زیر سیمان خفه می شویم

سایت خبری تحلیلی ساعت 24- مینا هرمزی - صنعت سيمان نيز به مانند ديگر صنايع از رکود اقتصادي کشور بي بهره نمانده است. به گونه اي که بسياري از توليدات به دليل عدم استفاده از سيمان روي دست توليد کننده مانده است. در اين زمينه با مهندس محمد عميد متشرع ، مدير بهره برداري سيمان فارس و خوزستان گفتگويي انجام شد که در ادامه مي خوانيم:
آيا صنعت سيمان به خود کفايي رسيده است؟
اگر منظور تامين سيمان مورد نياز كشور است چندين سال است كه ميزان عرضه از تقاضا براي سيمان پيشي گرفته است يعني خودكفايي محقق شده است و با نرخي كه سيمان درايران دارد تا كنون واردات اين محصول به كشور موضوعيت ندارد درسالهاي گذشته نيز كه اندك وارداتي انجام پذيرفته به وارد كننده يارانه پرداخت شده است .
اما اگر منظور ساخت ماشين آلات وتجهيزات توليد سيمان باشد هر چند بيشتر تجهيزات سيمان درداخل كشور قابل ساخت است ليكن اولا نبايستي منكر پيشرفت درتكنولوژي شد تكنولوژي هم مرز نمي شناسد ودر آن خود كفايي معني نداردثانيا برخي از تجهيزات درفرآيند توليد سيمان وجوددارد كه بصورت سفارشي ساخته مي شوند و ساخت آن درداخل كشور توجيه اقتصادي ندارد . درمجموع سهم تجهيزات ساخت خارج مي تواند تا پانزده ميليون دلاربراي يك واحد يك ميليون تني درسال كاهش يابد ليكن طي چند سال اخير براي چنين واحدي حدود سي ميليون يورو ارز تخصيص شده است.
با توجه به اينکه ايران جزءکشورهاي عمده صادرکننده سيمان است با چه مشکلاتي دست و پنجه نرم مي کند در واقع موانع موجود بر سر راه صادرات سيمان چيست؟
-   مدت دوسال است كه جمع صادرات سيمان وكلينكر ايران مقام اول جهاني راكسب نموده است اگر به گزارش گمرك ايران مراجعه شود درسال گذشته به 25كشور صادرات انجام شده است.
-   بيشترين مقدار صادرات به كشورعراق بوده كه اخيراً تحت تاثير ناآرامي هاي موجود دراين كشور وماه مبارك رمضان قرار گرفته است بهر حال چندي است درمورد بخش جنوبي اين كشور اخباري مبني بر مشكلات جديدي مطرح مي شودكه بايستي مسئولين نسبت به برطرف نمودن موانع كمك كنند .
-   براي صادرات شرايط ايمن لازم است اگر به سايت صندوق ضمانت صادرات مراجعه شود وضعيت ريسك پذيري كشورها درجداولي نشان داده شده است تقريبا ريسك دركليه كشورهاي همسايه بالاست براي اينكه نقل وانتقال كالا و بهاي آن دچار مخاطره نگردد تقريبا صادراتي تمام شركتهاي سيمان بصورت نقدي و تحويل درمحل كارخانه است .
- درمقابل صادرات انجام شده امكان جابجايي ارز وجود ندارد البته مسئولين دررفع مشكل تلاشهائي را انجام مي دهند. برخي بازرسان وحسابرسان شركتها بدون توجه به موانعي كه حل آن درگرو تصميمات سياسي نهفته است فروش ريالي سيمان وكلينكر صادراتي شركتها را صادرات محسوب نمي كنندكه بي معني است.
- صادرات ايفاي به عهد مي خواهد ليكن ناوگان حمل مناسبي دركشور كه بتواند صادرات رابه درستي و درحجم مورد نياز انجام دهد وجود ندارد.
