بتواند در این حالت پشتیبانی لازم را انجام دهد.
رضوی معاون توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری نیز گفت: در خصوص این دستور جلسه این سمت و سویی كه اتخاذ شده است بسیار خوب است ولی هدف گذاری ۴۰ درصدی خوشبینانه است. لذا اگر عدد تا این اندازه ایدهآل نباشد فردا هم برای دولت مشكل پیش نمیآید كه چرا ۴۰ درصد شده ۵۰ درصد. به سه نكته اشاره میكنم اول اینكه: اعضای جلسه اگر تایید كنند، این عدد را ۵ درصد قرار دهیم. دوم اینكه: در قانون انتخابات در زمان انتخابات برخی از افراد مامور به خدمت میشوند و حق ماموریت دریافت مینمایند و آن قانونی كه بر اساس آن در زمان انتخبات، دستگاههای اجرایی دراختیار وزارت كشور قرار میگیرند باید در مورد سرشماری نیز اجرا شود. سوم اینكه: به تجربیات خودمات برای هدفمندسازی یارانه توجه بیشتری شود.
نصیری، نماینده وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعی گفت: سرشماریهایی كه در جهان انجام میشود مستندسازی میشوند و تحت عنوان توصیهنامه توسط سازمان ملل متحد به سایر كشورها ارایه میگردد. (تجربه نشان داده است كه اگر خانواری در مكان حضور نداشته باشد نرخ بیپاسخی بالا میرود لذا در سرشماری اینترنتی نیز اگر خانواری نتوانست فرم را اینترنتی تكمیل نماید به احتمال زیاد حضورا جهت تكمیل فرم به ستاد مراجعه نمینماید). مركز آمار ایران هم ۷ دوره سرشماری انجام داده و در این خصوص سازماندهی خوبی نیز داشته است. ما باید به این سمت برویم كه این روش جدید را نهادینه نماییم.بحث اینكه دستگاهها به چه شكلی مشاركت داشته باشند، وظیفه دستگاهها باید شفاف شود تا بتوانیم برنامهریزی نماییم هر چند از نظر بودجه برخی از دستگاهها ممكن است با چالشهایی مواجه شوند. این بزرگترین واقعه آماری در هر كشوری است و همه دستگاههای اجرایی از دادههای آن استفاده می كنند. بنابراین مشاركت دستگاهها در این سرشماری باید پررنگ شود.