پول نباشد، چیز دیگری نیست
محمدصادق جنانصفت
اگر عاشق عسل باشيد و طبيعت نيز مقدار قابل اعتنايي عسل در اختيارتان قرار دهد، پس از خوردن ميزاني از آن ديگر آن لذت اوليه را نميبريد. اين حالت براي اكثريت قريب به اتفاق كالاها وجود دارد و به همين دليل ميگويند كه مطلوبيت نهايي كالاها روندي كاهنده دارد. يعني اگر از خوردن يك قاشق عسل، يك واحد شادي به دست ميآوريد، وقتي قاشقهاي زيادي خورديد ديگر به ازاي يك واحد مصرف عسل لذت نميبريد. اقتصاددانان معتقدند تنها كالايي كه از اين خاصيت به دور است، «پول» است. «پول» تنها كالايي است كه هر چقدر از آن را مصرف كنيد يا مالك آن باشيد مطلوبيت كاهنده نخواهد داشت. اين ويژگي جادويي پول و شيفتگي انسان به آن اندازهيي است كه خشم و ناراحتي برميانگيزد و برخي مذمت ميكنند كه پول چرك كف دست است. اما واقعيت اين نيست. پول عنصري بسيار با ارزش است. اين با ارزش بودن پول را ميتوان در نتايج پژوهش انجام شده توسط دكتر فرهاد نيلي و همكارش كه در صفحه ۱۵ آن را ميخوانيد به خوبي ديد. براساس نتايج اين پژوهش، وقتي پول نيست شركتهاي بزرگ به شرايط انقباض و كوچك شدن ميرسند و بنگاههاي كوچك ايراني به حالت مرگ ميافتند. اين روزها پول كم شده، زيرا ركود اقتصادي موجب كاهش پسانداز مردم و در نتيجه كاهش سرمايهگذاري شده است. دولت ايران نيز ديگر آن پولدار بزرگ نيست كه هر لحظه اراده ميكرد ميتوانست يك بخش از اقتصاد را فعال كند و رشد و اشتغال ايجاد كند. وقتي پول نيست، چيز ديگري نيست و بايد پول فراهم كرد. تنها راه مطمئن براي انباشت سرمايه در نهادهاي پولي و سرمايههاي خارجي است كه بايد با حوصله و بردباري راه ورود آنها را فراخ كرد. همانطور كه نتايج پژوهش انجام شده نشان ميدهد اينكه رشد پايدار سال ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ پديدار شود در شرايط انقباض پولي با چالش جدي مواجه است. سوال اين روزهاي مردم و اقتصاددانان اين است: از كجا پول بياوريم.