-براي صادرات به كشورهاي ديگر نظير گرجستان نياز به كاميونهاي ترانزيتي است كاميون به مقدار كافي وجود ندارد برخي از مسيرهاي نزديك هم مانند امكانات ريلي بعلت اختلافات كشورارمنستان وآذربايجان دراين مسير فعلا متوقف است ويا برنامه اي با هزينه اي اندك كه شبكه ريلي ايران را درشلمچه به عراق وصل كندوجود ندارد حال آنكه اين اقدام مي تواند تبادلات بين دوكشور را تسهيل كند.
-درشرق كشور علاوه برمسائل مربوط به انتخابات دركشور افغانستان كارخانه هاي شرق كشور مجبور شده اند براي توسعه صادرات از كاميون افغاني استفاده كنند كه از ابتداي سال جاري عوارض جديد برآنها وضع شده وهر تن 6دلار رقابت پذيري سيمان را نسبت به رقيب پاكستاني كاهش داده شده است.
-در عراق هم توليد كنندگان اين كشور درصدد افزايش نرخ مي باشند و به هر وسيله اي كه مي شود براي صادرات سيمان ممانعت ايجاد مي كنند.
-   كارخانه هاي سيمان شمالغرب كشور براي محصول توليدي خود مجوز استاندارد اروپا را دارند ليكن طرف تركيه اي به گمرك تكليف نموده كه سيمان برروي كاميون به مدت 28روز بايستي بماند تانمانده استاندارد كشورتركيه از محموله سيمان نمونه برداري كرده و تست مقاومت فشاري آن تاييد گرددتا مجوز ورود از استاندارد اين كشور داده شود.
-بخش عمده اي از صادرات سيمان در گرو بخش حمل ونقل است شركتهاي حمل ونقل بهر شيوه اي كه شده درصدد افزايش نرخ حمل برمي آيند كه خود باعث كاهش رقابت پذيري كالاي صادراتي سيمان مي گردد نرخ حمل داخلي سيمان از كارخانه سيمان تا مرز خروجي كشور از قرار هرتن 20000تا 120000 تومان است.
-هزينه انبار كردن وبارگيري به كشتي دربنادرشمالي از قرارهرتن 5000تومان درابتداي سال گذشته به 18هزارتومان رسيده است.
وآخرين موضوع مي تواند مربوط به شناخت بازار باشد كه تقريبا اين ضعف براي همه صادركنندگان وجود داردخصوصا آنكه سيمان ايران بايد با صنايع سيمان سه كشور صادركننده تركيه ، پاكستان وامارات دررقابت شديد باشد .
نحوه پرداخت تسهيلات به صنعت سيمان چگونه است؟پيشنهاد شما براي بهتر شدن اوضاع چيست؟
-توليد سيمان عملي است سرمايه بر دير بازده وكم بازده است.توليد نيز درشرايط آرام اقتصادي شكوفايي خود را نشان مي دهد لذا بهتراست تسهيلات بلند مدت با نرخ بهره منطقي متناسب با سودحاصل از فعاليت توليدي به اين صنعت تعلق گيرد هرچند دولت ما براي صنعت سيمان حساسيت خاصي قائل است تاكنون به اين صنعت اجازه آزاد سازي قيمت داده نشده است.
ايران در توليد سيمان رتبه چند را دارا است و برنامه ها براي ارتقاء چيست؟
درسال 2013 ميلادي ايران در صادرات مجموع سيمان وكلينكر مقام اول ودرتوليد كلينكر مقام سوم درتوليد سيمان مقام چهارم و درمصرف داخل مقام پنجم جهان را داشته است.
البته با توجه به اينكه كالاي سيمان يك محصول داراي مصرف محلي است كه شعاع توزيع اقتصادي آن بين 250تا 300كيلومتر است بهتر است اجراي طرحهاي عمراني وآباداني كشور فعال شوند و سيمان صرف ساخت وساز وپيشرفت كشورخودمان گردد .
مشکلات سرمايه گذاري در صنعت سيمان چيست؟ آيا سرمايه موجود کافي است يا نياز به سرمايه خارجي است؟
درسال 1370كل توليد سيمان كشور حدود 15ميليون تن بود درشرايط حاضر انباشت محصول كارخانه هاي سيمان كشور بيش از پانزده ميليون تن است درسال گذشته 18.8ميلون تن نيز سيمان صادر شده است مصرف سيمان درسال 1392دركشور معادل 55.6ميليون تن بوده است و تعدادي واحد جديد نيز در مدار قرار دارد يعني براي حدود 55ميليون تن مصرف داخل حدود چهل ميليون تن ذخيره وجود دارد لذا مشكل اصلي صنعت سيمان رونق بخشيدن به فعاليت هاي عمراني وآباداني کشور است كه در چهار ماهه اول امسال متاسفانه فاقد حركت وساز وكار لازم بوده است.
لذا مهمترين مشكل سرمايه گذاري درسيمان بازار مصرف وبازپرداخت تسهيلات دريافتي اعم از ارزي وريالي است فقط يك نمونه از اين وامها مربوط به تسعير نرخ ارز تسهيلات دريافتي است كه در سال 1392از ارز مرجع به نرخ مبادله اي تبديل شد.
ميزان اشتغال زايي مستقيم و غير مستقيم در صنعت سيمان چه قدر است؟
هم اكنون نيروي انساني شاغل دركارخانه هاي سيمان كشور حدود 25000نفر است كه گفته مي شود به ازاي هر يك نفر آن بين دوازده تا پانزده نفر بطورغير مستقيم اشتغال زائي وجود دارد( بين 300هزار تا 400هزارنفر) البته رونق بخش ساخت وساز فعال نمودن بيش از 150حرفه ديگر را نيز دربر مي گيرد كه بايستي آنها را بصورت يك مجموعه بهم وابسته دانست.
آيا صنعت سيمان نياز به ارتقاء سطح تکنولوژي دارد؟ چگونه؟
بله اين طبيعت هر صنعت است وصنعت سيمان از آن مستثني نيست بد نيست دراينجا نظري گذرا به سير تكاملي سيمان درجهان اشاره گردد تا موضوع بيشتر روشن گردد.
صنعت سيمان از زمان اختراع آن درسال1824تاكنون روند تكاملي خود را طي نموده است بعنوان مثال درسال1880ميلادي براي اولين بار از گچ براي كنترل گيرش سيمان استفاده شد درسال 1885كوره دوار اختراع شد درسال 1891 از آسياي گلوله اي براي توليد مستمر بهره گرفته شد درسال 1900ميلادي براي اولين بار از پاكت كاغذي براي بسته بندي سيمان استفاده شد درسال 1904استاندارد سيمان درانگليس وامريكا نوشته شد درسال 1930 آسياي غلطكي ابداع گرديد ودرتوليد مواد خام بكار گرفته شد درسال 1937 از گريت كولر براي خنك كردن كلينكر بهره گرفته شد درسال 1960براي اولين بار XRF درفرآيند توليد بكارگرفته شد درسال 1980از رولر پرس دراين صنعت استفاده گرديد درسال 1986از حرارت اتلافي پيش گرمكن و كولر نيروگاه توليد برق را ه اندازي شد و درسال 2000ميلادي آسياي غلطكي درتوليد سيمان بخدمت گرفته شد. تامين انرژي همواره يكي از دغدغه هاي سيمان بوده است اگر از اين ديدگاه روند فوق مورد ارزشيابي قرار گيرد در سير تكاملي ماشين آلات وتجهيزات اين صنعت كاهش شدت مصرف انرژي درواحد محصول يك هدف بوده است طي سي سال گذشته مساعي لازم براي استفاده از سوختهاي جايگزين مطرح شده است همينطور اقدامات فراواني براي استفاده از دوريزهاي ديگر صنايع براي توليد كالاي سيمان مطرح است در كشور ژاپن براي توليد يك تن سيمان از 471كيلوگرم مواد دوريز استفاده مي شود كه همه وهمه درگروه توسعه فعاليتهاي تحقيقاتي كاربردي و روزآوري درتكنولوژي بخدمت گرفته شده نهفته است
گفته مي شود اقبال سهامداران به صنعت سيمان کم شده است. چرا؟
- به نظر مي رسد اولين دليل مولفه هاي اقتصادي كشور است كه دارايي سهامداران شركتهاي عضو بورس وبالاخص واحدهاي صنعتي وتوليدي را تحت تاثير قرارداده است.
- درمورد صنعت سيمان نيز با توجه به اينكه يك صنعت انرژي بر است وبراساس قانون هدفمندي يارانه ها برنامه حكومت برحذف يارانه انرژي متمركزونتيجه اين قانون در مرحله نخست افزايش قيمت تمام است ممكن است تاثيرگذار بوده باشد.
- شايد تاثير اقدامات دولت كه همواره اختيار تعيين نرخ فروش درصنعت سيمان را دردستان خودحفظ نموده است   يك مولفه منفي تلقي گرديده است.
-ممكن است پافشاري واصرار برخي از تصميمات نرخ گذاري دولت كه از عقلانيت برخوردارنيست باعث كاهش اقبال خريداران سهام شركتهاي سيمان شده است نمونه واقعي آن نرخ پاكت ويا كيسه مصرفي براي بسته بندي سيمان است كه تكليف شده كليه كارخانه هاي سيمان كشور بابت هر عدد كيسه بسته بندي سيمان 750تومان از خريداران دريافت كنند درحالي كه اين كيسه براي هر كارخانه بيش از 800 تومان خرج برمي دارد.
- براي هرتن بسته بندي سيمان 20كيسه پنجاه كيلوگرمي استفاده مي شود و حدود 55درصد سيمان بصورت پاكتي عرضه مي گردد اگر توليد سال 1393 را 77 ميليون تن درنظر بگيريم ميزان 42 ميليون تن سيمان بصورت پاكتي عرضه خواهد شد كه براي آن 840 ميليون عدد كيسه لازم است كه خسارت آنرا سهامداران كليه شركتهاي سيمان به مبلغ 42ميليارد تومان از محل سود خود مي پردازند.
- با توجه به ركود طرح هاي عمراني وساختمان سازي در كشور متاسفانه مشتري براي مصرف كل محصول توليدي كارخانه هاي سيمان وجود ندارد وصنعت با بيش از پانزده ميليون تن انباشت محصول مواجه است.
- با توجه به سه مشخصه وزين بودن ، جاذب الرطوبه بودن ، وارزان بودن نشانگر آنست كه سيمان فقط مصرف محلي دارد و كالاي با جذابيت صادرات نيست به اين لحاظ درجهان امروز نيز فقط 10درصد توليد بين كشورها مبادله مي شود.
- صادرات انجام شده توسط شركتهاي سيمان نيز بلحاظ موقعيت مكاني ايران دربين كشورهاي نيازمند به سيمان مثل عراق ، افغانستان و كشورهاي   CIS وبا حداقل امكانات بوده است و روند آن با ناآرامي هاي حادث شده دركشور عراق ويا طولاني شدن مسائل انتخابات دركشورافغانستان و مسائل اوكراين تحت تاثير قرارگرفته است.
محدو ديتهاي تحميل شده به صنعت سيمان چيست؟
-   وجود ركود درطرحهاي عمراني
-   وجود ركود درساختمان سازي
-   افزايش بي رويه نرخ حمل ونقل كه به كاهش شعاع توزيع انجاميده است
-   نبود وسيله حمل به مقداركافي براي انتقال سيمان به مبادي خروجي كشور
-   انباشت محصول در برخي ازكارخانه ها كه به ازبين رفتن كيفيت محصول نيمه ساخته كلينكر مي انجامد وكارخانه ها براي استفاده از آن مجبور مي گردند كه بطور مخلوط استفاده كنند
-   عدم امكان تنوع بخشيدن به محصول ناشي از نبود شناخت لازم براي استفاده از سيمان هاي آميخته كه باعث طولاني شدن عمر سازه هاي بتوني و كاهش قيمت تمام شده مي گردد
-   نبود بستر نقل وانتقال ارز در صادرات
-   عدم شناخت از بازارهاي صادراتي
-   عدم پيگيري دولت براي تسهيل صادرات و حذف برخي از مقررات زايد وغيرعملي ايجاد شده برخي كشورها مانند عراق ، تركيه .

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: